Dagelijkse rituelen hoe bekende kunstenaars, schrijvers, filmmakers en andere creatieven werken

Anekdoten en weetjes over bekende kunstenaars, ik ben er dol op. Meestal zijn ze niet te vinden in officiële biografieën, omdat ze te triviaal zouden zijn. Maar ze zijn heerlijk om te lezen, omdat ze in kort bestek een andere kijk bieden op een favoriete artiest, of juist een bekende karaktertrek onderstrepen, of een waardevolle aanvulling zijn op wat je al wist. En als je een kunstenaar bewondert, wil je meestal ook alles van hem of haar weten, al is het feitje ook nog zo onbenullig. 'Dagelijkse rituelen' beschrijft de riten en bezweringen die niet alleen schrijvers, maar ook andere “creatieven” (wat een lelijke benaming! Slechts één stap verwijderd van het nog ergere “creatievelingen” dat ik eerst dacht te lezen) dagelijks gedwongen worden om uit te voeren alvorens ze productief kunnen zijn. Het valt op dat moderne schrijvers strenger voor zichzelf zijn dan hun collega's uit vroeger tijden. Waar James Joyce en Faulkner niet zonder drank konden functioneren, daar blijken kunstenaars van nu veel minder afhankelijk te zijn van alcohol of drugs, als we Herman Brood buiten beschouwing laten. Sowieso lijken de rituelen tammer en saaier te zijn geworden in de loop der jaren: het beeld zoals de burgerij zich dat vroeger voorstelde van de eeuwig bezopen schrijver (“Hoe groter geest, hoe groter beest”) en de bohemien kunstenaar die zich in orgieën wentelde, dient nu duchtig bijgesteld te worden. Zo hield eertijds de schrijver Thomas Wolfe ervan om zijn geslachtsdeel te strelen op zoek naar inspiratie en geloofde Cheever dat twee à drie orgasmen per week zijn concentratie verbeterden en zelfs zijn gezichtsvermogen, maar Spinvis in onze tijd zweert bij een douche en een scheerbeurt... Het is een beetje teleurstellend om te lezen dat de meest voorkomende rituelen zich afspelen rondom het al dan niet drinken van koffie of het tot zich nemen van enkele sigaretten of wachten tot het juiste tijdstip aanbreekt, waarbij het draait om discipline en routine. Interessante feiten, maar er zijn er maar weinig bij waarvan je mond openvalt. Nee, dan Stravinsky: als die zich geblokkeerd voelde, maakte hij even een handstand, omdat die “het hoofd laat uitrusten en de geest opfrist.” Kom daar vandaag de dag nog maar eens om. Wat ook opviel, was dat de meeste schrijvers en andere kunstenaars van de mannelijke kunne hun rituelen alleen maar konden bestendigen omdat ze een vrouw achter zich hadden staan die zorgde voor hun natje en droogje. Zo deed de vrouw van Sigmund Freud voor hem zelfs de tandpasta op zijn tandenborstel en sleepte Mahler zijn Alma dagelijks mee op een wandeling van drie of vier uur waarbij zij geen woord mocht zeggen. De vrouwelijke kunstenaars daarentegen moesten het alleen zien te rooien: Sylvia Plath en Annie M.G.Schmidt hadden naast hun literaire activiteiten te zorgen voor kleine kinderen en het huishouden. Ze schreven als ze de kans kregen. Geen wonder dat Agatha Christie zei dat ze om te schrijven alleen een tafel nodig had en het maakte niet uit waar die stond. Zoek eerst je favorieten in dit boek en laat je daarna verrassen door wat je tegenkomt. Lees dit boek niet in één keer uit, maar neem als ritueel voor het slapen gaan elke avond een paar anekdotes door.

Grappig om te lezen en ook leerzaam hoe kunstenaars en grote denkers heel afgebakend een bepaalde tijd per dag werken. Vaak maar een uur of vier. De meeste volledig geïsoleerd om maar niet afgeleid te worden en zo alle ruimte hebben voor inspiratie en concentratie. Vraag me af tijdens het lezen van het boek of dat in deze tijd nog mogelijk is, het is mogelijk maar dan moet je wel heel streng zijn voor jezelf.

Zeer onderhoudend boek over de dagelijkse gewoonten en rituelen van grote bekende kunstenaars uit heden en verleden.

Interessant

Leuk en makkelijk geschreven boek, dat je meeneemt langs de dagelijkse levens van creatieve geesten. Af en toe hilarisch, soms ook bijna ongeloofwaardig (Francis Bacon die dagelijks zo'n zes flessen alcohol dronk...). Dit boek is lekker makkelijk tussendoor te lezen, elk hoofdstuk beslaat slecht 3 tot 5 bladzijden. Aanrader!

Wie is er nu niet neuwsgierig naar iemands drijfveer og gewoontes om met zijn/haar creatieviteit om te gaan? Het boek is met een vaart te lezen en er worden geen moeilijke zinnen ingebruikt. Het helpt de lezer om zelf aan de slag te gaan, om te merken dat we allemaal niet zo verschillend zijn als we denken te zijn.