De held met de duizend gezichten

Een prachtig monumentaal boek! Zo zou ik De held met de duizend gezichten in een paar woorden omschrijven. Het boek is uit 1949 en in 2020 in een herziene Nederlandse vertaling uitgegeven. Dat is goed te merken. Het boek leest prettig ondanks de enorme informatiedichtheid. Want dat is kenmerkend aan dit boek: er staat een schat aan informatie in. De erudiete Campbell neemt je mee op een reis door de hele wereld. Alle continenten doe je aan en je krijgt via de verhalen en mythen die Campbell beschrijft een indruk van heel veel culturen. De afbeeldingen dragen daar ook toe bij. Erg leuk aan het boek vond ik dat het lezen van de mythen vaak een feest van herkenning is en dat de onbekende verhalen bijdragen aan een nog grotere nieuwsgierigheid naar culturen waar je nog niet bekend mee bent. “De symbolen die in mythen voorkomen zijn geen bedenksels, maar de spontane voortbrengselen van de psyche”, schrijft Campbell in zijn Proloog. De mythen en rituelen die de symbolen leveren, zijn er om de menselijke geest vooruit te helpen. Campbell vindt zelfs dat het goed mogelijk is dat het ontbreken van mythen en rituelen in de moderne tijd de oorzaak is van neurosen. In het boek speelt het duiden van dromen een belangrijke rol. Campbell beschrijft heel mooi dat ‘de droom de persoonlijk gemaakte mythe is’. Zowel droom als mythe zijn symbolisch. Echter, een droom wordt gekleurd door de ervaringen van de dromer (en is soms moeilijker te interpreteren) en een mythe is direct herkenbaar en geldig voor iedereen. De rode draad in het boek is de reis van de archetypische held waarin steeds een bepaald patroon duidelijk wordt. Campbell verdeelt dat onder in ‘vertrek’, ‘inwijding’ en ‘terugkeer’. Het is ongelofelijk hoe veel hij afweet van mythen over de hele wereld (vooral in een tijd zonder internet). Campbell gaat op zoek naar de diepere psychologie van de mens, passend in zijn tijd en de traditie van Jung en Freud. Dit is een benadering die een ander beeld van mythologie geeft en eigenlijk tot op de dag van vandaag heel interessant en verrassend blijft.

Het omslag geeft een mooie samenvatting van wat ik kan verwachten: Een eenzame figuur op de top van een berg, met zo te zien nog een lange weg te gaan door diepe dalen en nog hogere bergen om te beklimmen. De held bevindt zich in een cirkel gezet met een gouden penseelstreek die net niet helemaal sluit. Een cyclus symboliserend, maar dat het allemaal net even anders zal gaan lopen dan voorzien. Het lezen van dit boek is een feest van herkenning, een bron van inspiratie en een bron van diepgravende kennis over mythen, sagen, vertellingen en dromen. En het boek verduidelijkt hoe deze wereldwijd in allerlei culturen – ook de onze! – hun eigen gedaante aannemen. Door Joseph Campbell zorgvuldig onderzocht, gedocumenteerd van beeld voorzien en samengebracht in één volume. De held met de duizend gezichten Joseph CampbellCampbell heeft het universele reisverhaal van de held zeer goed geanalyseerd en weet met veel voorbeelden overtuigend over te brengen hoe de lezer de verschillende aspecten van die universele reis kan herkennen in bekenden en minder bekende mythen en verhalen. Ik heb veel voor mij bekende verhalen met andere ogen en in veel groter detail leren bekijken. Dit boek is van onschatbare waarde voor een ieder die inzicht wil in de filosofie, psychologie en de geschiedenis van de verhalen die ons omringen. Zelfs als je op zoek ben naar jezelf, zul je in dit boek aanwijzingen krijgen: waar bevind ik me op mijn reis, hoe ga ik het best verder? En uiteraard zal ik dit boek gebruiken als inspiratiebron om me te helpen betere verhalen te schrijven door in te spelen op de universele – grotendeels onbewuste – menselijke behoefte aan heldenverhalen die tegelijkertijd herkenning en verwondering oproepen. Dat het origineel meer dan zeventig jaar geleden is geschreven, merk je aan de schrijfstijl – die gelukkig in deze herziene uitgave is gehandhaafd – in lange zinnen en bijzinnen, zinswendingen en uitweidingen, maar dat zorgde bij mij juist voor focus en respect!

Het is even doorzetten, maar dan opent zich een wereld van begrip voor het menselijk fnctioneren en het ontstaan en nut van religies. Cambell put uit de onmetelijke schat aan mythen vanuit de hele wereld en hij weet daarin een gemeenschappelijke lijn aan te wijzen. Interessant is dat wat geldt voor één volk en hun geschiedenis synoniem is voor ieder ander volk, maar vooral ook voor ieders mensenleven persoonlijk. Hij legt verbanden met de archetypen die aan ieders wezen, aan ieder volk en dus aan iedere mythe ten grondslag liggen. Als je bent geïnteresseerd in psychologie en religie en de verbanden daartussen dan mag een boek van deze schrijver niet ontbreken.

De inhoud van het boek trekt me enorm, het is echter een geploeter om doorheen te komen. Slechte vertalingen vanuit Engels naar NL. Kromme zinnen en soms erg van hak op de tak. Jammer, want keek al maanden uit naar dit boek. Wellicht is de Engelstalige versie beter te lezen.

Interessante inhoud, maar de Nederlandse vertaling is lastig te lezen, ga de Engelse versie bestellen en raad anderen aan hetzelfde te doen.

Nog niet gelezen dus kan er geen goede beoordeling over geven