Transactie als bestuurlijke vernieuwing / druk 1

Burgers zijn geëmancipeerd van onderdaan tot tegenspeler van de overheid; ze laten zich niet meer in hokjes stoppen. Het openbaar bestuur is het zicht kwijt op wat mensen willen en kunnen. Dat leidt tot onvrede en de roep om een andere overheid. Verkenning 9 ontwerpt een nieuwe opzet voor het openbaar bestuur op basis van recente ontwikkelingen in het economische, sociaal-wetenschappelijke en juridische denken. Zij verkent de mogelijkheden om recht en regelgeving te combineren met transactie ('gelijk oversteken'). Een rechtstreekse koppeling van rechten en plichten dwingt burgers, uitvoerders en beleidsmakers om het achterste van hun tong te laten zien. De transactiestaat formuleert rechten en slaat de kosten van wat de overheid levert hoofdelijk om. Daartegenover staan afspraken met alle betrokkenen om de kwaliteit van publieke voorzieningen te verhogen en het beroep daarop tot het noodzakelijke te beperken. Dat bevordert het onderling vertrouwen in de relaties tussen politici, ambtenaren en burgers. "Rechten – in bulk – tegenover plichten – in maatwerk", zo vat de minister van Financiën de hier gepresenteerde benadering samen in zijn Woord vooraf.