Pearl Jam

Biografie

Niet de meest baanbrekende, maar op de lange duur de
meest succesvolle en consistente van de jonge rockbands die de muzikantenscene van Seattle aan
het eind van de jaren tachtig, begin jaren negentig voortbrengt. De groep wordt als Mookie
Blaylock opgericht door Ament en Gossard nadat hun groep Mother Love Bone een vroegtijdig
einde vindt door het overlijden van leadzanger Andrew Wood. Deze formatie vestigt de aandacht
op zich middels de gedreven gespeelde en gezongen, licht-psychedelische rocksongs op Apple, die
later samen met de mini Shine gebundeld wordt tot Mother Love Bone. Ament, Gossard,
McCready en drummer Dave Krusen krijgen de uit Chicago afkomstige, maar in San Diego
woonachtige Vedder (ex-Bad Radio) op auditie en Pearl Jam is een feit. De groep trekt meteen de
aandacht van Epic, maar voordat Ten het licht zal zien, werken Ament (die tevens tekent voor de
hoesontwerpen en ander artwork), Gossard, McCready en Vedder mee aan het eenmalige, aan
Andrew Wood opgedragen project Temple Of The Dog. Temple Of The Dog is een prachtige,
emotionele rockplaat, evenals Ten geproduceerd in samenwerking met Rick Parashar. Het niet
veel later verschenen Ten vertoont overeenkomsten in die zin dat de midtempo rocksongs van
Gossard, Ament en Vedder, hoe hard ook, altijd melodieus zijn en altijd diepgang hebben. De
ongebruikelijk diepe stem van Vedder raakt zelfs de luisteraar die niet van rock houdt. Nog voor de
Amerikaanse plaatpresentatie is Krusen opgestapt en is zijn plaats ingenomen door de uit Dallas
afkomstige Dave Abbruzzese. Deze is goed en wel ingespeeld of Pearl Jam komt in een
stroomversnelling terecht die bijna twee jaar zal duren en met moeite door de band onder
controle gehouden kan worden. Alive, de eerste single van Ten, wordt namelijk een wereldhit.
Enkele maanden eerder breekt Nirvana met een klap door naar het grote publiek, en industrie en
media duiken als één man op beide bands en alle overige groepen die in Seattle rondlopen. Pearl
Jam bereikt met Alive zowel het alternatieve, als een meer op mainstream-rock gericht publiek.
Ten is al snel goud en blijft doorverkopen. Met Amerikaanse en Europese cluboptredens bewijst
ze een bijzonder opwindende live-band te zijn, die elke keer tot de bodem gaat, ondanks
terugkerende stemproblemen van Vedder. Pearl Jam speelt (onder de naam Citizen Dick) een
kleine rol in de in Seattle gesitueerde film Singles van Cameron Crowe (een samenwerking die ook
in de toekomst voortduurt) en is eveneens te horen op de soundtrack (Epic '92). Vroeg in de
zomer staat Pearl Jam op de grote Europese festivals (o.a. Pinkpop) en in de zomer is ze met o.a.
Soundgarden deel van de Lollapalooza-karavaan, het alternatieve rockfestival dat heel Noord-
Amerika rondreist. Pearl Jam heeft zoveel credit dat Vedder met McCready optreedt tijdens een
groots feest in oktober '92 ter gelegenheid van Bob Dylans dertigjarige verbintenis met zijn
platenmaatschappij. Er is een bijdrage aan de cd Sweet Relief/A Benefit For Victoria Williams
(Columbia '93) en (samen met Cypress Hill) de soundtrack van de film Judgment Night (Epic '93).
Vedder is aanwezig bij de inauguratie van The Doors in de Rock And Roll Hall Of Fame; ook
begeleidt Pearl Jam Neil Young als deze optreedt tijdens de uitreiking van de Mtv Video Awards.
