Black & White 2 (dvd-Rom)

Recensie(s)

Wat is er nieuw?
Sinds 1994 gaat er geen jaar meer voorbij zonder de verschijning van een nieuw FIFA-voetbalgame van EA Sports - en soms waren het er zelfs twee per jaar. Uiteraard vormt 2005 geen uitzondering op deze wetmatigheid. De isometrische velden en teams met allemaal dezelfde spelersmodellen in de ploeg hebben plaats moeten ruimen voor stadions en spelers die heel sterk gelijken op hun echte evenknieën. En hoewel de FIFA-reeks zeker zijn hoog- en laagvliegers heeft gekend, mogen we toch stellen dat het er steeds maar beter is op geworden. FIFA 06 is een klein beetje een buitenbeentje op deze regel; enkele 'vernieuwingen' van vroeger werden opnieuw over boord gegooid ten voordele van goed uitgeteste gameplayfeatures. Daarnaast zit het spel nog boordevol nieuwe features die ervoor zorgen dat alles er nog authentieker en toegankelijker op geworden zijn.
De eerste keer dat je FIFA 06 opstart, word je gevraagd wat je favoriete voetbalteam is uit een lijst van meer dan vijfhonderd clubs. Nog voor je beseft wat er allemaal gebeurt, mag je het veld al in om het op te nemen tegen de Classic XI, een droomteam dat bestaat uit voetbalgrootheden als Zico en Eric Cantona. Als je deze wedstrijd winnend weet af te sluiten, krijg je meteen duizend punten die je mag spenderen in de fanshop. Hiermee kan je klassieke spelerprofielen unlocken, maar ook all-star teams, verschillende (gekleurde) ballen, andere shirtjes voor de spelers, extra animaties als er gejuicht wordt door spelers, nieuwe stadions en korte filmpjes met hoogtepunten uit de Duitse, Engelse, Franse en Italiaanse competities van vorig jaar. Wil je echter kans maken om dat partijtje succesvol af te sluiten, zal je toch eerst het controleschema onder de knie moeten krijgen, maar gelukkig - ondanks enkele fundamentele verbeteringen - zal dat geen probleem vormen voor de fans die deze FIFA-reeks al eerder gespeeld hebben.
Concurreren met Pro Evolution Soccer
Ben je geen fan van de FIFA-reeks, maar je wil deze review toch een keertje lezen, dan ben je waarschijnlijk al verknocht aan de Pro Evolution Soccer-games. Het goede nieuws voor jullie is dat EA Sports een alternatief controleschema (voor de PS2 en Xbox) heeft geïmplementeerd dat zo afkomstig lijkt uit het Konami-voetbalgame. Ook deze pc-versie beschikt over een aanpasbaar controlesysteem, maar het is wel niet mogelijk om de controles van Pro Evolution Soccer perfect na te bootsen.
Zodra je in de gaten hebt welke knop je moet gebruiken om op doel te schieten en welke van doen zijn bij het geven van lange passes, kan je meer vertrouwd geraken met de nieuwe controles in FIFA 06, waarbij er deze keer gebruik wordt gemaakt van de D-pad en analoge linkerstick (als je gamepad daar over beschikt natuurlijk) om offensieve en defensieve tactieken aan te passen, maar ook één enkele knop om een schijnbeweging te maken als er een pass in je richting wordt gestuurd. In totaal zijn er echt verschillende tactische aanpassingen en teammentaliteiten mogelijk die je onmiddellijk kan toepassen, zoals daar bijvoorbeeld zijn een tegenaanval via de vleugels opzetten, met z'n allen voor het doel en de bal voor het doel gooien op hoop van zegen, een buitenspelval opzetten voor je tegenstander of verdedigen in zone. Voor voetballeken is dit misschien Chinees en veel hulp zullen ze ook niet vinden in de handleiding van het game; gelukkig wordt het één en ander opgeklaard via eenvoudig te volgen in-game hulpschermpjes.
