Alya

Spanje, emiraat Al Andalus, 842 jaar na Chr Alya is een intelligente veertienjarige en bovendien een talenwonder. Buiten het Arabisch van Al Andalus beheerst ze het Berbers, het Grieks van de Byzantijnen, Latijn, Hebreeuws, de taal van de Mozaraben en het Frankisch. Dit laatste heeft ze geleerd van haar persoonlijke slavin Oncha, een mooi en blond meisje uit Navarra. Alya is erg gesteld op haar, maar lijkt steeds te moeten schipperen tussen begrip voor Oncha en de regels die gelden hoe ze hoort om te gaan met een slavin. Zij is immers de meesteres.Tijdens Alya's geboorte is haar moeder overleden. In het islamitische Qurtuba vraagt Alya zich af wat de reden is dat haar vader Omar zo zwijgzaam is. Hij drinkt de laatste tijd veel wijn, wat het geloof niet toestaat, maar laat zich na enig aandringen overhalen om haar te vertellen wat hem dwars zit en waarom hij zo'n wanhopige blik heeft. Omar is de hofmeester van Abd al-Rahman II. De bedoeling van de emir is, zo vertelt hij Alya, om haar naar Navarra te sturen om met Koning Arista te onderhandelen over een mogelijk bondgenootschap. Haar talenkennis komt de emir goed van pas. Dankzij Ibn Rushad, die Alya naast talen ook onderwees in de topografie en geschiedenis, weet ze dat Navarra in het christelijke deel ligt, vlakbij de Pirinoak - Pyreneeën - en het een lange reis zal gaan worden.Op haar verzoek mag Oncha met haar meereizen en samen gaan ze naar Murad, de broer van haar vader, om twee paarden op te halen, waarna ze op pad gaan als gezanten met een vrijgeleide van Koning Arista.Wanneer ze later verneemt dat Oncha niet mee mag reizen naar Pamplona, omdat ze Navarraanse is, derhalve achter moet blijven in Saraqusta en aan een slavenhandelaar overhandigd zal worden, komt ze tot een drastisch besluit; Oncha helpen te vluchten....... Naderhand krijgt Alya steun en hulp uit onverwachte hoek.De gezanten vervolgen hun reis en Alya komt in een roller coaster terecht van gebeurtenissen en verschrikkingen die haar uiteindelijk ver over de grens van Spanje brengen. Een abdij en een spintol, de houthakker, een roversbende en het drakenschip van de Noren, Yanti - een donker slavinnetje - en twee trouwe honden, zijn een aantal zaken die de revue passeren, waarna ze aan het einde van dit eerste deel een heldendaad verricht aan de Friese kust. De geïnteresseerde lezer zal uitkijken naar het tweede en laatste deel, wat in de herfst van 2018 zal verschijnen.Met eerder werk van de auteur heb ik al kennisgemaakt door zijn korte verhalen, onder andere uit de bundel 'Historische verhalen, korte verhalen uit de Gouden Eeuw'. Hiermee won hij een tweede prijs. Dit debuut is goed geschreven, met mooie zinsopbouw, samengestelde zinnen en een heldere schrijfstijl. Het verhaal wordt chronologisch verteld door de belevende-ik vanuit het ik-perspectief, waardoor de lezer gemakkelijk in de huid kan kruipen van het hoofdpersonage. Ze wordt voldoende uitgediept om met haar mee te leven, waarbij ook de karakters van de andere personages niet zijn vergeten door de auteur.In het begin lijken de schrijfwijze en woordkeuze te duiden op een YA-boek (het is in dit eerste deel van het boek te proeven dat de auteur in zijn werkzame leven onderwijzer is geweest), maar gaandeweg komt de auteur goed op dreef en krijgt het verhaal meer volwassenheid. Dit is inherent aan de ontwikkeling van Alya. Ze is immers een jong meisje die in alle bescherming van haar vader en haar persoonlijke slavin Oncha opgroeit. Alya ontwikkelt zich, tegen wil en dank tot een dame die zich niet de kaas van haar brood laat eten en zich niet alleen sterk maakt voor haar eigen veiligheid, maar ook voor de mensen in haar directe omgeving.Dit meeslepende verhaal is het eerste deel van een voorgenomen tweeluik, waar de omzwervingen van Alya verder gaan. Ik ben alvast nieuwsgierig en kijk uit naar de herfst van 2018, wanneer het tweede deel zal verschijnen.Wie van een historische roman houdt kan ik dit aanraden. Erg leuk.

