Portal 2

Recensie(s)

Vanuit het niets was er in 2007 ineens Portal. Een game die als extraatje bij The Orange Box uitgroeide tot een moderne klassieker die in de harten van vele gamers werd gesloten. Niet voor niets zijn kreten zoals ''The cake is a lie!'' en ''Now you're thinking with portals'' onderdeel geworden van het gemiddeld vocabulaire op het internet. De kracht van Portal zat hem in het onverwachte en de lage verwachtingen die daarbij horen, een voordeel waar dit langverwachte vervolg echter niet op kan rekenen. En toch weet Portal 2 te verrassen, simpelweg door een meer dan perfect vervolg te zijn.

De voornaamste reden dat deze game weer zo verschrikkelijk goed is, is te danken aan het verhaal dat vanaf de eerste minuten de game al een hilarische nieuwe draai geeft. Het begint met proefkonijn Chell die, na de gebeurtenissen uit het eerste deel, ontwaakt wordt uit een zeer, zeer, zeer lang dutje door de niet al te snuggere Wheatley. Deze robotische oogbal, die briljant vertolkt wordt door de Britse komiek Stephen Merchant, probeert je te bevrijden uit het lab waarin je bent opgesloten. Maar al snel wordt het ontsnappingsplan gedwarsboomd door GlaDOS, de supercomputer die de verantwoordelijkheid heeft over het immense testcomplex. Juist, dezelfde GlaDOS die jij in de eerste Portal nog dacht te hebben gedood. Een GlaDOS die met het verstrijken van de jaren zowaar nog scherper en gemener is geworden.

Internethaters Boze mensen hebben na gemeenschappelijk woede over Dragon Age II in Portal 2 een nieuw doelwit gevonden. De game zou volgens gamers maar ietsje langer zijn dan het origineel (complete onzin tenzij je een gamende supercomputer bent), enkel gemaakt zijn voor het minderwaardige ras (lees: consolegamers) en Valve zou teveel geld vragen voor overbodige DLC zoals snorren voor het robotduo. Die onwetende woede uit zich vooral via Metacritic waar gebruikers het spel belonen met extreem lage cijfers. Beledigingen over je gewicht worden bijvoorbeeld niet geschuwd, al doet ze dat natuurlijk op haar typische 'computereigen' manier. Of het nu gaat om oude bekenden of nieuwe personages die tijdens jouw avontuur opduiken, ze hebben één ding gemeen: dat wát ze zeggen en hoe het gezegd wordt, is van een ongekend hoog niveau. De hoeveelheid goed gevonden grappen is zo groot dat je wel heel erg zuur moet zijn wil je niet hardop lachen om een aantal zeer sterke scènes. Bovendien zijn de twists die het spel je voorschotelt zo uniek en slim bedacht dat je eigenlijk zo min mogelijk over het verhaal moet weten als je aan Portal 2 begint.

Naast het ijzersterkere verhaal voelt het hele idee van spelen met portalen nog steeds net zo origineel als vier jaar geleden en het blijft ook verschrikkelijk leuk om mee te experimenteren. Met de portalgun schiet je een blauw en oranje portaal op vlakke oppervlakken. Stap je door het blauwe gat dan duik je onmiddellijk weer op uit het oranje en andersom. Je zou bijna denken dat dit hele principe wel tot zijn uiterste is toegepast in het eerste deel, maar Portal 2 bouwt er grandioos op voort.

Dit wordt gedaan door een heleboel andere elementen toe te voegen. Laserstralen bijvoorbeeld, die net zo dodelijk als nuttig zijn bij het oplossen van puzzels in de vele testruimtes. Of felgekleurde gels die als verf op oppervlaktes blijven plakken en bovendien allerlei bijzondere effecten hebben wanneer je ermee in aanraking komt. En zo weet Portal 2 steeds weer te verrassen. Sterker nog, een nieuw element - dat haast spelenderwijs aan je wordt uitgelegd - dient zich net weer aan wanneer je de vorige hebt gemeesterd. Zelden loop je hierdoor lang met hetzelfde gegeven te knoeien. Veel van de nieuwe ideeën zijn zelfs zo goed dat ze als opzichzelfstaand spel al zouden kunnen werken, maar in combinatie met het gepuzzel met portalen worden deze ideeën verheven tot het briljante.