Broek verslijten op de bank
Andere veranderingen die je zal opmerken op het veld, zijn veel eenvoudigere stilstaande-balsituaties (soms zelfs zo eenvoudig dat we de indruk krijgen dat we een retrogame aan het spelen zijn), verbeterde commentaren, een tv-achtige presentatiemethode en een nieuwe speelstijl die invloed heeft op de prestaties van je team - afhankelijk van hoe je team in de wedstrijd zit. Dit betekent niet automatisch dat je sterker wordt als je team op winst staat, maar het zal toch voor een morele boost bij je spelers zorgen. Er zijn echter nog andere factoren die invloed kunnen hebben (bijvoorbeeld of je thuis speelt of op verplaatsing). Als je team bijvoorbeeld enkele leuke acties aan elkaar weten te breien tegen een team waarbij ze in het verlies staan, dan zal je de boost zeker opmerken - hetzelfde geldt natuurlijk ook in omgekeerde richting, mocht je aan het winnen zijn en de tegenpartij weet tegen te scoren. De spelers kunnen ook op individueel niveau beïnvloedt worden door de gebeurtenissen op het veld. Merk je dat er eentje tussenloopt die duidelijk in een dipje zit, is het misschien wel verstandig om hem te vervangen - hou er echter ook wel rekening mee dat niemand graag vervangen wordt of graag op de bank zit.
Op het veld zelf is deze FIFA 06 veruit de beste aflevering ooit in de reeks - maar dat zeggen we bijna elk jaar... En zoals we elk jaar herhalen, heeft het ook wel met enkele probleempjes af te rekenen. Zo is de doelman bijvoorbeeld erg traag om van zijn lijn af te komen. Zelfs als er een bal te diep gespeeld wordt en er is geen enkele tegenstander in de buurt, dan nog heeft de doelman amper ballen aan zijn lijf om z'n doelgebied uit te komen (volgens ons is een meevoetballende doelman à la Edwin Van der Sar één van de belangrijkste kenmerken van het hedendaagse voetbal). Gelukkig kan je hem wel manueel van zijn lijn laten komen en dit betekent ook dat je geen schrik moet hebben voor ongeoorloofde uitstapjes van je doelman. De doelman van computergestuurde teams lijken niets af te weten van de knop waarmee de doelman kan uitkomen en in de voeten kan duiken van een tegenstander; gelukkig worden ze ietsje proactiever als je de moeilijkheidsgraad van het spel een beetje opvoert. Het andere grote minpunt van deze FIFA 06 is voornamelijk van toepassing op de PS2-versie van het game. Het spel vertraagt namelijk aanzienlijk op dat platform als er een groot aantal spelers op het scherm getoond wordt. Het is echter niet zo dat de framerate zo drastisch daalt dat er nog amper te spelen is, maar het is toch storend genoeg om het op te merken (en er hier iets over te zeggen).
In je eentje
Als je FIFA 06 in je eentje speelt, dan zal de managermode zeker in de smaak vallen (nadat je natuurlijk eerst een paar oefenpotjes gespeeld hebt). In deze mode krijg je de leiding over een team en je kan een carrière opbouwen van zo maar eventjes vijftien jaar. Bij het begin heb je nog geen onbeperkte keuzemogelijkheden in de selectie van je team dat je wil leiden, wat ook logisch is, want heel wat topteams beschikken over een coach waar iedereen binnen de clubs heel tevreden over is. Gelukkig zijn er nog voldoende jobaanbiedingen voor handen en het zorgt er ook voor dat je de ambitie kan hebben om manager te worden van een topteam als je goede resultaten weet neer te zetten met een bescheiden club.
Zodra je aan de slag gaat als manager van een team, krijg je een eerste e-mail in de bus die je vertelt wat de ambities van de club zijn en wat het bestuur van jou verwacht qua resultaten. Je zal ook kennismaken met het eenvoudige personeelssysteem. Je hebt de leiding over een staf van acht personen, inclusief een onderhandelaar, een scout, een stadionmanager en trainers die gespecialiseerd zijn in fitness en keeperstraining, en in het opleiden van spelers voor een bepaalde positie (verdedigers, middenvelders en spitsen). Elk staflid heeft een effectwaarde tussen 1 en 10; je kan dit upgraden door geld te spenderen aan deze trainer. Het is echter niet altijd even eenvoudig om geld in het laatje te brengen; zorg er bijvoorbeeld zeker voor dat je wat geld opzij hebt staan om uit te geven op de transfermarkt of om een scout op pad te sturen op zoek naar de nieuwe Robinho.
De juiste prijs
Eén van de makkelijkste manieren om aan geld te komen, is door een vet sponsorcontract af te sluiten; bij het begin van het spel heb je keuze te over. De keuze die je maakt, wordt bepaald door de hoeveelheid geld dat je wordt aangeboden per wedstrijd en ook door de bonussen die je kan verdienen in de verschillende competities. Kiezen voor de sponsor die het meeste geld aanbiedt, lijkt een voor de hand liggende keuze. Hou er wel rekening mee dat de eisen over het algemeen ietsje hoger liggen bij grote sponsors. Een andere manier om veel geld te verdienen, is goed spelen en ervoor zorgen dat je stadion goed gevuld raakt. Voor elke thuismatch kan je bepalen of het entreegeld laag, gemiddeld of hoog is; je begrijpt dat je tegen een zwakke tegenstander minder inkomgeld kan vragen dan voor een topper.
