Vantoen.nu - Fahrenheit 451

De ene ster geef ik niet voor het verhaal (daar mogen anderen over oordelen) maar voor de kwaliteit van de vertaling, die werkelijk abominabel is. Houterige zinnen en kromme vertalingen volgen elkaar op in een tempo dat het leesplezier danig verpest. Een voorbeeld: “Ik was geschokt mevrouw Phelps te zien huilen.” De zin bestaat uit Nederlandse woorden en is grammaticaal correct maar het Is Geen Nederlands. Er is geen schrijver in Nederland die zo’n zin ooit zal opschrijven. Dan ga je denken: wat zou er oorspronkelijk hebben gestaan? “I was shocked to see Mrs Phelps cry.” Dat vertaal je met “Ik vond het vreselijk om mw P te zien huilen” of eventueel “Toen ik mw P zag huilen, schrok ik enorm,” maar niet met het gedrocht dat er nu staat. Ander voorbeeld: “Montag haalde honderd dollar tevoorschijn. ‘Ik wil dat jij dit hebt.’” Engels origineel: “I want you to have this”. Vertalen is niet: ieder Engels voord vervangen door een Nederlands woord. Het is: de zin vervangen door iets dat een Nederlander zou kunnen zeggen. In dit geval bijvoorbeeld het simpele “Dit is voor jou”. ‘Vertaald uit het Amerikaans door ...’ staat er in het colofon. (Ik zal de naam van de vertaler hier maar niet noemen.) Sinds wanneer is Amerikaans een taal, vroeg ik me af. Maar vooral vraag ik me af hoe iemand die zich vertaler noemt, dit soort zinnen kan opschrijven. En waarom er bij uitgeverij Lebowski kennelijk helemaal niemand is die de vertaling controleert en zegt: het spijt ons, maar dit kan echt niet.

Fahrenheit 451 speelt zich af in een toekomstige overbevolkte multiculturele maatschappij. Omdat de gevoelens van minderheden niet gekwetst mogen worden zijn alle boeken verboden, net als kritish denken. De muren van huizen zijn tv schermen waar enkel soap series te zien zijn, toepasselijk Familie genoemd. Mensen hebben een zendertje in hun oor waar ze enkel staatspropaganda door horen. De taak van de brandweer is om boeken en dissidenten te verbranden. Alhoewel dit boek in 1951 is geschreven is dit allemaal wel erg dichtbij gekomen door de steeds toenemende internet censuur. Het verhaal zit wel goed in elkaar maar is voor sommigen misschien wat te literair, het is geen vlot leesbare roman.

top, beklemmende sf

Fahrenheit 451 geschreven door Ray Bradbury bestaat uit drie verhalen in het Nederlands. Namelijk “Fahrenheit 451”, “De lange jaren” en “Een geluid van omweer” waarbij het laatste en het eerste verhaal zijn verfilmt. Het belangrijkste verhaal blijft natuurlijk “Fahrenheit 451” waar brandweer mannen geen branden meer blussen maar boeken verbranden. Want 451 Fahrenheit oftewel 233 Celsius is de temperatuur waarop boekpapier brand vat. Nu kan je, je natuurlijk afvragen is het boek bv. gebaseerd op het verleden bv. Don Quichotte waar de notabelen van het dorp zijn ridder romans verbranden om hem te genezen van zijn “rare” eigenschappen of is het gebaseerd op zaken van de tweede wereld oorlog. Dat kan zijn maar als we naar de toekomst kijken waar we steeds meer boeken via het internet kopen voor onze tablet s waar we afhankelijk zijn van de verdien modellen van diverse computer firma’s waarbij enkel boeken waaraan zij verdienen in hun store mogen komen en te downloaden zijn kan je ook de vraag stellen is dit geen vorm van boek verbranding. In het laatste geval kunnen we zeggen deze sci-fy schrijver had een vooruitziende blik

Bradbury heeft veel mooie en aangrijpende teksten in zijn verhaal verwerkt die de lezer aanzetten tot nadenken over het dagelijks leven. Het boek is erg confronterend met de realiteit door bijvoorbeeld erop te wijzen dat heel veel mensen wanneer ze buiten zijn eerder naar muziek zullen luisteren dan naar het gezang van vogels. De schrijver maakt het duidelijk dat de mens steeds liever naar een scherm met een hoge resolutie kijkt dan naar de werkelijke wereld. Deze vertaling is makkelijk te lezen door de tamelijk eenvoudige taal die er gebruikt wordt. Bepaalde beschrijvingen zoals het concept van de Jachthond en het concept van de slang die de medicatie uit Mildreds lichaam kwam zuigen, zijn nogal vaag. Nochtans zie ik dit niet als een mislukking, want zo is deze informatie niet readymade maar moet de lezer zelf nadenken, wat een doel is van dit verhaal. Een tijdperk waarin er ontbrandbare huizen zijn, lijkt ook erg onrealistisch, maar met genoeg verbeelding lukt het wel om je de abstracte wereld van Bradbury in te beelden. Het is ook minder zwaar dan het boek 1984 omdat het voornamelijk over eenvoudige burgers gaat en niet over antagonistische totalitaire grootmachten die om de beurt met elkaar oorlog voeren. Als je na Fahrenheit 451 meer van dit genre wil lezen dan raad ik de boeken van George Orwell aan. Voor een iets lichter boek kies je Animal Farm, voor een zwaardere roman ga je voor 1984. Tenslotte wil ik ook nog zeggen dat ik de referenties naar oudere klassiekers leuk vond. Het was aangenaam om namen zoals Marcus Aurelius en Jonathan Swift voorbij te zien gaan. Ik denk dan ook dat dit boek extra veel indruk zou maken op iemand die regelmatig leest, want in de wereld van Fahrenheit 451 zijn het de lezers die het meeste te verliezen hebben.

Leest heel vlot