Het oog voor detail bij dit alles is daarnaast haast om verliefd op te worden. Niet alleen de dialogen zijn namelijk doordrenkt met een goed gevoel voor zwarte humor, de visuele grapjes mogen er ook wezen. Zo worden de testruimtes in het laboratorium in het begin bij elkaar gehouden door robotarmen die wanhopig nog iets proberen te maken van de vergane glorie. Wanneer je daarnaast, net zoals in het eerste deel, een kijkje achter de schermen neemt bij de testruimtes zie je plotsklaps hoe het enorme complex functioneert. Zo zie je bijvoorbeeld hoe de liefelijk klinkende, maar extreem dodelijk turrets met opvallend veel finesse in elkaar gesleuteld worden door machines. Er moeten wel een aantal ex-medewerkers van Aperture Science werkzaam zijn bij Valve om aan deze idiote, maar geweldige kleinigheidjes zoveel aandacht te besteden.

Diezelfde ''wetenschappers'' hebben ongetwijfeld ook een vinger in de pap gehad bij de creatie van de coöperatieve speelstand die de speelduur, geheel afhankelijk van de intelligentie van je labpartner, aardig oprekt. Als twee robots los je hierin dezelfde soort testruimtes op als je menselijke lotgenoot met als grootste verschil dat er deze keer de vier portalen beschikbaar zijn. Om succesvol de volgende ruimte te bereiken moet er volop samengewerkt worden waarin de ene robot bijvoorbeeld op een knop moet drukken die de weg opent voor de ander die vervolgens met een portaal een ravijn kan overbruggen waardoor beide spelers het einde kunnen bereiken.

De situaties die je voorgeschoteld krijgt zijn behoorlijk complex en vereisen veel communicatie, waardoor je deze stand niet zomaar kan gaan samenspelen met een wildvreemde die weigert zijn headset te gebruiken. Dat de co-op speelbaar is in split-screen is een absolute zegen. Gezamenlijk hardop denken en vooral experimenteren met wat wel en niet kan met vier portalen maken deze speelstand namelijk fenomenaal. Het feit dat er in de co-op ook een verhaal te vinden is en dat de twee cartooneske robots constant bemoedigd en weinig subtiel beledigd worden door GlaDOS, maakt dat deze optionele modus haast net zo compleet en uitgewerkt voelt als de rest.

Je kunt heel stoer en cynisch kijken naar Portal 2 en stellen dat het hoofdverhaal te kort is - ik deed er een uurtje of acht over - dat puzzels te makkelijk zijn - ik heb een aantal keer goed vastgezeten - en dat het oplossen van puzzels te lineair is geworden – vooruit, soms is er inderdaad maar een oplossing te vinden voor een puzzel waardoor (te) creatief denken niet altijd belonend voelt– maar Portal 2 is meer dan de som der delen. Hoeveel games ken je die de gehele speelduur je aandacht vasthouden, continu geestig en gevat blijven en een enorm bevredigend einde kennen? Portal 2 is op het gebied van verhaalvertelling en vindingrijkheid een zeldzaam stukje vakwerk dat je eigenlijk maar een keer in de zoveel jaar tegenkomt.Conclusie: Portal 2 is minstens zo verrassend als zijn voorganger, dubbel zo lang en driedubbel zo grappig. Met een diepgaand en origineel verhaal is dit vervolg geen gemakzuchtige opvolger die het eerste deel uitbuit en teert op oude grappen. Portal 2 staat op zichzelf, verkent onverwachte nieuwe plekken in zijn eigen wereld en steekt vooral verschrikkelijk slim in elkaar. De wetenschappers van Valve hebben de lat, voor zichzelf, maar vooral voor de rest van de industrie, weer een stuk hoger gelegd.