Wie was Spinoza? Wie was deze moedige zeventiende-eeuwse figuur, deze geniale filosoof die met zijn geschriften de wereld veranderde, maar op zijn 25ste in de ban werd gedaan door de hele joodse gemeenschap van Amsterdam, inclusief zijn eigen familie? Hoe zag zijn innerlijk leven eruit? En: wat was twee eeuwen later precies de fascinatie van de nazi’s met Spinoza? Waarom roofden ze zijn bibliotheek leeg, maar verbrandden ze zijn boeken niet? Deze vragen hielden de psychiater en romancier Irvin D. Yalom een half leven bezig. In zijn briljante nieuwe roman, Het raadsel Spinoza, maakt hij niet alleen de filosoof tot mens, maar onthult hij ook de ware toedracht rond het ‘Spinozaprobleem’ van de nazi’s.
Recensie(s)
De filosoof Spinoza staat bij velen in hoog aanzien maar geldt algemeen als een enigmatische persoonlijkheid, misschien minder door zijn filosofie dan door de feiten van zijn leven. Biografische gegevens zijn nauwelijks bekend. De roman is geschreven om het raadsel rondom de persoon van Spinoza te ontrafelen en om duidelijk te maken hoe Spinoza zijn evenwichtigheid en standvastigheid heeft kunnen herwinnen nadat hij door de joodse gemeenschap werd buitengesloten. Aan het boek ligt het idee ten grondslag om dit raadsel Spinoza op te lossen door een ander, minstens zo groot raadsel te op te lossen: waarom was de nazi-ideoloog Franz Rosenberg zo in Spinoza geinteresseerd? Het verhaal, verteld vanuit het perspectief van de alwetende verteller, speelt zich beurtelings af in het Amsterdam van de 17e eeuw en het Berlijn van het begin van de 20e eeuw. De oppositie tussen Spinoza en de nazi-ideoloog Rosenberg creeert een vervreemdende spanning, waar niet iedere lezer zich prettig bij zal voelen. Toch zal de belangstelling voor het boek redelijk groot zijn. De Amerikaanse psychiater schreef eerder romans over Nietzsche en Schopenhauer. Kleine druk.<br/><br/>Wim Fievez