Sapiens

Ebook

Een kleine geschiedenis van de mensheid

Vragen die ik mij mijn hele leven al stel, waar ik maar geen afdoende antwoord op kon vinden, hoeveel geschiedenisboeken ik ook las: dit boek beantwoord ze wel! Waarom veroverde de Europeanen de wereld en niet de Chinezen? Waarom gebruiken we geld en zijn we niet blijven hangen bij ruilhandel? En misschien wel de belangrijkste vraag: zijn de mensen, door al de wetenschap, industrie en technologie, niet alleen rijker, maar vooral gelúkkiger geworden? In duidelijke taal, zeer leesbaar en in verhalende vorm geschreven. Geen saai geschiedenisboek, maar een boek dat inspireert, verklaart en aan zal zetten tot nadenken. Dit boek blijft lang hangen!

voor iemand die gewoonlijk altijd in slaap viel tijdens geschiedenislessen was dit het eerste boek over geschiedenis van de mens wat ik van (digitale) kaft tot kaft heb gelezen. Waarom kon ik het boek vaak niet wegleggen? Omdat het niet chronologisch is neergekwakt in de vorm van opeenvolgende micro-gebeurtenissen. De helicopterview zorgt ervoor dat je niet verdwaald in een bos van feitjes die uiteindelijk weinig connectie hebben met hedendaagse verschijnselen. Door dit boek ben ik me vooral bewust geworden van onze rol op aarde: hoe we relatief zoveel macht hebben weten te vergaren in zo'n korte periode. Vooral ten koste van onze broers, zussen en ongeslachtigen in het dierenrijk. De monocultuur die we aan het creeeren zijn in zowel onszelf als onder dieren is zorgelijk. Wat me het meeste aangreep is de vergelijking van de mens van nu met de jager-verzamelaar van toen. Ondanks de hoge standaard die we nu hebben op het gebied van onderwijs, zorg en intellect, welke alle hebben gezorgd voor langere levensduur en tal van andere 'voordelen', zijn we ook daadwerkelijk gelukkiger geworden ten opzichte van de toenmalige 'oermens'? Harari werpt een kritische blik op verleden, heden en toekomst en de schakeling tussen die 3 houdt het verhaal dynamisch en is soms zelfs lachwekkend. Ik denk dat als iedereen dit boek zou (en kon) lezen, bewustzijn ten aanzien van racisme immens zou groeien en dat het verschijnsel, met de kennis van nu, eens serieus aan de kaak gesteld zou worden.

