De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet

Wat een geweldige kijk in een stuk Nederlandse geschiedenis en wat een rijke beschrijving van de menselijke aard! In vele opzichten deed het boek mij denken aan de grote Russen uit de negentiende eeuw; de gedetailleerdheid, de beschrijving van de personen, de eeuwige strijd tussen goed en kwaad. Je wílt verder lezen, weten hoe het verder gaat met dokter Marinus, met Orito, met Jacob. Overgave, opoffering, liefde, eigenbelang, geldzucht, eruditie, geloof en ratio, verlichting, traditie, grootheidswaanzin, bijgeloof, haat; alles komt voorbij, alles is aanwezig. De wereld van de VOC en Deshima ( Japan ) ontvouwt zich aan de hand van een verhaal over mensen, over hun levens met alle mogelijke emoties en gebeurtenissen. Al lezende word je heel langzaam meegezogen in dat alles en na ruim 600 pagina's betreur je maar één ding: dat het eindig is. Ik kan me voorstellen dat sommige lezers er even in moeten komen, op gang moeten komen. Mijn raad in dat geval: even doorzetten, want je wordt ruimschoots beloond! Dit boek krijgt een plek in mijn persoonlijke top 10 van beste boeken ooit, naast o.a. Dostojewski. En dat is het beste compliment dat ik persoonlijk kan geven.

Een lijvig werk, dat boeit van de eerste tot de laatste bladzijde, van leven tot dood: een bevalling in het eerste hoofdstuk die je de adem beneemt tot de ontknoping van een drama tijdens een begrafenis op het eind. Je leert op school over Dejima, de poort tussen het tot in de negentiende eeuw geïsoleerde Japan en de VOC, maar in dit boek komt die geschiedenis tot leven... in de verschillen in cultuur, maar ook de verschillen in waarden binnen die culturen tussen goed en kwaad, eigenbelang en opoffering, corruptie en integriteit, trouw en verraad, macht en onmacht. Het knappe van deze schrijver vind ik, dat hij met zo'n groot gemak de gebeurtenissen beschrijft vanuit de verschillende perspectieven, niet alleen vanuit die van de hoofdpersoon, de protestante Domburger De Zoet (Dazuto), die tegen alle regels in zijn psalmenboek Japan weet binnen te smokkelen, maar ook vanuit die van Ogawa Uzaemon, Tolk van de Derde Rang, van de vroedvrouw Aibagawa Orito, de kruidenvrouw Otane, de slaaf Weh die alleen zijn gedachten bezit en vanuit de aan jicht lijdende kapitein Penhaligon van het Engelse Fregat Phoebus. Geen boek voor de snelle lezer, waarvoor de ontknoping van een drama te lang op zich laat wachten, wel een boek voor hem/haar die geniet van elke bladzijde levende geschiedenis (met de nodige humor) en het eigenlijk daarom direct weer wil herlezen.

Betoverend boek over een VOC-klerk in De Gouden Eeuw. Ik moest er even inkomen, de eerste pakweg 50 pagina's, met veel personages. Dat typeert ook het boek. Het is wat uitgesponnen geschreven. Sommige lezers in mijn omgeving ervaren dat 'als niet doorheen te komen'. Op mij werkte het uiteindelijk bijna hypnotiserend. Wel bekend met de grote lijnen van de Nederlandse VOC-geschiedenis, vond ik het intrigerend om in dit boek een blik te krijgen op het leven van alle dag van een Nederlandse handelspost op Deshima dat in de 17e en 18e eeuw het enige contact vormde tussen de westerse wereld en het afgesloten Japan. En dat alles gezien door de blik van een klerk die voor zijn inscheping niet verder was geweest dan Zeeland.

Dit is zo'n boek waar je het jammer van vindt als het uit is. Je wordt een andere wereld en tijd ingezogen en het laat je niet meer los, honderden bladzijden lang. Een aanrader.

Ik heb het boek in het Engels gelezen, dus over de vertaling kan ik niks zeggen. Maar het is een prachtig boek. De schrijver (bekend van het verfilmde boek Cloud Atlas) schrijft zo mooi dat ik zelfs na het uitlezen ervan blijf nadenken over kleine details. Dit is iets voor jou als je geïnteresseerd bent in de V.O.C. geschiedenis, of Japan, of houdt van boeken met diepgang en karakters die je bij blijven. Het spijt me, maar ik ben het zeker niet eens met de bovenstaande kritiek: 'moeilijk in te komen'. Integendeel, Jacob de Zoet is een geloofwaardig en sterk neergezet karakter die je meetrekt door het verhaal en door Japan.

Dit lijvige boek heeft mij van begin tot einde geboeid. Een stuk geschiedenis in een prachtige roman. De schrijfstijl is heel prettig en de wisseling van gebeurtenissen zorgt ervoor dat je de aandacht blijft vasthouden. Jacob de Zoet en de tijd waarin hij leefde (eind VOC in Batavia) hebben een goed beeld gegeven van het wel en wee in en rond Deshima. Jammer dat het boek uit is......, ben benieuwd naar de andere boeken van David Mitchell.