Het voorjaar van '93 staat echter vooral in het teken van de voorbereidingen voor Vs.. Nog voor de
door Brendan O'Brien geproduceerde plaat in oktober verschijnt, doet Pearl Jam een korte
Europese tournee op uitnodiging van U2 en Neil Young. Alleen in Nederland treedt ze op als
hoofdact, niet tot tevredenheid van alle critici. Vs. stelt echter allerminst teleur. De plaat is diverser
dan Ten, met zowel rustige akoestische stukken als keiharde rocksongs. Als begin '94 Kurt Cobain
overlijdt, wordt de druk op de band nog groter, aangezien ze nu als de voornaamste
vertegenwoordiger van een hele muzikantengeneratie wordt gezien. Het heeft tot gevolg dat
Pearl Jam en haar leden een steeds teruggetrokkener leven gaan leiden. In plaats van de hele
wereld rond te toeren, sluit de groep zich in de zomer van '94 alweer op om Vitalogy op te nemen,
een album waarvoor gedurende de tournee de nodige songs zijn geschreven. Vitalogy biedt
enkele songs van vertrouwde klasse, maar ook een paar stukken die in hun experiment en
meligheid een protest lijken tegen de immer hooggespannen verwachtingen rond de groep. De
verkoop is in elk geval, evenals bij Ten en Vs., gigantisch. In augustus wordt Abbruzzese op grond
van muzikale en persoonlijke meningsverschillen de band uit gezet. Zijn vervanger is Jack Irons, ex-
Red Hot Chili Peppers en een jeugdvriend van Vedder. Pearl Jam raakt verwikkeld in een
rechtszaak die ze heeft aangespannen tegen Ticketmaster, een organisatie die voor tweederde
van alle zalen in de Verenigde Staten de kaartjes verkoopt en, naar mening van de band, tegen te
hoge prijzen. Gevolg is dat het nauwelijks mogelijk is concerten te organiseren in Noord-Amerika,
zodat Pearl Jam uitwijkt naar Zuid-Oost Azië en Australië. Een buiten Ticketmaster om
georganiseerde tournee mislukt, waarna Pearl Jam zich terugtrekt uit de rechtszaak. No Code komt
tot stand in Gossard's eigen studio Litho, waar Pearl Jam kan oefenen en opnemen wanneer ze
wil. No Code verschijnt uiteindelijk in de zomer van '96. Het is een kwalitatief evenwichtiger album
dan Vitalogy en ligt qua sfeer dicht bij Vs.. In november '96 doet Pearl Jam een oerdegelijk, no-
nonsense optreden in de Rai in Amsterdam. In '97 is de Seattle-scene-documentaire Hype (waarin
ook Vedder geïnterviewd wordt) in de Nederlandse bioscopen te zien. Ondertussen onthult
McCready in het Amerikaanse tijdschrift Guitar World dat hij na twee keer afkicken drank en drugs
definitief vaarwel heeft gezegd. Begin '98 verschijnt het evenwichtige Yield. Als de al jaren met
depressies worstelende Irons door ziekte wordt geveld, is het Matt Cameron (ex-Soundgarden)
die de Amerikaanse zomertournee voldrumt en als zodanig te horen is op liveplaat Live On Two
Legs en uiteindelijk blijft hangen, al zegt hij zelf nooit een volwaardig bandlid te zullen zijn. Binaural
wordt na vier albums met O'Brien geproduceerd door Tchad Blake, maar voor dat album
verschijnt, schiet de eerder als kerstsingle-voor-de-fans verschenen sixtiescover Last Kiss (ook te
vinden op de benefiet-CD No Boundaries (Epic '99)) de Amerikaanse hitparade in en wordt het
Pearl Jam's grootste hit tot dusver. Een uitgebreide Europese tournee brengt de groep in '00 naar
Pinkpop en even later Roskilde. In de hectische sfeer na aanvang van het optreden aldaar, worden
vele fans onder de voet gelopen. Maar liefst negen van hen (waaronder Nederlanders) vinden
