De Holocaust is voorbij afrekenen met Hitlers erfenis

Met een klein deel van onze leesclub (24 lezers) bespraken we dit boek, welke zich het best laat kenmerken door het volgende citaat: ‘Hitler is niet meer. Maar allemaal lijden we nog onder zijn afschuwelijke nalatenschap en weigeren we te worden getroost.’ De Holocaust Is Voorbij is een flink uitgedijd essay. Een - opmerkelijk! - aanklacht van een in Israël geboren Israëliër tegen diens eigen land vooral. ‘De Shoah wordt op kwalijke wijze geëxploiteerd.’ Het boek leest, niet alleen door zijn inhoudelijkheid, niet echt gemakkelijk weg, maar snijdt weldegelijk hout. Avraham Burg, als voormalig voorzitter van de Knesset niet de eerste de beste Israëliër, pleit ervoor om als mens niet in collectieve termen over andere mensen te denken. Niet over Joden, van welke afkomst dan ook. Niet over Palestijnen en andere zich door de oprichting van de staat Israël bestolen voelende Arabieren. Niet over Duitsers zelfs, wat óók zeer opmerkelijk is voor een zoon wiens ouders ternauwernood aan de vernietigingskampen ontsnapt zijn. ‘Als Israël Duitsland vrijlaat zal de wereld daar beter van worden.’ Nogal een uitspraak, maar daar blijft het niet bij; Burg durft zelfs te stellen dat het huidige, op steeds verder doorgeschoten zionisme gebaseerde Heilige Land in de Midden-Oosterse regio hetzelfde kan gaan worden verweten als het toenmalige nazi-Duitsland in Europa... Dit boek werd door Burg begonnen als Israëliër, maar werd door hem voltooid als Jood. Het heeft hem, ondanks de onweerlegbaarheid van zijn beweringen, veel kritiek en zelfs haat opgeleverd. Haat uit Israëlische en, in bredere zin, uit Joodse hoek. In puur literaire zin zou dit werk ons ongeveer 3 sterren waard zijn. Tellen we hier de ex-politicus (uiteraard, voor hem zal er geen weg terug meer zijn) Burgs ontegenzeggelijk getoonde moed bij op, dan komen we op dik 4 sterren. Mocht dit boek ook maar íets bijdragen aan de tot dusverre niet meer dan als utopie schemerende mogelijkheid tot vrede in he Midden-Oosten, dan verdient deze man het om voortaan met ‘held’ aangesproken te worden.

Burg heeft een zeer indrukwekkend boek geschreven. Een door en door Joods boek ook, al zullen vele Joden zich hier niet in herkennen omdat het ook een aanklacht is. Een aanklacht op Israël en de huidige mentaliteit van veel Israeliërs, een aanklacht op het zich nog steeds slachtoffer voelen van veel Joden zowel in Israël als in de diaspora. Het gevoel "dat de hele wereld tegen ons is" en dat men niet kwijt kan (wil?) raken. Maar het is vooral een boek van hoop. Hoop op een betere wereld waarin niet het ene volk, ras, geslacht boven het andere verheven is. Hij schrijft: "Het is tijd voor een nieuw gebedenboek........dat geen onderscheid maakt tussen de ene mens en de andere en tussen Adam en Eva. Hierin zal geen sprake zijn van offers, slachtpartijen.....maar van harmonie, vegetarisme en humanisme." Een utopie? Misschien, maar wel iets om na te streven! Een aanrader dit boek.