Schrijven moest ik als ik schreef

VOORAF

Een liefdesverklaring, dit voorwoord. Ik verklaar waarom duizenden lezers houden van de gedichten van jacqueline van der Waals. Kort en krachtig: omdat haar poëzie glinstert als een zonnig landschap na een regenbui. Helderheid gooit altijd in de kunst hoge ogen. Door deze eigenschap, de al eeuwenlang aangeprezen claritas, bezitten haar gedichten een bijzondere glans. De verzen van jacqueline van der Waals zijn transparant en doorzichtig als de aquarellen van Voermanjunior in de Verkade-albums.

Deze helderheid heeft niets met de moeilijkheidsgraad van poëzie te maken. We treffen deze eigenschap aan bij 'eenvoudige' dichters als Martinus Nijhoff en ida Gerhardt, maar ook bij 'duistere' als Eva Gerlach en Hans Faverey. Helderheid is niet hetzelfde als eenvoud, claritas valt niet samen met simplicitas. Een schitterend glasobject behoeft niet simpel te zijn. Het is werkelijk een bijkomstigheid dat jacqueline van der Waals' poëzie eenvoudig is. Niet om dit kenmerk van het ware waarderen velen haar gedichten, maar om de Hollandse glans en de merkwaardige kracht waardoor er meer staat dan er staat. Eerlijk is eerlijk: die glans en kracht zijn niet altijd aanwezig. Aan de verzen waarin deze taalschittering ontbreekt valt minder plezier te beleven. Dan is de taal rechtlijnig en eendimensionaal.

Goede poëzie is niet rechtlijnig en bevat meer dan één dimensie. Zij roept in de lezer iets wakker en maakt emoties los. Niet door dubbele bodems waaronder zich diepzinnigheden bevinden, maar door dubbele plafonds waarboven ritme en klanken op muzikale zolders feestvieren. De poëzie van jacqueline van der Waals is voor de liefhebbers aantrekke lijk door de uitstraling van de woorden en door de kracht van hun klanken en ritmen. Het geitenweltje hebben velen, vanaf het moment dat ze het op de middelbare school moesten opzeggen tot nu toe, een schitterend stukje taalmuziek gevonden.