Op zoek naar Karadzic Een oorlogsmisdadiger met vele gezichten

Ik heb het boek in een dag uitgelezen. Het geeft een fascinerend inkijkje in de persoon Karadzic. De persoonlijke en journalistieke dilemma’s van de schrijfster nemen je echt mee door het boek.

Aan het einde van het boek is Karadzic zelf aan het woord. Hij legt uit dat in tijden van oorlog het kwaad een voordeel ten opzichte het goede, onderbouwt dit en trekt een opmerkelijke conclusie. Opmerkelijk omdat het van een oorlogsmisdadiger komt. Het ironische is dat hij zichzelf niet direct onder 'het slechte' zal scharen. De schuld van de oorlog en nog meer de genocide, die legt hij elders. Als een 17-jarige popster die zich heeft laten verleiden een wurgcontract te tekenen moppert hij het beruchte Directief 7 wel van zijn handtekening voorzien te hebben, maar de gevolgen waren niet zijn schuld: hij had het niet gelezen. "Op zoek naar Karadzic" is een uiterst fascinerende ontleding van de de oorlog in Joegoslavië, en Karadzic' rol daarin. Zijn leven voordat hij politiek leider was krijgt uitgebreid aandacht, vaak verteld door mensen die hem van dichtbij gekend hebben. Er ontstaat een beeld van een complexe man; een opa die dol is op zijn kleinkinderen, liefhebber van poëzie, en oorlogsmisdadiger met duizenden levens op een heel lange kerfstok. Naast geschiedenis en biografie is Zvezdana Vukojevic' boek ook aan te raden als waarschuwing; het laat zien welke ellende haatdragende politici over een land kunnen afroepen wanneer ze relatief onbeperkt hun boodschappen kunnen verkondigen (je vraagt je af hoe Karadzic zich op Twitter zou hebben gedragen), bevolkingsgroepen tegen elkaar kunnen opzetten, verschillen en niet overeenkomsten accentueren. Naast leerzaam is dit boek ook - niet onbelangrijk - erg prettig leesbaar. Analyses zijn scherp, pittige passages worden afgewisseld met meer luchtige (zonder verder in detail te treden: er komt een piemelboek in voor), en twee zoektochten lopen door elkaar (naar de man Karadzic, en naar een interview met dezelfde man) wat een prettig gevarieerd lees-avontuur oplevert. Er is geen enkele reden om dit boek niet nu direct te bestellen.

In het boek gaat Zvezdana Vukojevic op zoek naar Radovan Karadzic. Letterlijk en figuurlijk. Of de zoektocht succesvol is, is afhankelijk van wat je hoopt te vinden. Het blijkt niet makkelijk te zijn om even een kopje koffie te doen met een van de meest omstreden figuren in de Europese politieke geschiedenis na WOII. Vukojevic neemt de lezer mee op haar reis waarbij ze haar eigen afkomst, afwegingen en persoonlijke gedachten niet verborgen houdt. Voor iedereen die beseft dat hij/zij eigenlijk helemaal niet veel begrijpt van de conflicten die Joegoslavië in de jaren 90 teisterden is dit boek een uitstekende introductie. De achtergrondinformatie, essentieel om een beeld te schetsen van de protagonist, is met de textuur van het boek verweven, en doet soms de nekharen overeind staan. Vukojevic heeft veel mensen gesproken, aan alle zijden van het spectrum, en dit levert een redelijk neutraal beeld op zonder de in het boek beschreven gebeurtenissen te bagatelliseren. Persoonlijk had ik veel moeite het boek te laten liggen, ik las het zodra ik kon, dat is te danken aan de vlotte schrijfstijl en de begrijpelijke uitleg van de toch wel complexe materie.

Dit boek geeft een zeer compleet beeld van de oorlog in voormalig Joegoslavië. De voorgeschiedenis, de oorzaken, de misdaden, de rol van alle betrokken partijen, alles en iedereen komt uitgebreid aan bod. Het (interessante) leven van Karadzic en zijn omgeving fungeert als rode draad. Zeer prettig leesbaar, in een heldere stijl geschreven, goed gedocumenteerd, boordevol pijnlijke, bizarre en soms ook grappige details. Een aanrader als je meer over deze oorlog en deze man wilt weten!

Als lezer krijg je een goed beeld van de vreselijke misdaden in het voormalig Joegoslavië. Je krijgt kippenvel van de gruweldaden, je legt het boek weg maar tegelijkertijd wil je alles weten. Het boek is zeer meeslepend geschreven. Ook de achtergronden van de oorlog en de rol van de dutchbatters worden uitgebreid beschreven. Je krijgt goed inzicht van de onderzoeken van het tribunaal in Den Haag, kortom een boek wat je moet lezen. Het is bijna niet geloven, dat het ene mens dit het andere mens aan kan doen.