Naar het aards paradijs

De ontdekker van Paaseiland was geen zeeman, maar een gepromoveerd jurist. Toch besloot hij een expeditie te ondernemen op zoek naar het Onbekende Zuidland, een groot en mythisch continent in de Stille Oceaan. Voor het geld hoefde hij het niet te doen. Bovendien was hij al behoorlijk op leeftijd.

Wie was deze intrigerende figuur? Wat dreef hem tot deze expeditie? Na een opleiding tot kaartenmaker werd Roggeveen notaris en vervolgens werkte hij zeven jaar in Batavia als Raad van Justitie. Hij kwam onder de
invloed van Spinoza en raakte verwikkeld in een langdurig conflict met de gereformeerde kerk. Verbannen uit
zijn geboortestad Middelburg organiseerde hij in 1721 Roggeveen was toen al in de zestig zijn grote expeditie,
die de vroegste beschrijvingen opleverde van bewoners van Paaseiland, van Samoa en van andere eilanden in
Polynesië.

Van Gelder schetst een indringend en meeslepend beeld van een ongewoon en grillig leven tegen de achtergrond
van de Radicale Verlichting en de toenmalige obsessie van Europese ondernemers, piraten en fantasten met de Stille Oceaan.

Naar het aards paradijs is het vierde deel uit de reeks Sleutelfiguren, die tot stand komt op initiatief van het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Recensie(s)

Dat Jacob Roggeveen de ontdekker van Paaseiland en de Samoa-eilanden zou worden, lag niet voor de hand. Als jurist van over de zestig had hij al een indrukwekkende carrière achter de rug, onder meer als Raad van <br/><br/>Peter Turk
Indië voor de VOC in Batavia. Zijn vader Arent die cartograaf was, had echter op zijn sterfbed zijn zoon laten beloven om er alles aan te doen om het onbekende, legendarische Zuidland te ontdekken. Toen rond 1720 Jacob uit zijn vaderstad Middelburg was verbannen vanwege zijn onorthodoxe religieze opvattingen, deed hij de WIC een voorstel voor een expeditie naar de Stille Zuidzee. In 1721 voeren drie schepen onder zijn leiding het zeegat uit. De tocht verliep weinig voorspoedig: zieken en sterfgevallen aan boord, desertie, en een van de schepen leed schipbreuk. Het Zuidland werd uiteraard niet ontdekt; wel een aantal eilanden waaronder Paaseiland. Tenslotte kwam Roggeveen aan in Batavia, waar hij en zijn bemanning werden opgepakt omdat ze zich in verboden VOC-gebied bevonden. Maritiem historicus Van Gelder schetst het leven van Roggeveen tegen de achtergrond van zijn tijd, met veel aandacht voor zijn dissidente opvattingen. Deze soepel lezende biografie is duidelijk bestemd voor een breed publiek. Met twee katernen kleurenafbeeldingen, noten, literatuuropgave en index.<br/><br/>Peter Turk