De boeddha in de bajes Bijzondere gesprekken in de Nederlandse gevangenis: een boek vol hoop en levenslessen

Ik heb de Amerikaanse versie ‘The Buddha in Jail’ gelezen en ga toch een recensie schrijven. De Nederlandse vertaling 'De Boeddha in de Bajes' komt er aan. Het boek is het waard, en geïnteresseerden kennen een recensie 'vooraf' lezen. ‘Boeddha in de bajes’ beschrijft het werk van Cuong Lu als boeddhistisch geestelijk verzorger in verschillende gevangenissen in Nederland. Cuong Lu herkent de Boeddha in iedere gevangene, hij heeft geen oordeel over hen als persoon. Als ze bij hem komen vraagt hij niets meer, maar ook niets minder, dan bij hem in stilte te zitten. Ondanks dat veel gedetineerden daar in het begin moeite mee zeggen te hebben gebeurt het. En door de rust die Cuong zelf uitstraalt gaat dat goed. Soms, vaak zelfs, voelen gedetineerden hun pijn, en als ze kunnen omgaan met hun lijden leidt het tot geluk. Geluk en lijden zijn onscheidbaar. Dat opent mogelijkheden tot een gesprek met Cuong en zijn onderricht. Het verandert de persoonlijkheid van gedetineerden ten opzichte van hun medegevangenen, maar zeker ook met familie en vrienden ‘buiten’. Frappant voorbeeld is een voorheen gewelddadige gedetineerde, die van achter werd aangevallen. Hij draaide zich om en greep zijn aanvaller bij de keel, maar dacht ineens aan de lessen van Cuong en liet hem gaan. Het gebeurde nog een keer met hetzelfde resultaat. De mening van Cuong Lu is dat, als het verblijf in de gevangenis, alleen wordt gezien als een straf voor een begane misdaad, er een zeer grote kans is op recidive. Door ‘educatie’ op de boeddhistische manier zoals Cuong die voorstaat verlaten mensen de gevangenis als andere personen dan bij hun binnenkomst: en kunnen als ‘normale’ personen weer deelnemen aan het maatschappelijk leven. Het boek gaat niet alleen over gedetineerden, het gaat over iedereen. Kunnen we stoppen, stil zijn, het lijden voelen en echt geluk ontdekken? Hoewel het boek non-fictie is leest het als een spannende roman.

In het voorwoord word je uitgenodigd om de verhalen zelf toe te passen op mensen die je slecht hebben behandeld of op mensen die je niet zo graag mag of op jezelf. Deze uitnodiging maakte mij nieuwsgierig..! Ik ben diep geraakt door de zuiverheid waarmee Cuong Lu schrijft over zijn ervaringen met de gevangen. De verhalen hebben mij bewust gemaakt dat ik, doorgaans onbewust, vanuit het concept van "Goed & kwaad" naar de wereld en andere mensen kijk. Langs de vinger van Cuong Lu wordt je uitgenodigd om dieper kijken naar wat er werkelijk aan de hand is. Het oppervlakkige oordeel maakt plaats voor een dieper inzicht van ongekende schoonheid. Dit inzicht is de bron van jouw en mijn geluk..! Cuong Lu heeft mij met het delen van zijn ervaringen geïnspireerd om verder te kijken dan mijn eerste "snelle" oordeel. Het boek laat mij niet meer los. Ik merk dat deze inzichten mijn kijk op de wereld en op andere mensen heeft veranderd. Deze inzichten kan ik inderdaad iedere dag toepassen op mensen die mij niet vriendelijk behandelen en op mensen die ik niet zo graag mag. Langs de vinger van Cuong Lu kijk ik dieper naar anderen en naar mezelf. Ik voel mezelf iedere dag een beetje milder en gelukkiger worden. Het boek geeft me vertrouwen dat in alle mensen het goede aanwezig is en dat wanhoopsdaden (die ik zelf ook op momenten van teleurstelling ken) voortkomen uit de oppervlakkige wijze waarop ik naar de dingen kijk..! Ik kan dit boek aan iedereen aanraden. Hiermee bedoel ik ook echt "iedereen"..! Of je nu meer geluk zoekt of dat je denkt dat jouw situatie uitzichtloos is...dit boek is voor iedereen en speciaal ook voor jonge mensen die zoekende zijn naar de zin van het Leven..! Het boek is praktisch en geeft je handvatten, wijst je de weg en nodigt je uit om jezelf uit je eigen uitzichtloze situatie te bevrijden.

