Tori Amos

Biografie

Gedreven zangeres met een uitzonderlijk talent voor meeslepende melodieën en diep persoonlijke teksten. Tori Amos wordt met deels Schotse en deels indiaanse (Cherokee-) genen geboren in Newton, North Carolina, maar groeit op in Washington, waar haar vader dominee is. Al op driejarige leeftijd leert de kleine Tori piano spelen en schrijft zij haar eerste liedjes. Vader en moeder Amos zien in Tori een wonderkind en sturen hun vijf jaar jonge peuter iedere zaterdag naar het prestigieuze Peabody Institute in Baltimore, waar ze een opleiding tot concertpianiste krijgt. Dankzij haar oudere klasgenoten leert ze de muziek van The Doors, Jimi Hendrix en The Beatles kennen. Aversie tegen de opleiding en een gebrek aan discipline leiden tot een gedwongen vertrek uit de schoolbanken. Tori is dan elf. Twee jaar later start ze haar professionele carrière met optredens in de lokale bars van Washington. In '80 maakt ze onder haar echte naam Ellen Amos haar eerste plaatje, de op het eigen MEA-label uitgebrachte single Baltimore/Walking With You. Op haar eenentwintigste verlaat Tori het ouderlijk huis; ze zoekt haar muzikale geluk in Los Angeles, waar ze Y Kant Tori Read? maakt. Op de hoes presenteert Tori zich als een zwoele pin-up. Het blijkt een mislukking en ze wil de plaat liefst zo snel mogelijk vergeten. Er volgt een periode van drie jaar waarin Tori Amos zich de piano ontzegt en op zoek gaat naar haar ware identiteit als vrouw en muzikante. In Londen ontdekt een talentscout van het EastWest-label de herboren zangeres en biedt haar onmiddellijk een contract aan. Dit resulteert in de release van Little Earthquakes. De opmerkelijke cd bevat beklemmende, emotionele en vooral persoonlijke liedjes. Tori Amos zingt vol passie en integriteit over haar leven en behandelt daarbij zware thema's als de verwerking van een schuldcomplex, het stuklopen van relaties en (negatieve) seksuele ervaringen. Tekstueel laat zij zich daarbij inspireren door schrijvers als Rimbaud, Cummings, Neruda en Byron, op het muzikale vlak komen invloeden van o.a. Joni Mitchell, Lou Reed, Laura Nyro en Kate Bush naar boven. De kritieken zijn unaniem lovend en zo markeert Little Earthquakes de start van een nieuwe fase in Tori's carrière. In Australië verschijnt Little Earthquakes als de dubbelaar Under The Pink. Haar Nederlandse concertdebuut, maart '92 in de Amsterdamse RoXY, maakt de hooggespannen verwachtingen geheel waar. Under The Pink, met de hit Cornflake Girl, is het succesvolle vervolg, waarin Tori opnieuw haar hele ziel en zaligheid blootlegt. Inhoud en toon van de cd liggen zodoende ook in het verlengde van Little Earthquakes. De enige echte verrassing is een gastbijdrage van Trent Reznor. In '94 werkt Tori aan enkele incidentele duetten (met Tom Jones en Michael Stipe) en filmsoundtracks (o.a. Higher Learning). Ook doet ze mee aan tribute-CD's voor Leonard Cohen en Led Zeppelin. Eind '95 verschijnt Boys For Pele, wederom een cd vol diepgang en heftig wisselende emoties. Ze gebruikt onconventionele songstructuren en instrumenten (klavecimbel) en distantieert zich steeds nadrukkelijker van alle gangbare waarden en normen in de popmuziek. Ook op andere fronten is Tori actief. Zo start ze haar eigen platenlabel en is ze mede-initiatiefneemster van het Amerikaanse Rape, Abuse & Incest National Network (Rainn). Er volgen meerdere soundtracks (Great Expectations, Twister, Toys) en optredens. Aan het eind van haar '96-wereldtoer is Tori zwanger van haar vaste studiotechnicus en latere echtgenoot Mark Hawley. Drie maanden later volgt een miskraam. Deze treurige gebeurtenis vormt het centrale thema van From The Choirgirl Hotel, een confronterende cd waarin Tori de traumatische ervaringen letterlijk van haar af schrijft. Een optreden op Pinkpop vormt een onderdeel van haar '98 'Plugged Tour'. Opnames van deze tournee worden gebruikt voor de ene helft van de dubbel-cd To Venus And Back. De andere helft bestaat uit nieuw songmateriaal. Kort voor de release van To Venus And Back toert Tori Amos in augustus en september van '99 samen met Alanis