Als manager zal ook rekening moeten houden met je fans, alsook met de teamspirit en je jobzekerheid. Deze drie criteria krijgen een score op 100; deze daalt als je slechte resultaten neerzet en stijgt als het goed gaat met je team. Om iedereen gelukkig te houden, moet je gewoon zien te winnen, maar daarnaast zal je af en toe ook andere managerkeuzes moeten maken die direct of indirect invloed hebben op deze zaken waar je rekening mee moet houden. Deze beslissingen variëren van het oplossen van problemen tussen spelers tot het geven van een interview aan een lokale krant, waarbij het de bedoeling is om de 'correcte' antwoorden te geven. Deze 'correcte' antwoorden zijn meestal heel voor de hand liggend, terwijl andere dan weer behoorlijk leep kunnen zijn. Bij sommige gebeurtenissen heb je het zaakje echter helemaal niet zelf in de hand; wees dus niet te verbaasd als je fans en bestuur ontevreden worden als je een relletje hebt gehad met een andere trainer.
Lekker loungen
De managermode in FIFA 06 is zeker niet alleen maar weggelegd voor de diehard managerliefhebbers en het is zelfs de beste manier om het spel te spelen als je helemaal alleen bent... Er had een beetje meer diepgang bij het negotiëren van transfers mogen zijn als toevoeging op de feedback van je bestuur, fans en spelers, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door het feit dat je nu elke speler kan volgen en benaderen voor een transfer (een aanzienlijke verbetering ten opzichte van de carrièremode in het vorige FIFA-game).
Als je FIFA 06 niet in je eentje speelt, maar bijvoorbeeld met zeven andere vrienden, dan moet je zeker je kans wagen in de nieuwe loungemode, die jammer genoeg niet in vervat zit in de pc-versie van FIFA 06 (ondanks de belofte op de verpakking). Voor PS2- en Xbox-gamers is deze loungemode de perfecte manier om met vrienden van het spel te genieten; niet alleen dat het alle mogelijke statistieken en resultaten bijhoudt, maar ook omdat de mode enkele ingenieuze features bevat die ervoor zorgen dat twee spelers van een verschillend niveau toch een leuk potje kunnen voetballen. Deze 'cheap shots' kunnen aanzien worden als een soort van power-ups voor je team (of power-downs als je te goed bent voor je tegenstander), die je toegewezen krijgt afhankelijk van je positie op de ranglijst in de loungemode. In totaal zijn er 20 verschillende 'cheap shots'; je kan bijvoorbeeld al enkele tegenstanders een gele kaart geven, hun vermoeidheidsniveau op vijftig procent instellen of de sterspeler van de tegenpartij laten plaatsnemen op de bank. Sommige kunnen zelfs tijdens een wedstrijd geactiveerd worden, bijvoorbeeld een speler onmiddellijk heel moe laten worden of gewoon de wedstrijd opnieuw laten beginnen als je bijvoorbeeld al 3-0 in het verlies staat na twintig minuten spelen. De zwakkere spelers in je loungegroep zullen meer cheap shots kunnen toepassen. Je kan ze bovendien opsparen voor later, maar hou er wel rekening mee dat er maar drie per wedstrijd kan gebruiken. Dit lijkt misschien weinig, maar ze kunnen er wel voor zorgen dat de zwakkere spelers een grote kans maken tegen fervente FIFA-spelers. Dit is zeker een innovatief en ongewoon handicapsysteem te noemen, maar het werkt wel heel goed.
Gemengde online gevoelens
Ook de online mode verdient zeker de nodige aandacht; het platform waarmee je online speelt, is echter wel een bepalende funfactor. Quick match, tornooien en gedateerde lobbyopties zijn enkele van de beschikbare modes die op alle platformen beschikbaar zijn. Naar onze smaak weet de Xbox-versie het meeste uit de online mode te halen; in de eerste plaats omwille van de gebruikersvriendelijkste manier om online te spelen en omdat het overgrote deel van online Xbox-gamers ook over een headset beschikt.
