Melancholie van de onrust
Joke J. Hermsen
Joke J. Hermsen werd op 29 juli 1961 geboren in Middenmeer, waar haar ouders min of meer toevallig vanuit het Gooi waren neergestreken, teneinde de plaatselijke bevolking van onderwijs (vader) en toneeluitvoeringen (moeder) te voorzien. Rond haar vierde levensjaar verhuisde het gezin naar de omgeving van Amsterdam, de stad die zij alleen nog voor enkele studiejaren in Parijs en lange schrijfsessies op het Franse platteland zou verlaten.
Na haar studies letterkunde en filosofie was zij als docent en onderzoeker verbonden aan de Letterenfaculteit en de Faculteit Wijsbegeerte van de Universiteit van Amsterdam, Utrecht en Tilburg. In 1993 promoveerde zij aan de UU op het proefschrift Nomadisch narcisme. Sekse, liefde en kunst in het werk van Belle van Zuylen, Lou Andreas-Salomé en Ingeborg Bachmann. Daarna publiceerde zij samen met Dana Villa in Amerika een boek over Hannah Arendt, The Judge & the Spectator, en in Nederland een geschiedenis van vrouwelijke denkers Het denken van de ander.
In 1998 debuteerde zij bij de Arbeiderspers met de roman Het dameoffer, enkele jaren later gevolgd door de historische roman Tweeduister, over de Bloomsbury schrijvers T.S Eliot en Virginia Woolf. Deze roman werd ook in het duits vertaald. In 2004 publiceerde zij een satirische roman over academisch filosofische kringen, De profielschets geheten, waarmee zij voorlopig afscheid nam van de universiteit. Haar essaybundel over kunst, literatuur en filosofie Heimwee naar de mens haalde in 2004 de shortlist voor het beste filosofische boek van het jaar.
In februari 2008 verscheen haar roman, De liefde dus, over de 18e eeuwse schrijfster en filosofe Belle van Zuylen. Deze werd bekroond met de Halewijn literatuurprijs 2008 en genomineerd voor de Libris literatuurprijs 2009. In november 2009 verscheen bij de Arbeiderspers haar boek over de tijd, Stil de tijd. Pleidooi voor een langzame toekomst, met onder meer essays over Henri Bergson, Ernst Bloch, Hannah Arendt, Mark Rothko, Simeon Ten Holt, Virginia Woolf en Marcel Proust.
Samen met Jaap de Jonge maakte zij twee korte documentaires over De liefde dus en Stil de tijd, en het filosofische beeldessay 'Elke mening telt' dat in 2008 de Martin van Amerongen publiekprijs won. In 2008 richtte zij samen met Jaap de Jonge en Henk van der Waal de interculturele salon MHT9 op.
Samenvatting
In dit essay onderzoekt Joke J. Hermsen met denkers als Hannah Arendt, Ernst Bloch en Lou Andreas-Salomé wanneer de mens nog over voldoende macht, daadkracht en hoop beschikt om over het verlies heen te stappen en een nieuwe verhouding tot de wereld en zichzelf te zoeken.
Productspecificaties
Inhoud
Informatie over de fabrikant
Overige kenmerken
EAN
Productveiligheid
Je vindt dit artikel in
Documenten
Reviews
Geschreven bij: Melancholie van de onrust
Opnieuw schrijft Hermsen net als in Stil de tijd een interessante ideeengeschiedenis, ditmaal van de melancholie, die ze vervolgens in een sociaal-politieke context plaatst. Het geheel is wel een meer politiek-filosofisch essay geworden, dat ook tot tegenspraak prikkelt. Melancholie in tijden van onrust kan volgens de auteur ook tot een (morele) depressie leiden, waarbij angsten en gevoelens van neerslachtigheid vergroot worden en weerbaarheid en flexibiliteit van de bevolking juist verkleind. Ze pleit voor meer aandacht voor de melancholie, die ze een wezenlijk kenmerk van de mens acht, en van zich een dubbelzinnig karakter heeft, het is zowel verdriet als ook troost en vreugde. De kunst kan ons helpen onze melancholie in goede banen te leiden, maar ook een gedeelde betrokkenheid op de wereld, en rust, natuurlijk, een bekend thema uit haar eerder werk. Met name passages over Hannah Arendt ook hier weer akelig actueel.