Alya groeit op in het islamitische Cordoba. Ze is niet zomaar een meisje: ze heeft een talenknobbel. Ze spreekt en schrijft veel talen en een nieuwe taal pikt ze bijzonder snel op. Het zou haar leven kunnen redden of juist in gevaar brengen. Dat laatste lijkt de waarheid te worden als ze als tolk mee moet naar een christelijk land. De weg is lang en zit vol met gevaren. Het speelt zich allemaal af rond 842, dus de wereld is heel anders dan wij die nu kennen. Alya heeft gezelschap van haar slaaf en vriendin Oncha. Hou blijven twee jonge meisjes veilig, in een wereld van mannen? Alya komt elke keer weer in de meest vreselijke situaties terecht. Ze komt erachter Dat haar leventje thuis toch wel zonder zorgen was. Nu moet ze vechten voor leven en voor de vrienden die ze onderweg maakt. Je maakt kennis met andere geloven en andere volkeren. Sommige zijn haar goed gezind, andere komen barbaars over. Je krijgt een kijkje in de viking wereld, maar ook in de wereld van de slavernij. De behandeling van mensen alsof ze een stuk vlees zijn, doet pijn. Dit boek speelt met je emoties. Maar er komt een moment dat je als lezer denkt: krijgt Alya dan helemaal geen rust? En in elke nieuwe situatie voel je gewoon aankomen, dat er iets gaat gebeuren. En je weet dat het niets goeds kan zijn. Dit werd op een moment voorspelbaar. En ik dacht: het is bijna onmogelijk Dat zo’n meisje, zoveel voor haar kiezen krijgt. Dat overleeft toch niemand? Maar Alya is echt een enorm sterke jonge dame. Ik zelf had het al opgegeven, denk ik. Dus het zet je aan het denken over jezelf ook. Dat neemt niet weg, dat het boek vol met actie zit en een van de betere romans is, van dit jaar! Ik kijk uit naar het tweed deel en geef deze eerste 4****

Ik heb dit boek in één adem uitgelezen. Dit komt omdat dit verhaal begint in Cordoba, in het oude Andalusië in de 9e eeuw. Dit plek is op zich al fascinerend, waar in de rest van Europa mensen elkaar uitmoorden, leven hier moslims, joden en christenen redelijk vreedzaam bij elkaar. De cultuur is hier verder ontwikkeld en daardoor kan het dat Alya, de dochter van de hofmeester van de Emir zelfs al kan lezen en schrijven. Ze heeft een talenknobbel en mag als gezant/tolk mee op een missie naar Navarra. De reis gaat uiteindelijk veel verder naar het Noorden dan Alya had verwacht. In steeds wisselende omstandigheden blijkt haar talent voor taal, maar ook haar hart voor de medemens haar ver te brengen. Maar of zij daardoor weer thuiskomt? Het is een boeiend avontuur waarbij Alya’s moed en vindingrijkheid opvallen. Ik werd er echt door meegesleept, zodat ik de beschrijvende observaties en rappe conclusies van Alya (het wordt in vanuit haar perspectief beschreven) voor lief neem. Regelmatig vraagt zij zich bijvoorbeeld iets af om dan in de volgende zin al een antwoord te hebben. Het geeft het boek veel vaart en ondertussen informatie over de verschillende volken in Europa, de slavernij die toen gangbaar was en de verschillende religies. De mensen aan wie ze over haar reis vertelt, geloven uiteindelijk altijd haar avontuurlijk verhaal, maar ik doe het alleen maar omdat ik wil genieten van het boek. Het verhaal stopt nogal abrupt, dus ik wacht met spanning op deel 2.

Alya leidt een fijn en beschermd leven in het islamitische Cordoba totdat haar vader met slecht nieuws komt. Ze moet als tolk mee naar Navarra, Haar slavin Oncha gaat als bediende met haar mee, als Alya er op een gegeven moment achterkomt dat haar slavin niet veilig is in Navarra helpt ze Oncha ontsnappen. Daarna wordt de karavaan overvallen door Frankische krijgers en vanaf daar verloopt haar toekomst totaal anders dan verwacht. Ze wordt als slavin verkocht, leeft in een klooster bij monniken en later weer op een boerderij in Friesland. Wat mij tijdens al deze gebeurtenissen bij is gebleven dat Alya vertrouwen blijft houden in Allah, de God waar ze mee is opgegroeid maar als ze de goden van de Franken, de Christenen leert kennen neemt ze Hem ook mee in haar gebeden. Ze leert mensen kennen en verliest ook diegenen die haar dierbaar zijn geworden. Alya schakelt elke keer weer om en past zich aan, dankzij haar talenknobbel, een talent dat van waarde blijkt te zijn, redt ze zich uit de meest benarde situaties. Soms dacht ik; ze heeft wel heel veel geluk maar aan de andere kant gun je haar dat ook gewoon. Door de prettige en toegankelijke schrijfstijl van Hay van de Munckhof maakt dat je je in het Europa en Azie van de negende eeuw waant. Dat je werkelijk kunt genieten van de mooie stukken van de reis die Alya beschrijft en ook kunt gruwen van de slavernij en de veldtochten uit diezelfde periode. De beschrijving van de wereld waar Alya uit vertrekt met paleizen, emirs en mooie kleden staat haaks op de wereld waar ze aan het einde in terecht komt, de kou, armoede en eenvoud van de boeren. Het lijkt ook onwaarschijnlijk dat ze ooit weer terug zal keren naar Cordoba maar wie weer…….in het volgende deel?? De personages zijn goed beschreven en komen in het verhaal echt tot leven. Er is ook een goed onderscheid gemaakt tussen de personages die belangrijk zijn voor het verhaal en de personages die alleen vlot voorbijkomen. Dat zorgt dat het verhaal zijn vaart blijft houden en ook goed te lezen is voor de jongere lezer vanaf een jaar of 16.

Een prachtig, historisch verhaal, waarvoor de auteur duidelijk veel research heeft gedaan. De hoofdpersoon is een jongvolwassene, maar het boek is volwassen genoeg (de enige concessie aan de jeugd is volgens mij dat de hoofdpersoon de allerergste verschrikkingen bespaard blijft). Het ene avontuur volgt het andere op en ik leef als lezer helemaal mee met Alya. Goed geschreven. Ik kan niet wachten op het tweede deel!

vlot geschreven, blijft spannend en nu deel 2