Concentratie Gefocust blijven in tijden van afleiding

Brian en Martha, accountants bij PwC, waren verantwoordelijk voor de Oscaruitreiking in 2017. De procedure van het tellen van de 7000 stemmen was waterdicht. De uitslag ging in de kluis. De uitslag-enveloppen werden in duplo gemaakt: stapeltje voor Brian, stapeltje voor Martha. En toch ging het fout. Brian geeft de verkeerde enveloppe. Hij was aan het multitasken…..Genant! Dit voorbeeld van de nadelige effecten van multitasken komt uit het superinteressante boek ‘Concentratie’ van Stefan van der Stigchel. In het boek worden een aantal traditionele ‘weetjes’ onderuitgehaald, zoals de stelling dat we ons nu minder kunnen concentreren dan een goudvis, dat multitasken altijd slecht is en dat ons onderbewuste de moeilijke keuzes beter maakt dan ons bewuste. Daarnaast is er veel ruimte gegeven aan recent wetenschappelijk onderzoek op het gebied van het geheugen. Het boek heeft zeven hoofdstukken die allemaal iets bijzonders te bieden hebben: 1. De aandachtscrisis. Hoezo crisis? Omdat aandacht steeds schaarser wordt. Onze aandacht is waardevol, adverteerders betalen er een godsvermogen voor. Maar niet aan ons. Om je te concentreren moet je ergens langdurig aandacht aan geven, terwijl er zoveel andere zaken zijn die ook aandacht vragen. Heel lastig dus. Maar wel mogelijk! 2. Waarom is het moeilijk je te concentreren? Hier gaat de auteur in op de fysieke aspecten van ons geheugen: het werkgeheugen, langetermijngeheugen, sensorisch geheugen, ‘central executive’ met het visuospatieel kladblok en de fonologische lus, frontale cortex, etc. Een fascinerend hoofdstuk met informatie die je niet snel in de doorsnee zelfhulpboeken zult tegenkomen. 3. Wanneer je wel en niet moet multitasken. Bij elke keer wisselen van taak verlies je tijd èn maak je meer fouten: wisselkosten. Studies wijzen trouwens uit dat er wat dat betreft geen verschil is tussen mannen en vrouwen, wel tussen verschillende mensen. 4. De zender. Om je ‘luisteraars’ of werknemers goed te laten presteren, moet je ze alert krijgen zodat ze zich concentreren, maar zonder in de stress te schieten. Waar die grens ligt, is voor iedereen anders. En nee, we hebben geen slechtere concentratie dan een goudvis, dit bekende verhaal kwam uit de koker van Microsoft……om aan adverteerders te laten zien dat ze aandacht konden trekken. 5. De frisse batterij van de ontvanger. Hierin wordt uitgelegd dat concentratie energie kost. Logisch zou je zeggen, maar het zit toch anders. Ons ‘default netwerk’, een netwerk van hersengebieden, is namelijk altijd actief, ook, of juist, als je niet met iets bezig bent, maar aan het dagdromen bent. Als je je moet concentreren, moet je niet alleen een taak uitvoeren, je moet óók nog eens dat netwerk onderdrukken. 6. Het belang van concentratie in het verkeer. Hierin wordt aangetoond dat telefoneren onder het rijden net zo gevaarlijk is als dronken achter het stuur kruipen. Diverse overheden proberen de ‘afleiding’ te verminderen door boetes op te leggen, maar het is natuurlijk ook aan onszelf om te begrijpen dat concentratie in het verkeer cruciaal is. 7. De toekomst. We kunnen ons steeds minder goed op een taak concentreren, beginnen te lijken op mensen met ADHD. En nee, multitasken veroorzaakt geen ADHD! Ons brein wordt niet permanent veranderd, we kunnen concentreren oefenen, alsof het een spier is. Het boek is makkelijk leesbaar, ook de wetenschappelijke onderdelen, en heel gevarieerd door de vele voorbeelden, nuttige tips en anekdotes.

Stefan van der Stigchel heeft een uitermate boeiend boek geschreven over een tegenwoordig veelvuldig voorkomend probleem : het gebrek aan concentratie en snel afgeleid zijn. Toen Maven Publishing de oproep voor recensenten deed, wist ik gelijk dat dit boek wel eens wat voor mij kon zijn want ik ben de laatste tijd vreselijk snel afgeleid en kan me moeilijk concentreren: tig keer per dag mijn mail checken (zowel werk gerelateerd als prive), altijd 101 dingen tegelijk doen, hoor ik iets interessants op tv dan gelijk de tablet erbij en zoeken naar meer info en ga zo maar door. Heel vermoeiend maar na het lezen van dit tikje wetenschappelijke maar prima leesbare boek (want er worden o.a. voorbeelden genoemd wat ik altijd prettig vind) een aantal goede tips opgepikt die ik zeker ga toepassen.