Yuval is een wetenschappelijk schrijver naar mijn hart. Ik ben benieuwd of er meer van zulke schrijvers zijn die op meesterlijke wijze hun verinnerlijkte kennis met de lezers willen delen. Vaak wordt non-fictie dichtgetimmerd met voetnoten, die de opgesomde feiten moeten ondersteunen. Zo hoort literatuur te zijn wil het werk wetenschappelijk gezien serieus genomen worden. Maar ik vind het een teken van eigenwaarde wanneer een wetenschapper de vertaalslag naar de doorsnee lezer durft te maken. Ik doel op het bést mogelijke verhaal achter de wetenschappelijke feiten. In het kader van: interessante weetjes worden hier allemaal op een rijtje gepresenteerd maar vertel ons belangstellende wat we er eigenlijk aan hebben?! Ik houd van praktische, onbevooroordeelde kennis. Yuval deelt ons zijn verhaal over de geschiedenis van de mensheid. Dat doet hij op een heel prettige wijze. Zijn verhaal gaat over de geschiedenis van onze hele huidige succesvolle soort hominide, de homo sapiens. Hij noemt het ‘klein’, waarschijnlijk omdat er in de kern weinig variatie zit in ons voorgeprogrammeerde genetisch gedrag en dat wij aan het eind-van-ons-verhaal als mens-soort gekomen zijn. Hij vermoedt zelfs -en dat doet hij op haarscherp overtuigende wijze- dat wij het grootste roofdier zijn die ooit op aarde geleefd heeft. En biologisch gezien vond ik dit best wel een confronterend idee over het karakter van ons soort mens. Gelukkig toont Yuval gedurende het boek dat er ook heus goede kanten aan onze soort te ontdekken valt. Alleen ons fysiek basisgedrag is nogal destructief. Niet zozeer ons aangeboren cognitief vermogen. Gedurende de eeuwen is er duidelijk sprake geweest van bewustzijnsontwikkeling, die hij onderverdeelt in drie revolutionaire sprongen: de cognitieve, de agrarische en de wetenschappelijke. De sapiens heeft een grote geestelijke capaciteit aangeboren gekregen, maar niet zozeer het bijgaande bewustzijn om deze evolutionaire nouveauté ook handig in de praktijk van alledag toe te passen. Het biologisch lichaam is namelijk per definitie onbewust en dankzij onze ‘goddelijke’ geest kunnen we ons van de dingen BEWUST wórden. Ons onbewustzijn is onnoemelijk veel groter dan het bewust-zijns-niveau dat we biologisch gezien mogelijk aankunnen. Alsof je een puber vrij laat experimenteren met kernenergie! Sapiens is de eerste mensachtige, die goddelijk kan wórden, maar het genetisch niet kan zijn! Als ik dit boek lees is het eerder een wonder dat we onszelf nog niet uitgeroeid hebben en dat we spiritueel gezien al zo ver gekomen zijn zonder definitieve kleerscheuren. De sapiens heeft waarschijnlijk de hoogste trede van zijn bewustzijnsontwikkeling bereikt en het extern bewustzijn neemt het nu duidelijk over van ons biologisch vermogen. Wat er gebeurt gaat ons aller voorstellingsvermogen in sneltreinvaart te boven. Is niet meer fysiek te bevatten. Daar hebben we geavanceerde technologie voor om ons te helpen. En ons voorstellingsvermogen delen is datgene wat ons als soort juist met elkaar verbond en sterk maakte. Dat maakt Yuval mij in dit boek wel duidelijk. In de 21e eeuw zijn wij keihard achter de feiten aan het hollen. Wat er gebeurt gaat ons algemeen gedeeld voorstellingsvermogen te boven. Wellicht is het beter om te accepteren dat de laatste dagen als homo sapiens geteld zijn en ons overgeven aan een nieuw soort hominide, die al bestaat (!) die Yuval ‘Homo Deus’ noemt. Homo deus werpt op vér-gaande wijze de ketenen af van onze genetische voor-geprogrammeerdheid. Net als ooit de Neanderthaler het moest verliezen van de Sapiens kan de sapiens het niet winnen van de nieuwste versie mensachtige. Laten we dan maar van onze nadagen volop genieten van het goede dat het nieuwe ons nu al biedt! En wie weet zijn wij ons allemaal al geleidelijk aan het omvormen tot een nieuwe mens-vriendelijker soort. Lopen er al allemaal baby’s van de Homo deus rond.

Niet voor niets een bestseller Prima geschreven, boeiend en een compleet overzicht Een aanrader

Veel gratuit gebabbel. Weinig echt oorspronkelijke visie. Als hij dan een visie geeft is die knullig en niet onderbouwd (namelijk zijn verheerlijking van het vrije leven van de jager-verzamelaar tegenover de “ramp” van de landbouwmens) Ik ben halverwege gestopt toen het me te erg werd. Twee sterren omdat hij wel onderhoudend schrijft

Een heerlijke leeservaring; heldere taal, vlot geschreven, inhoudelijk sterk. De enige reden waarom je dit niet snel uitleest; het geeft stof tot nadenken en je legt het dus even naast je neer om na te denken over wat je net gelezen hebt. Om daarna weer snel verder te lezen. Sapiens verbindt verleden en (en mogelijke) toekomsten van de mens, met voorbeelden en bewijzen uit verschillende en uiteenlopende culturen en landen. Het geeft inzicht in het menselijke handelen en daarmee ook aan het individuele gedrag; een spiegel voor de eigen ziel als het ware. De vlotte schrijfstijl geeft hooguit aanleiding tot het idee dat het heel af en toe wel kort door de bocht en populistisch is. Om daarna weer verdiepend en razend interessant verder te gaan. Ik ga het zeker nogmaals lezen!