Cuong Lu is Zen leraar en heeft 16 jaar als monnik geleefd in Plum Village bij Thich Nhat Hanh. In 2010 kwam hij terug in de maatschappij die hij als zijn klooster beschouwt. Hij ging in de gevangenis werken en ontmoete criminelen, moordenaars en verkrachters. Maar door goed naar ze te luisteren en met hen in stilte te zitten ontdekte hij de mens achter de daden. En niet alleen de mens maar ook de Boeddha. In dit boek vertelt Cuong over zijn ervaringen en ontmoetingen in de gevangenis. Hoe de mensen die we criminelen noemen niet bij hun lijden en pijn konden komen en niets van geluk wisten. Cuong ging met ze zitten zonder oordeel, zonder een ik en een jij tussen hem en de gevangenen. Zo kon een verbinding ontstaan. De pijn die deze mensen ervoeren was heel groot. Zo groot dat ze niet durfden naar die pijn te kijken. Door te zitten met Cuong en zijn onvoorwaardelijke liefde te voelen, lukte het ze om naar hun pijn te kijken. De pijn die ze anderen hebben aangedaan en de pijn die ze in zichzelf dragen. Voor de eerste keer werd de pijn gezien en kon verzachting plaatsvinden. Deze mensen ervoeren voor de eerste keer rust en geluk. Ondanks dat ze nog steeds in de gevangenis zaten voelden ze zich vrij. Vrij van de ideeën die ze over zichzelf hadden en over het leven. Als ze de gevangenis gaan verlaten hebben ze nu gereedschap om niet terug te vallen in hun oude gewoontes. Ze weten nu veel beter. In het boek laat Cuong zien dat we mensen in de gevangenissen het beste kunnen helpen door begrip. De ideeën over daders en slachtoffers worden grondig onderzocht. Door de dader te helpen, helpen we ook het slachtoffer en voorkomen we dat er meer slachtoffers vallen. De gedetineerden zijn ook Boeddha’s. Dat moeten ze nog ontdekken, net als wij. Cuong geeft ook uitleg over boeddhistische psychologie. Ook al gaat het over zijn ervaring in de gevangenis, het verhaal is voor ons allemaal bedoeld want we zijn ook gevangenen van ons geest en onze overtuigingen. Het is een prachtig boek, in een toegankelijke taal geschreven, met diepe inzichten die recht naar het hart van de lezer toe gaan. Cuong Lu is de leraar van de Mind Only Instituut waar hij de opleiding Boeddhistische Psychologie geeft. Wil je meer over Cuong Lu weten? Kijk op www.mindonly.nl.

Na de inleiding, van de schrijver Cuong Lu, rolde de tranen over mijn wangen. Mijn hart is geraakt en tijdens het verder lezen bleef dit gebeuren....! Voel me dankbaar dat de Dharma (boeddhistische leer) op hartsniveau doorgegeven wordt. Er spreekt zoveel vertrouwen uit de ervaringen met de gevangenen. "Gevangenen" worden weer mensen. Mensen met gezinnen, met familie, met pijn en vreugde. Mensen zoals jij en ik. Muren vallen weg. Hartverwarmend de gesprekken met deze mensen achter tralies. Cuong laat zien wie deze mensen werkelijk zijn. De Boeddha. Zoals jij en ik. Een authentiek verhaal doorregen met de Dharma.... opgediend in liefdevolle taal die je hart begrijpen kan! In één adem uit gelezen. Ik zal het nog dikwijls pakken en toepassen tijdens alle daagse situaties waarin ik me boos voel, blij voel, verdrietig voel, gelukkig voel. Cuong zegt: waar geluk heeft geen oorzaak. Meer dan het onderzoeken waard!

Cuong Lu weet je te verrassen en zet je aan het denken. Een boek over gelijkwaardigheid en niets doen. De Boeddha in de bajes gaat veel verder dan alleen begeleiding geven aan gedetineerden. Het verhaal over Finn heeft diepe indruk op mij gemaakt. "Je kunt geen thee schenken in een kopje dat al vol is". Als je letterlijk vol zit met woede, word je ook de woede. Cuong laat in zijn boek zien dat hoe diep iemand ook gevallen is het altijd weer mogelijk is om op te staan en opnieuw te beginnen. De aanpak in zijn boek werkt niet alleen in detentiecentra maar ook in het dagelijks leven. Verfrissend deze andere manier van denken en doen. En zo eenvoudig dat het haast te mooi lijkt om waar te zijn. Maar dat is het niet. Veel leesplezier. Mirjam

Cuong schrijft over zijn werk met gevangenen. Hij ziet in iedere gevangene, de Boeddha. Cuong benadert hen onbevooroordeeld, zit met hen en voelt wat de ander voelt. Voor het eerst komen ze bij hun echte pijn en na een poosje zitten voelen ze een bevrijding. Bevrijding van wat men van binnen gevangen houd en daardoor onzichtbaar blijft. Deze onzichtbare pijn, kan veel lijden veroorzaken. Hij helpt hen om te zien dat alles in je zit; wijsheid, lijden, geluk, pijn, compassie etc. Hij raakt het inzicht aan, waardoor bevrijding plaats vindt. Eigenlijk is dit niet alleen een boek over mensen in de gevangenis, maar een boek over en voor iedereen; zitten we niet allemaal in een gevangenis van lijden omdat we het lijden niet willen en achter geluk aanhollen? Cuong laat zien dat je met compassie werkelijk een transformatie kan laten plaatsvinden. Ik raad dit boek van harte aan.