De PS2-versie lijkt dan weer weinig plezier te beleven aan de online mode. Het lobbysysteem komt erg onhandig over, zeker voor het zoeken van een tegenstander met een aanvaardbare ping, en als je een beetje geluk hebt, treedt er te weinig lag op waardoor je nog behoorlijk kan spelen. Ook de framerate gaat meermaals onderuit en er is een korte vertraging tussen het drukken op een knop en de uiteindelijke bewegingen en moves van je spelers op het scherm. En met nog wat minder geluk krijg je alleen maar het 'Connection Failed'-scherm te zien (zoals dat bij ons af en toe het geval was). Bij de pc-versie merken we dan weer op dat je geen aanpasbare controles kan gebruiken vooraleer je het game gepatcht hebt, want er is anders geen enkele manier beschikbaar om deze te bewaren.
Ondanks de weinig perfecte online mode zal FIFA 06 de voetbalfans eens te meer weten te bekoren. De offline gameplay is erg goed, de graphics maken heel wat indruk (zeker de spelersmodellen en de stadions) en de soundtrack van het spel is steeds op z'n plaats. We hebben dan ook de indruk dat EA Sports heel dicht in de buurt begint te komen van het 'echte' spelletje.
Stedenbouwkunde voor gevorderden
Een van je belangrijke taken in Black & White 2 is dus steden bouwen. Je kan er nu echt uren mee zoet zijn. Er zijn twee grote strategieën en beide zijn gebaseerd op het uitbouwen van een grootse stad. Je kan proberen de vijand op een vredelievende manier te overhalen door een oogverblindende stad met gelukkige inwoners te maken. Dit zal ervoor zorgen dat de onderdanen van een andere godheid zullen overlopen naar jouw stad. Je kan langs de andere kant ook een grote stad bouwen die een evenredig grote bevolking gaat tellen waaruit je vervolgens een indrukwekkende legermacht kan rekruteren en ondersteunen. Zoals voorheen kan je deze twee benaderingen met elkaar combineren zoals de situatie verlangt of zoals jij vindt dat het spel het meeste aan jouw speelstijl aansluit.
De uitdaging bij het uitbouwen van een stad is dat je iets vrij complex moet bouwen op een vaak beperkte oppervlakte. Je moet ook rekening houden met de verdedigbaarheid van je stad, zodat je je terrein heel precies moet kiezen en als het kan je metropool omringt door muren. Om een groeiende bevolking te ondersteunen moet je een hele reeks verschillende gebouwen oprichten, van boerderijen, huizen, markten enzovoort. De keuzen die je maakt hebben een effect op de stad en zijn bewoners. Bouw een reeks goedkope krottenwijken, en je inwoners hebben wel een dak boven hun hoofd, maar echt gelukkig en jaloersmakend wordt je stad niet. Villa's die veel ruimte innemen op een al beperkte oppervlakte neerplanten is dan weer niet echt efficiënt. Wie voor de vredelievende aanpak gaat zal een zo functioneel mogelijke stad moeten oprichten waarvan de bewoners zo gelukkig mogelijk zijn. Wie gaat voor de gewelddadige overheersing heeft een stad nodig die grote legers kan ondersteunen. Veel voedselleverende structuren en wapensmeden zijn in zo'n geval van belang. Het bouwen zelf is zelden zo makkelijk en handig geweest. Echt een voorbeeld voor andere build & conquer ontwikkelaars.
God is almachtig
Hoewel het uitbouwen van een stad in Black & White 2 centraal staat, voelt het af en toe toch aan alsof iets teveel aandacht naar dit onderdeel gaat. Het duurt na een tijdje wat lang. De eerste steden die je bouwt zijn best aardig en amusant, maar na een tijdje besef je dat je hetzelfde proces steeds maar opnieuw herhaalt. Je wacht op de duur steeds maar weer tot je een bepaalde structuur kan bouwen, tot je genoeg bewoners hebt of tot een groepje migranten eindelijk tot bij je voordeur is gewandeld en vraagt om binnengelaten te worden. Als je een vredelievende stad maakt, dan is het vaak ook een kwestie van zoveel mogelijk structuren binnen je stadsmuren te proppen. Stadsmuren die je in latere levels vaak zal moeten herstellen wanneer rivaliserende goden je defensies met natuurrampen bestoken. Er komen de eerste driekwart van het game wel steeds nieuwe gebouwen die je in je stadsmix kan gooien bij, maar dit maakt het laatste kwart er wat minder op.
De andere route naar de overwinning is oorlog, maar dat is daarom geen snellere strategie. Je hebt tijd nodig om de infrastructuur op te bouwen die je legerunits kunnen ondersteunen. Het duurt ook even om deze units zelf te rekruteren én het neerhalen van verdedigingswerken van de vijand kan ook tijdrovend zijn. De tactieken waarover je kan beschikken zijn vrij standaard, ook al zien de veldslagen er vaak episch uit met honderden soldaten, artilleriebarrages en natuurlijk je wezens die torenhoog boven de gewone mensjes uittorenen. Units die de strijd overleven doen ervaring op en worden sterker, maar dat is niets in vergelijking met je goddelijke krachten of de brute power van je wezen.