hierbij de dood. Pearl Jam breekt onmiddellijk de tournee af en keert verslagen huiswaarts. Even
gaat het gerucht dat de groep definitief het bijltje erbij neer wil gooien, maar niet veel later gaat
de Amerikaanse tournee toch van start. Het fanatisme van de fans komt onmiskenbaar naar buiten
als Pearl Jam besluit alle (op Roskilde na) 72 concerten van de tournee integraal uit te brengen
(allemaal dubbel-CD's, met het slotoptreden van de tournee in Seattle's Key Arena, een benefiet
met als opbrengst $500.000, als enige op 3 CD's). Van de eerste worp (Europa) schieten er maar
liefst vijf tegelijk de Amerikaanse albumlijst in. Gedurende '00-'03 volgen er meer. Landgraaf,
nummer 13 in de serie, is de Pinkpop-registratie. Aangezien er op dezelfde tournee ook
filmapparatuur mee is gesleept, wordt er tevens een live-DVD samengesteld. In '01 houdt Pearl
Jam zich verder bezig met liefdadigheid (ook na Bush' inauguratie steunt Vedder op fanatieke
wijze Green Party-leider Ralph Nader). In '02 verschijnt Riot Act, dat vooral aansluiting vindt bij het
materiaal op Vitalogy. Ondertussen zijn de leden onverminderd druk met solo- en
nevenprojecten. Al in '93 spelen Ament en McCready met Cameron en Chris Cornell een nummer
in voor de Jimi Hendrix Tribute-CD Stone Free (Reprise '93), en komt Gossard met een tweede
groep, Brad, waarin ook zanger Shawn Smith (tevens in Satchel) en drummer Regan Hagar. De
albums van Brad zijn sfeervol, licht melancholisch en soms zelfs funky van aard. Tussen de
bedrijven door lanceren Gossard en Hagar hun eigen Loosegroove-label, waarop behalve platen
van nieuwe acts ook indirect aan Pearl Jam gerelateerd materiaal uitkomt. Gossard maakt pas in
'01 zijn eerste echte (enigszins 'seventies' klinkende) soloplaat, waarop hij evenwel veel hulp
krijgt van zanger-gitarist Pete Droge. McCready komt eind '94 met Above van zijn hobbyband Mad
Season (met o.a. Alice In Chains-zanger Layne Staley). Later maakt hij een album met wat vrienden
onder de naam The Rockfords. Vedder toert met fIREHOSE-bassist Mike Watt en is te horen op
diens album Ball-Hog Or Tugboat?. In Hovercraft, de ambient/postrockgroep van zijn echtgenote
Beth Liebling, is hij enige tijd als drummer te zien ('97). Vedder's vriendschap met zijn idool Pete
Townshend leidt tot gastrollen op zowel een Townshend live-album (Live, A Benefit For Maryville
Academy, House of Blues '99) als een Who-live-DVD/CD (The Who and Special Guests Live At the
Royal Albert Hall, Image Entertainment '01). In april '01 duikt Vedder op in Nieuw-Zeeland, waar
hij met Neil Finn optreedt. Ament vindt tijd om met gitarist Robbie Robb van Tribe After Tribe en
percussionist Richard Stuverud twee cd's te maken. Dit project heeft de naam Three Fish en toert
voor de release van No Code zelfs even door Amerika. Opvallend is verder de samenwerking met
Neil Young, die na diverse gastoptredens op door Young georganiseerde benefiet-festivals,
waarbij ook samen wordt gespeeld, uitmondt in de gezamenlijk opgenomen Young-cd Mirror Ball
('95). Na enkele Europese optredens met Neil Young (Pukkelpop in België heeft de eer) verschijnt
eind '95 en voorafgaand aan No Code de single Merkinball, ingespeeld door Vedder, Ament, Irons
en Neil Young. Pearl Jam benut '04 en '05 met intensief toeren, o.a. in het voorprogramma van
The Rolling Stones. Rearviewmirror is een verzamel-cd.

Bron: OOR Popencyclopedie