Morissette door de Verenigde Staten en schenkt ze het nog niet eerder verschenen nummer Merman aan de samenstellers van No Boundaries, een benefiet-cd voor de slachtoffers van de oorlog in Kosovo. Na een korte Europese promotietournee, waarin de zangeres ook Nederland aandoet (ze geeft een besloten mini-concert in de Hilversumse Wisseloord-studio's), wordt het echter stil rond de zangeres. In september '00 blijkt waarom, als ze (tot verrassing van iedereen, zelfs haar platenmaatschappij) de geboorte van haar eerste dochter wereldkundig maakt. Tijdens de opvoeding van deze Natashya ontstaat het idee voor haar volgende plaat Strange Little Girls. Op dit ietwat wisselvallige, wederom met band opgenomen, concept-coveralbum vertolkt Amos uitsluitend door mannen geschreven songs over vrouwen, maar dan vertaald naar vrouwelijk perspectief, zoals Eminem's 97 Bonnie & Clyde, Slayer's (!) Raining Blood en de tien minuten durende Beatles-cover Happiness Is A Warm Gun. Najaar '01 gaat de zangeres voor het eerst in jaren weer solo op tournee. De Strange Little Tour brengt haar onder meer in de Amsterdamse Heineken Music Hall, waar ze een adembenemend optreden ten beste geeft. Tori heeft de smaak te pakken, zo lijkt het, wanneer nog geen jaar later haar volgende album al in de rekken ligt. Het op haar nieuwe label Epic verschenen Scarlet'S Walk is wederom een conceptalbum; nu een dat een aantal verhalen vertelt rondom de fictieve road trip die Tori's alter ego Scarlet na 11 september '01 door de Verenigde Staten maakt, en de verschillende personen die ze tijdens die trektocht ontmoet. Het levert een rijk, breekbaar en ingetogen album op, dat meer dan eens doet terugdenken aan Under The Pink, maar de zangeres verder weinig nieuwe fans oplevert. Dat Tori's trouwe fanschare intussen echter al groot genoeg is om ook de grootste zalen te vullen komt januari '03 tot uiting, wanneer ze in de Rotterdamse Ahoy' haar grootste eigen Nederlandse show tot dan toe geeft, ditmaal begeleid door drummer (Matt Chamberlain) en bassist (Jon Evans). Na die tournee neemt ze een periode vrijaf, om zich meer met de opvoeding van haar dochter bezig te kunnen houden. Haar fans worden gedurende die periode echter niet vergeten: zij kunnen zich onder meer vergapen aan Tori's verschijning in de Julia Roberts-film Mona Lisa Smile en de twee nummers die ze bijdraagt op de soundtrack daarvan. Ook komen er binnen korte tijd twee overzichtswerken van La Amos op de markt: (10) is een fraaie bloemlezing van haar periode bij Atlantic, en kent als extra's twee opnieuw opgenomen B-kantjes, alsmede een tweetal 'echt' nieuwe nummers. Voorjaar 2004 verschijnt tevens Tori's eerste live-DVD, in september 2003 opgenomen in West Palm Beach, Florida. De vergezellende bonus-CD Scarlet's Little Treasures wisselt restmateriaal van Scarlet'S Walk af met enkele epische pianostukken in de lijn van Under The Pink. Het weinig samenhangende tussendoortje vormt de opmaat voor het februari '05 verschijnende Songs Of A Goddess: A Tribute To Tori Amos: een gevarieerde langspeler, die regelmatig teruggrijpt op het oude werk van de zangeres, maar daarbij weinig nieuwe muzikale invalshoeken laat horen. Gastrollen van het Community Gospel Choir en Damien Rice kunnen echter niet verhullen dat Songs Of A Goddess: A Tribute To Tori Amos qua intensiteit slechts sporadisch in de buurt van komt van Little Earthquakes, Under The Pink, Boys For Pele en From The Choirgirl Hotel. Gelijktijdig met Songs Of A Goddess: A Tribute To Tori Amos verschijnt ook Tori's eerste autobiografie: Piece By Piece, waarin ze, in samenwerking met journaliste Ann Powers, via enkele bloemrijke monologen en conversaties nader ingaat op de totstandkoming van haar nummers. Juni 2005 speelt Tori Amos voor de tweede maal in Ahoy', ditmaal gewoon weer begeleid door haar vertrouwde vleugel. Dat de zangeres haar echte gloriedagen dan al achter de rug lijkt te hebben, komt ook tot uiting in de publieke belangstelling: het Rotterdamse sportpaleis zit beduidend minder vol dan bij haar vorige doortocht, begin '03.

Bron: OOR Popencyclopedie