Waar gaat het eigenlijk over? 100 jaar VPRO Van domineesomroep tot avant-garde

Een geschiedenis van ’s lands eigenzinnigste omroep

Wat ooit begon als de Vrijzinnig ­Protestantse Radio ­Omroep geleid door dominees, ­groeide uit tot een eigenzinnige en invloed­rijke ­omroep van vrije ­geesten. Met ongekende ­vrijheid en lef ­vernieuwden VPRO-­makers radio en televisie met grensverleg­gende ­programma’s. Van Wim T. ­Schippers, Adriaan van Dis en Van Kooten en de Bie tot Arjen Lubach, en van Het Gebouw, Theo en Thea, Jiskefet, Het Gat van Nederland en ­Zomergasten tot Tegenlicht. Nu, 100 jaar later, duikt journalist en voor­malig programma­maker en directeur radio Jan Haasbroek terug in deze bijzondere ­geschiedenis. Hij vertelt niet alleen over zijn eigen jaren bij de VPRO, maar spreekt ook met bijna honderd ­­promi­nente programma­makers en medewerkers en raadpleegt tal van andere bronnen, over honderd woelige jaren van creativiteit, debat en controverse. In dit rijk geïllustreerde boek wil Haasbroek de geest van de VPRO door de tijd heen vangen en laten zien wat deze omroep zo uniek maakt. Waar gaat het eigenlijk over? is een van de meest toepasselijke vragen – ontleend aan Theo en Thea – om de VPRO te typeren. Met humor, absurdisme en ­mengvormen van genres werden dwarse, eigenzinnige en vooral creatieve programma’s gemaakt die niet voor niets met vele prijzen zijn ­bekroond. Nog steeds vindt de VPRO ­zichzelf opnieuw uit. Er is namelijk niet maar één versie van de VPRO. Iedereen – jong en oud, makers en publiek, voor- en tegenstanders – maakt diens eigen VPRO. ‘Samen voor ons eigen,’ zeiden Jacobse en Van Es, ofwel Van Kooten en de Bie, al. Jan Haasbroek is journalist en oud-­programmamaker en -omroep­bestuurder. Bijna ­dertig jaar werkte hij voor de VPRO, waarvan twintig jaar als directeur bij de radio. Ook werkte hij voor weekbladen en andere omroepen. Na zijn pensioen heeft hij nog een studie filosofie ­afgerond, schreef hij meerdere boeken, waaronder Van idee naar idool, en gaf les aan ­studenten journalistiek.