De broers Karamazov

De Broers Karamazov is een pil van bijna 1000 bladzijden, maar laat je daardoor niet overdonderen! Dit Russische werk uit de 19e eeuw mag met recht een hoogtepunt van de wereldliteratuur genoemd worden. Dostojevski verweeft thema's als religie, filosofie, politiek en recht met een flinke dosis menselijkheid tot een verhaal dat zo veelzijdig is dat het gegarandeerd keer op keer herlezen kan worden. Hoewel ik diegenen die nog nooit Dostojevski hebben gelezen aanraad met een van zijn eerdere boeken te beginnen, is het verhaal dankzij het handige notenapparaat achterin heel toegankelijk. De vertaling is modern en vlot, het drukwerk is keurig. Persoonlijk houd ik er niet van om zulke dikke boeken in paperbackformaat te hebben, maar als je er niet te wild mee bent zal de rug niet barsten. Een laatste tip: maak als je begint te lezen een overzicht van de personages en hoe zij met elkaar verbonden zijn, zodat je de draad niet kwijtraakt. Let op! Vaak worden personages met een "bijnaam" aangesproken (Dmitri Karamazov wordt bv. vaak Mitja genoemd). Achterin het boek, vóór het notenapparaat, is een overzicht van de personages en hun bijnamen te vinden.

Deze roman is wat betreft diepgang nooit overtroffen. Filosofische, psychologische en religieuze vraagstukken worden zo beschreven dat het te behappen is maar zonder verlies van de essentie. En dat nog naast het feit dat het razend spannend is. Hogere literatuur ga je niet vinden en in deze vertaling is het lezen een feest. Laat uw ziel vervult raken met diepzinnigheden. Dostojevski is vaak bekritiseert om zijn schrijfstijl, en inderdaad was iemand als Tolstoy misschien een betere schrijver, maar hij had tien keer zo weinig te melden, en de meeste critici van Dostojevski honderd keer zo weinig:)

Dostojevski is een van die auteurs die nu eenmaal moet gelezen hebben, en 'de broers Karamozov' is zijn meesterwerk. Het brengt de thema's van zijn eerdere boeken (religie/schuld/sekseverschil/gedragspsychologie) samen in een zeer beklijvende en meeslepende verhaallijn. Het probleem van Ivan Karamazov is zeer aangrijpend, en wat dan te zeggen van de 'grootinquisiteur', van Dmitri's vlucht naar Groesjenka, van die kleine bengel Kolja Krasotkin, en van Zjoetska? Dit is een boek om te koesteren, en een leven lang zullen de personages je bijblijven. Buitenaards goed, gewoon!

Aanvankelijk kon ik er moeilijk in komen. De schrijfstijl is wennen. Het heeft zeker wel twee maanden geduurd voordat ik goed op gang was. Maar dan heb je ook wat. Na lezing met stip mijn top drie van beste gelezen boeken binnen gedenderd. Vooral de het 'zesde boek' over de Russische monnik, de starets Zosima, en het hoofdstuk 'de Grootinquisiteur' herlees ik nog regelmatig. Een boek dat je kunt blijven herlezen en steeds weer nieuwe dingen in ontdekken. De rijkheid aan ideeën is zo groot. Dostojevski is bepaald geen stilist, maar dat maakt hij ruimschoots goed met zijn duizelingwekkende dialogen en monologen. Als je houdt van een potje worstelen met gedachten over het leven, dan moet je dit boek lezen.

Geen schrijver had een groter inzicht in de menselijke ziel dan Dostojevski. In deze roman van uiterste persoonlijkheden lijkt de boodschap dat het gevaar vooral schuilt in de oppervlakkigste persoonlijkheden die iedereen over het hoofd ziet, afgeleid door de ultieme hufters en goedzakken. Daarnaast de prachtige passage waarin de Grootinquisiteur Jezus verwijt dat zijn leer alleen begrepen kan worden door hoogontwikkelden, maar de grote massa met wortel en stok in het gareel gehouden moet worden

Wat ik mooi vond aan De broers Karamazov: - hoe beschreven wordt wat een kind kan voelen, maar niet kan uiten - ideeën voor en tegen het geloof - het theatrale gedrag en de psychologische uitwerking van de personages - de stelling dat er zelfs van de slechtste jeugd ook goede herinneringen blijven