Anderland / 3 Berg van zwart glas

De hele serie 'Anderland' is gebaseerd op de fascinerende gedachte dat er ooit simulatie-werelden zullen ontstaan die zo echt zijn dat ze niet meer van echt te zijn onderscheiden. In deel 2 las ik al over de belevenissen van de hoofdpersonen die verstrikt raken in de verschillende simulatie-werelden waaruit Anderland bestaat. Deel 3, Berg van Zwart Glas, is niet meer dan een naadloos vervolg op de avonturen van onze helden. Williams is een prima schrijver die zijn lezers echt weet te pakken. De vaak uitzinnige belevenissen (één van de simulatie-werelden is bijvoorbeeld een keuken met levende slavorken en meer van dat soort onzin) wordt gecompenseerd door een eenvoudige no-nonsense schrijfstijl. Tevens slaagt Williams erin al zijn karakters een ontwikkeling te laten doormaken, zoals de opbloeiende liefde tussen Orlando (een machtige krijger in Anderland, maar in het echt een doodzieke jongen) en Hendricks, een opstandig pubermeisje. Voor mensen die van het genre houden (sf/fantasy) lijkt Williams me absoluut een aanrader. Ik heb immers ook al weer deel vier op de plank liggen!

Evenals de eerste twee delen van Anderland is dit wéér een uitgelezen goed boek. Men moet wel besmuikt zijn van enige fantasie en voorstellingsvermogen. We zien uit naar het vierde deel.

In 'Berg van Zwart Glas' vervolgt Tad Williams het verhaal van Renie, !Xabbu, Orlando en de andere avonturiers die verstrikt zijn geraakt in het geheimzinnige netwerk Anderland. Zoals uit de aanduiding ('Anderland 3') al blijkt, betreft het hier een deel van een groter geheel. BvZG is dan ook zeker niet los te lezen: de lezer valt midden in het verhaal en zal de helft niet kunnen volgen als hij de eerste twee delen niet heeft gelezen. Voor degenen die dit al een tijdje geleden hebben gedaan, geeft Williams aan het begin van het boek een samenvatting van het voorafgaande - heel handig als je bedenkt dat de Anderland-boeken met intermezzo's van ongeveer een jaar gepubliceerd/vertaald worden. Net als in 'Rivier van Blauw Vuur', het voorgaande deel, passeren in BvZG verschillende simwerelden de revue. Omdat Williams hun aantal beperkt houdt, kan hij echter aan iedere afzonderlijke simulatie meer aandacht besteden. Dit komt het verhaal beslist ten goede: waar RvBV soms een wat versnipperde, van-de-hak-op-de-tak-springende indruk wekte, is BvZG veel vloeiender. Als lezer krijg je de gelegenheid de beschreven simwerelden echt te leren kennen, voor de plot je verder voert; gelukkig maar, want de verzinsels van Williams zijn de moeite meer dan waard. Een ander pluspunt van BvZG ten opzichte van RvBV is het feit dat zich in het derde deel verschillende belangrijke (en wat mij betreft soms behoorlijk onverwachte) plotwendingen voordoen. Had je als lezer het gevoel dat de personages niet erg waren opgeschoten tussen het eerste en het laatste hoofdstuk van RvBV, in dit derde deel is dat beslist niet het geval. Verschillende verhaallijnen raken verstrengeld als bepaalde karakters elkaar (eindelijk) ontmoeten en er worden enkele belangrijke onthullingen gedaan over het functioneren van het netwerk, het verleden van Paul Jonas en andere prangende vraagstukken. De eerste omtrekken van de antwoorden op Anderlands raadsels worden zichtbaar, al geloof ik Williams op zijn woord als hij beweert dat hij de beste dingen voor het laatste deel bewaard heeft. Wat 'character building' betreft zit BvZG ook goed in elkaar. Florimel, T4b en Fredericks, voorheen toch wat vage personages, veranderen in de loop van dit deel in boeiende, drie-dimensionale figuren. Ook komen we enkele interessante dingen te weten over de jeugd van Johnny Dread, wat deze schurk alleen maar onheilspellender en fascinerender maakt. Het enige wat ik jammer vond, is dat !Xabbu in dit boek zo'n ondergeschikte rol speelt. Hij is evenveel aanwezig als in 'Stad van Gouden Schaduw' of RvBV, maar voor zijn persoonlijke ontboezemingen is in Anderland 3 nauwelijks ruimte. Hopelijk trekt Williams dit weer recht in het laatste deel. Samenvattend kan ik zeggen dat 'Berg van Zwart Glas' een ijzersterk boek is; het beste deel in de Anderland-serie tot nu toe. Ik heb grote bewondering voor de manier waarop de auteur de verschillende verhaallijnen door elkaar weeft en iedere pagina doorspekt met subtiele aanwijzingen voor de ontknoping van zijn uiterst gecompliceerde plot. Als het slotstuk van de serie, 'Zee van Zilveren Licht', alle beloften van de voorgaande delen waar maakt, dan durf ik Anderland gerust een meesterwerk te noemen.

Heel in het kort; Tad Williams weet van begin tot einde de spanning erin te houden. Wetende dat een goed verhaal niet altijd een happy end hoeft te hebben kun je je bijna niet bedwingen om de laatste bladzijden te lezen. Dit is op zich een grote opgave, want het duurt nogal even voor je bij het einde bent. De serie Anderland heeft dezelfde opbouw als de serie 'Heugenis Smart en het Sterrenzwaard'. Het eerste boek is een grote introductie van hoofdfiguren, en enigzins moeilijk om doorheen te komen. De volgende boeken zijn echter een feest om te lezen. Gebeurtenissen en verhaalwendingen vliegen je om de oren, en na het lezen van een boek moet je echt weer even 'uit de roes komen' van het verhaal. Tad Williams is mijn favoriete schrijver!!