Tamagotchi extreme
Dit wezen is zoals gezegd een dierlijke verpersoonlijking van jouw goddelijke aanwezigheid op de speelwereld. Je hebt in het begin de keuze tussen een koe, een leeuw, een aap of een wolf. Net zoals een huisdier leer je dit wezen trucjes door beloning (aaien) en straf (oorveeg). Vermits die wezen aangestuurd wordt door een van de indrukwekkendste staaltjes AI ooit gebruikt in een game, ontwikkelt het gestaag een heel eigen persoonlijkheid. Al naargelang zijn acties zal zelfs het uiterlijk ervan je in één oogopslag duidelijk maken hoezeer dit dier naar de 'dark side' overhelt, of het liever veel eet dan echt wat lichaamsbeweging te nemen, of het gelukkig is of depressief. Je wezen groeit ook zichtbaar tot het tegen het midden van het game een volgroeide gigant is die met één trap tien vijandelijke soldaten de hoogte in kan schoppen. Je kan je wezen dus trainen tot een gewetensloze maar efficiënte moordmachine, of juist als een hulpvaardige aanwezigheid die je aanbidders helpt met bouwwerken, oogsten en ze ondertussen nog eens entertaint ook. Je kan ook hem (of haar) bekwamen in de magie zodat ook zij bliksemschichten kunnen werpen, gewonde soldaten kunnen genezen of de akkers met een watermirakel versnel tot bloei kunnen brengen.
Een goed getraind en goed gebruikt wezen kan een onwaarschijnlijk sterke militaire unit zijn en hele vijandelijke peletons zwaardvechters verpletteren of stadswallen neerhalen. De enige echte dreiging bestaat uit grote groepen boogschutters en natuurlijk rivaliserende wezens. Zo'n gevecht tegen een vijandelijk wezen kan zowel enorm spannend als enorm frustrerend zijn. Het hangt ervan af wie de bovenhand heeft. Als je wezen het onderspit delft, dan verschijnt het na een twintigtal (hopelijk niet al te kostbare) minuutjes terug in je stad.
Meer structuur, minder verrassing
Het is deze keer veel makkelijker om je wezen op te voeden omdat je kan zien wat het denkt. Dit laat je toe om tijdig in te grijpen wanneer het iets van plan is waar je het niet mee eens bent. Zo kan een verveeld wezen op allerlei, voor je inwoners minder aangename, ideeën komen om zich bezig te houden. Het is ook niet aardig als het op het hoofd van een paar inwoners begint te ... eh ... schijten. De verrassing over de acties van je wezen is daarmee voor een stuk verdwenen (en voor sommigen ook een stuk van de charme). Je bent nu veel duidelijker met de ontwikkeling en het leerproces van je wezen bezig en je laat het minder aan zichzelf over. Het grote voordeel is dat je op deze manier sneller resultaten scoort.
Grafisch is Black & White 2 een echt meesterwerkje. Je kan naadloos van het inzoomen op de insecten in het gras uitzoomen tot je het hele eiland vanuit een satellietstandpunt ziet. Of een voorwerp nu ver of dichtbij is, je krijgt de indruk dat het allemaal tot in de kleinste details is afgewerkt en dan overgoten met een handvol extra effecten zoals licht, diepte en griezelig echt overkomende texturen. Dit alles vraagt natuurlijk wel een killer van een computer, maar je haalt het nog wel met een configuratie die weigert om Battlefield 2 te draaien. Wat de geluidseffecten betreft is de kwaliteit evenredig hoog en vooral het stemmenwerk van je engel- en duivelsadviseurs zijn meesterlijk.

Voor velen zal de manier waarop ze over het originele Black & White denken beslissen of ze deze nummer 2 een beter game vinden of niet. Wie meer structuur en gerichte gameplay zocht, zal deze opvolger met open armen ontvangen, wie verliefd werd op de open doe-wat-je-wil-hoe-je-wil aanpak, zal zich hier wat ingesloten voelen.
Wie nog nooit Black & White speelde mag zich dan weer aan een heel origineel en tot in de details uitgwerkt en afgeschaafd game verwachten. Trouwnes, hoeveel real-time-strategie-city-building-virtueel-huisdier games kan jij uit je hoofd opnoemen?