Anna

Anna is een klassieke roman uit de Hongaarse literatuur, waarin het verhaal verteld wordt van het eenvoudige meisje Anna dat komt werken bij het kinderloze echtpaar Vizy. Na de tumultueuze periode van de Radenrepubliek wordt de burgerlijke orde in de Hongaarse samenleving weer hersteld en maakt meneer Vizy carrière in de ambtenarij. Zijn vrouw rouwt om de dochter die zij lang geleden verloor en beschouwt Anna min of meer als haar eigen kind. Voor haar omgeving oogt Anna als een voorbeeldig dienstmeisje en het leven lijkt zich in alle rust te voltrekken.
Dan komt deugniet Jancsi op het toneel. Hij is een neef van de Vizy's en denkt het te gaan maken in de grote stad Boedapest. Jancsi en Anna beleven een korte, maar hevige liefdesaffaire, die Jancsi echter abrupt afbreekt; de maatschappelijke afstand tussen hen is te groot. Jancsi jaagt zijn dromen na, maar moet uiteindelijk Boedapest berooid verlaten. Anna lijkt in haar lot te berusten.
Totdat op een avond meneer Vizy een feest geeft ter ere van de promotie die hij zojuist gemaakt heeft. Als het feest is afgelopen, vindt er een gebeurtenis plaats die de levensgeschiedenis van Anna in een ander daglicht stelt. Ook voor de lezer is het einde van het boek schokkend. Hij realiseert zich dat hij op dezelfde manier naar Anna heeft gekeken als de mensen in haar omgeving. Er is er maar één die de tragedie begrijpt en dat is de oude dokter naar wie niemand luistert.
Anna is een geschiedenis van alle tijden. Een pleidooi voor menselijkheid, 'dat de kracht heeft ons te raken met zo'n realistische humaniteit dat het echt pijn doet' (Thomas Mann). Maar het is ook een liefdesverhaal, geschreven in een subtiele, lichtvoetige stijl die de kwetsbaarheid van de liefde voelbaar maakt. Het einde van de roman is beklemmend en laat de lezer niet snel los.

Recensie(s)

Het echtpaar Vizy lijkt na een frustrerende zoektocht het perfecte dienstmeisje gevonden te hebben: Anna. Zij lijkt alles te zijn wat een huishouden zich kan wensen, maar uiteindelijk ontaardt deze idylle in een situatie met dramatische afloop. Anna blijkt niet de 'robot' zonder gevoel te zijn waarvoor iedereen haar hield. Het verhaal speelt zich af in de roerige periode na de kort durende communistische Radenrepubliek van 1919, die net was neergeslagen op het moment dat het verhaal aanvangt. Mensen leven in onzekerheid door de gewijzigde politieke situatie. Het verhaal is enigszins gedateerd wat betreft de dienstmeisjesthematiek, maar daarnaast is de roman een tijdschets van een woelige periode waarin tegenstellingen tussen communistische revolutionairen tegenover de rest van de maatschappij de boventoon voerden. Ook na de Tweede Wereldoorlog waren deze klassenverschillen jarenlang bepalend in Hongarije. De roman verscheen al in 1926 en wordt beschouwd als een van de meesterwerken van de Hongaarse literatuur. In navolging van van de Hongaarse schrijver Sandor Marai in West-Europa, lijkt nu ook Dezso Kosztolanyi herontdekt. Prettig leesbare letter, overzichtelijke bladspiegel, gebonden.<br/><br/>Eszter Zinkstok