Geschreven bij: Melancholie van de onrust
Er zitten aardige stukken in dit boekje, zoals uitleg over de waarde van kunst en creativiteit. De auteur schrijft mooi en betrekt veel bronnen bij haar verhaal. Dat nodigt uit tot nadere studie. Helaas overheerst het bevoorrechte (groenlinksige) politieke gedachtengoed dat de auteur overduidelijk aanhangt en wordt dat erg sturend gebracht. Deze 'filosofische verhandeling' is vooral gebruikt om een politiek sturend stuk te schrijven en een eenzijdig, ongenuanceerd pleidooi te houden voor de multiculturele samenleving en tegen 'populisten'. Er wordt bijvoorbeeld gesproken over dat eenderde van de Turkse en Marokkaanse vrouwen in NL antidepressiva gebruiken en je ze liever psychotherapie en integratie zou bieden, maar dat de artsen daar "niet de tijd en de middelen voor hebben". Terwijl de taalbarrière dan voor het gemak even niet genoemd wordt. Zo zijn er meer voorbeelden die irritatie oproepen door de eenzijdige benadering. Ook wordt neerbuigend geschreven over mensen met depressies, die zich 'wentelen' in hun trieste gevoelens en veelal laagopgeleid zouden zijn. Al met al een boek waar veel op af te dingen is, op een klinische bureaustoel geschreven, door iemand die geen blijk geeft van echt begrip van het fenomeen depressie, en dit laatste bovendien vaak ten onrechte verwart met melancholie.
Naast de andere essays Stil de tijd en Kairos, Wind stilte van de ziel is ook dit essay de moeite meer dan waard om te lezen. Als kunstenaar werd ik gegrepen door zinnen als " tijd en melancholie spelen een hoofdrol in de kunst" " de kunstenaar zoekt een omgang met de dood, maar beantwoordt ook aan het verlangen iets vorm te geven of uit te drukken wat nog nooit bestaan heeft of onherinnerbaar is geworden. Kunst houdt zich, net als de liefde, zowel dicht bij de dood als bij het nog niet geborene op, en ontsnapt daarom in zekere zin aan de chronologische lijn die tussen wieg en graf gespannen staat, of probeert die lijn rond te maken, dus het punt op te zoeken waar verleden en toekomst, dood en geboorte elkaar raken, zodat er uit die botsing iets nieuws kan ontstaan". Prachtig beschreven en herkenbaar. Daarnaast zijn de gedachten gekoppeld aan concrete beelden. Als beeldmens maakt dit het lezen nog aantrekkelijker want je kunt het genoemde beeld erbij halen. Het zou nog mooier zijn als het beeld ook in het boek wordt getoond.
Na Stil de tijd en Kairos heb ik dit essay gelezen dat de schrijfster voor de Maand van de Filosofie schreef. Volgens mij is het haar meest politieke en maatschappijkritische essay geworden en breekt ze een lans voor een aandachtsvolle zorg, emaptisch en narratief onderwijs, minder politieke onrust, minder angst en meer plek voor de melancholie - en de kunst - in ons bestaan. Filosofie toegepast op bepaalde problemen binnen de maatschappelijke context. Dat alles op zeer heldere en gepassioneerde wijze opgeschreven.
Een prachtig geschreven essay over hoe moed te houden, door te gaan en te hopen.
Geschreven bij: Melancholie van de onrust
Joke Hermsen slaagt erin om een heel menselijk, herkenbaar onderwerp op diepzinnige en beknopte wijze te behandelen op grond van de ideeën van diverse filosofen. Enerzijds doet ze dat zonder te vervallen in een reeks platitudes en oppervlakkigheden, anderzijds ook zonder het nodeloos ingewikkeld, abstract, sentimenteel of hoogdravend te maken. De auteur gaat soms wel te lang (en in te algemene termen) door op de politiek met een uitgesproken visie, maar niettemin is het een boeiend, vermakelijk en duidelijk boek dat aanzet tot nadenken.
Kies gewenste uitvoering
Prijs inclusief verzendkosten, verkocht door bol
Ophalen bij een bol afhaalpunt mogelijk
30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
Wettelijke garantie via bol
Dag en nacht klantenservice
Bezorgopties
Doordeweeks ook ’s avonds in huis
