Brein bedriegt autisme en normale tot hoge begaafdheid

Een parel van een boek, waarin via heldere redevoering tot een zinvolle 'definitie' van wat autisme is wordt gekomen. Niet enkel door platte observatie en het in kaart brengen van veel voorkomend gedrag bij autisme, maar door analyse van het verband tussen deze gedragingen en de persoonlijkheden, intelligentieniveau's, omgevingen en genen van de personen bij wie deze zich voordoen. Een dergelijke benadering op wat autsime is is belangrijk, omdat het in de eerste instantie een stoornis is die zich in de informatieverwerking van de hersenen bevindt, wat betekent dat het tot erg veel verschillend gedrag kan leiden, onder invloed ook van alle zojuist genoemde factoren. Uitsluitend naar gedrag kijken is niet voldoende en kan bovendien erg misleidend zijn, met name bij gevallen waar het intelligentieniveau normaal tot hoog is. Naast deze moderne aanscherping van wat autisme is, laat het boek ook de praktijk zeker niet in de steek. Er worden zeer veel voorbeelden genoemd van gedrag dat veel voorkomt, vaak gebaseerd op de praktijkervaring die Vermeulen zelf heeft met ASS'ers. Al met al een helder boek, belangrijk om de beeldvorming omtrent autisme in deze tijd te verbeteren, voornamelijk om inzichtelijk te maken hoe de stoornis invloed heeft op mensen met een gemiddelde tot hogere intelligentie.

Ik kocht het boek op aanraden van schrijfster Elise Cordaro (Anders gaat ook) om wat meer inzicht te krijgen in hoogpresterend (en daardoor laatgediagostiseerd) ASS, aangezien dat vermoeden geopperd is. Zij heeft vermoedelijk het eerste boek gelezen. Dit tweede boek is in mijn optiek vooral een indek-en herstel-poging voor het eerdere boek, waarin de schrijver in zijn beleving nogal wat ruime kaders heeft geschetst, met overdiagnogse tot gevolg. Veel voorbeelden die hij noemt, waarbij gebrek aan contextinzicht worden geillustreerd, vind ik meer passen bij klassiek autisme en juist niet bij hoogpresterend. Deze laatste groep heeft door aanpassen, maskeren en assimileren uitermate goed kunnen oefenen met deze contexten en heeft in aanleg nog wel de letterlijke interpretaties, maar weet door ervaring dat er andere dingen bedoeld worden. Hoe verder het boek vordert, hoe aanmatigender het wordt, ik heb het dus ook niet uitgelezen en zelfs geretourneerd, omdat de toon steeds negatiever en onpersoonlijker werd: "Ze zullen nooit echt zelfstandig kunnen overleven in deze wereld" en meer van dat soort invaliderende opmerkingen die het toch al fragiele zelfbeeld onnodig onderuit halen. Hoogpresterende begaafde mensen met autisme aan het randje van het spectrum (en niet eroverheen en dus buiten het spectrum, zoals Vermeulen stelt) denken en handelen anders, waardoor ze niet IEDEREEN begrijpen en door iedereen begrepen worden (double empathy), maar meestal wel door gelijkgestemde neurodivergenten. Deze mensen bezitten voornamelijk veel kracht, doorzettingsvermoegen, aanpassingsvermogen en kunnen, met wat coaching en monitoring zichzelf prima redden en zelfs een prettig sociaal leven leiden, als zij daar voldoende me-time rondomheen bouwen. Ik ga dus verder met het boek van Annelies Spek, waar ik betere hoop heb op respectvolle beschrijving en meer oog voor hoogpresterende vrouwen met autisme, want daar ontbreekt het in dit boek echt aan.

Dit boek heeft me erg geholpen om meer concreet te krijgen wat autisme feitelijk betekent in mijn dagelijkse leven. Met name omdat het geschreven is vanuit de hoek van mensen die het niet hebben. Ook voor mij is het lastig me in te leven in anderen en hoe zij mensen met autisme ervaren. Het boek is concreet en duidelijk. Wel mis ik het onderscheid in autisme tussen mannen en vrouwen. Daarvoor zou ik je verwijzen naar boeken van Annelies Spek. Het eerste deel van het boek gaat met name over wat er is veranderd sinds dat het boek voor het eerst uitkwam. Op zich interessant, maar ik vond het weinig praktisch nut hebben. Dat gezegd hebbende, is de rest van het boek handig voor mensen die omgang hebben met mensen met een ASS en voor deze mensen zelf. Ik zou het zeker aanraden.

Zoals de schrijver ook vaak vermeld: Een feest van herkenning. De voorgaande versie heb ik ook gelezen. Deze is een echte verbetering. Ik heb er veel aan gehad om mijn Asperger beter te begrijpen en er hopelijk meer vat op te krijgen. Het geeft een duidelijk beeld van de diverse problemen waar je als Aspie tegenaan loopt. Daarnaast ook diverse tips hoe je de omgang met een autist gemakkelijker kan maken. Ik kan het boek daarom zeer zeker aanraden, zowel voor de persoon zelf als ook voor zijn omgeving.

Om erachter te komen in welke mate iemand echt onderhevig is aan het autisme spectrum stoornis, en in welke mate of vorm, haal je niet zomaar uit een boek. Maar omdat het niet-diagnosticeren van iets als ASS nefaste gevolgen kan hebben, is dit boek echt een aanrader. In deze herwerkte versie geeft de auteur ook wel aan dat onze drang tot labelen ook voor deze 'stoornis' opgaat, en over-diagnostisering op de loer ligt.

Interessant boek, met een heldere inhoud waardoor makkelijker leesbaar, maakt gebruik van veel praktijkervaring, maakt ass en stuk inzichtelijker