In navolging van zijn boek “Zo werkt aandacht” heeft Stefan van der Stigchel nu een boek geschreven over concentratie. Ik ben eigenlijk begonnen aan dit boek met de verwachting dat het een praktisch boek zou zijn boordevol tips over hoe je je concentratie kan trainen en verbeteren. Van der Stigchel geeft ook zeker voorbeelden van hoe je dit kan doen, maar legt uit waarom zelfhulpboeken over dit onderwerp eigenlijk grotendeels niet erg behulpzaam zijn. Door de duidelijke en interessante uitleg van waarom het zo lastig is om specifieke tips te geven over het verbeteren van de concentratie en hoe concentratie juist werkt, snap ik beter hoe dit werkt. Dus zelfs zonder een uitgebreide lijst aan praktische tips te bevatten, maar juist door inzicht te geven in hoe concentratie werkt, is het boek er toch in geslaagd mij te helpen begrijpen hoe ik mijn eigen concentratie kan verbeteren. Wat ik ook erg kon waarderen aan dit boek was dat het een aantal keer ingaat op wat goed en betrouwbaar onderzoek en onderzoeksresultaten zijn en met name hoe resultaten op verschillende manieren geïnterpreteerd worden in de media. Het enige nadeel aan dit boek is dat het van mij eigenlijk nog wel langer had mogen zijn, met nog meer diepgaande achtergrondinformatie over dit onderwerp en wat voor onderzoeken in het verleden hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van dit discipline.

Concentratie hou houd je het en hoe werkt het. Hoe werkt je brein als er allemaal informatie binnenkomt die verwerkt moet worden. Op mijn bureau ligt Concentratie van Stefan van der Stigchel. Elke keer zie ik de tekst "Gefocust blijven in tijden van afleiding". Dank je wel want elke keer ben ik afgeleid van mijn werk door de gele cover die daar ligt. Een voordeel de tekst herinnert me eraan dat ik me moet focussen. Dat kleine stukje is al een reminder dat ik geen focus heb. Stefan van der Stigchel legt je in dit boek heel helder uit hoe aandacht en concentratie werken. Het is interessant om te lezen hoe je hersenen met informatie omgaan, waar dit verwerkt wordt en hoe veel we aan kunnen. Hoe het uitgelegd wordt is heel begrijpelijk en dat vind ik fijn lezen. Woorden die je misschien niet kent worden uitgelegd voor er verder op het onderwerp ingegaan wordt. Persoonlijk vond ik heel interessant het stuk over arousel. Arousel is de activatietoestand van het centrale autonome zenuwstelsel. Het zorgt ervoor hoe alert je bent. Zelf heb ik dus arousel met hardloopwedstrijden en nu weet ik dat een gezonde dosis arousel in mijn voordeel kan werken. Te weinig of te veel kan weer negatief op mijn presteren werken. Mijn telefoon de grootste afleider Tijdens het lezen van Concentratie werd ik door mezelf maar ook mijn vriend betrapt dat mijn telefoon een groot probleem is voor mij. Natuurlijk is hier ook een stuk aan gewijd. Zo zitten er drie post-its op één bladzijde waar het gaat over telefonie gebruik. Wat daar onder andere staat; We ervaren nieuwe berichten namelijk als een beloning. Maar weet je wat het probleem is? We weten nooit wanneer de beloning komt dus pakken we elke keer de telefoon in de hoop op die beloning. Vroeger wisten we niet wanneer we een brief kregen per post, een echt beloningsgevoel nu stuurt iedereen mails, appjes, likes met een gemak en pakken ze heel simpel jouw aandacht af. De tip natuurlijk; zoveel mogelijk notificaties uitzetten en focus. Een belangrijke les; Veel dingen die je afleiden dragen niet bij aan je ontwikkeling en zorgen juist dat je geremd bent. Je moet je concentratie weer vinden en dat duurt even maar je moet je realiseren dat concentratie waardevol is.

De review van dit boek komt voor mij precies op tijd! Ik had de laatste tijd wat meer problemen dan anders met mijn concentratie dus dit boek sprak me gelijk aan. Stefan van der Stigchel legt je in dit boek heel helder uit hoe aandacht en concentratie werken. Hij bespreekt, bevestigt en ontkracht onderzoeken op een hele fijne, toegankelijke manier. Ik had al meer over dit onderwerp gelezen en herkende een aantal onderzoeken die bijvoorbeeld ook in Piek (Anders Ericsson) genoemd worden. Beide boeken geven je inzicht in hoe je brein werkt en hoe je het als een spier kan trainen. Het meest interessant vond ik de uitleg over ons werkgeheugen en hoe we dit niet altijd goed inzetten. Ik ben een notoire ‘multitasker’ en heb nu echt besloten daarmee te stoppen. Merk jij ook dat je aandacht vaak afdwaalt en heb je niet helder hoe dat komt of wat je eraan kan doen? Pak dit boek er eens bij. Het leest, ondanks de wetenschappelijke onderbouwingen, heel gemakkelijk en ik wed vijf euro dat je jezelf een aantal keer tegenkomt!

Maven Publishing heeft opnieuw een kleurrijke eyeopener op de markt gebracht. Met Concentratie maakt hoogleraar Stefan van der Stigchel concentratieproblemen bespreekbaar en zichtbaar. Het boek is zoals met veel boeken van Maven opgedeeld in handige en begrijpbare delen, waarin de belangrijkste zaken rondom dit onderwerp aan bod komen. Een helder naslagwerk die niet in de Maven boekenkast mag ontbreken.