De grote reis van prins Soeparto Java - Nederland 14 juni - 17 juli 1913

Dit boek gaat over een bijzondere reis. Niet dat het traject zo uitzonderlijk was; tussen Holland en Nederlands-Indië voeren immers vanaf het einde van de 19de eeuw elke twee weken passagiersschepen heen en weer. Maar de reiziger in kwestie die medio juni 1913 op het schip Wilis van de Rotterdamsche Lloyd uit Java vertrok, maakte geen deel uit van de groep Hollandse bestuursambtenaars of planters die deze schepen doorgaans bevolkte. Deze passagier was een Javaanse prins die naar Holland ging om in Leiden te studeren; enkele jonge landgenoten waren hem al voorgegaan met hetzelfde doel, anderen zouden volgen. Raden Mas Haryo Soerjosoeparto (Soeparto), die na zijn terugkomst in 1916 vorst van het Middenjavaanse rijk Mangkoenegaran zou worden, heeft niet alleen de reis naar Holland gemaakt, hij heeft hem ook uitvoerig beschreven. Aandachtig en met veel gevoel heeft hij op schrift gesteld wat hij onderweg zag en meemaakte zodat wij met hem mee kunnen reizen en zijn ervaringen, ontroering en verbazing kunnen delen. Dit unieke reisverhaal biedt een bijzondere aanvulling op de vele reisverhalen van Hollandse reizigers die oostwaarts gingen. Oorspronkelijk is het verhaal in het Javaans geschreven en in 1916 in Batavia uitgebracht door de Commissie voor de Volkslectuur, die de prins de schrijfopdracht had gegeven. Het was de bedoeling dat zijn landgenoten zo in hun eigen taal kennis konden nemen van de reis van de prins naar de moderne westerse wereld.