Filosofie van een krankzinnige

Dit boek lijkt in niets op wat ik eerder heb gelezen. Het is eigenlijk een soort van psychedelische mind-trip die je door een heel stuk filosofiegeschiedenis heen laat reizen. De protagonist beleeft allerlei absurde avonturen, en leert daarin iets over zichzelf, iets over filosofie en over de krankzinnigheid van allerlei filosofische denksystemen. Daarbij vindt de oplettende lezer ook nog speelse verwijzingen naar tal van Bijbelverhalen. Het boek is te lezen als een aanklacht tegen de abstracte denksystemen van veel filosofen. Aan het eind van het boek stelt de schrijver daar bij monde van een van de personages een 'alternatieve' filosofie tegenover. De Wetenschap geeft ons kennis, niet de Filosofie (of Religie). De Filosofie moet loskomen van het Redelijke, en de chaos en de mogelijkheden die de menselijke geest biedt omarmen: leef het leven alsof je een verhaal schrijft, en wees daarin zelf de held. Er is niets buiten ons wat heilig is, of wat zingeving biedt: die zingeving moeten we zelf in onze geest vinden, en die is niet 'Redelijk'. Het is prettig dat de schrijver niet alleen bestaande denksystemen bekritiseert, maar er ook iets tegenover probeert te stellen. Hoe het alternatief zich in de praktijk vormgeeft is misschien lastiger - al zal de schrijver daar ook zeker geen richting aan willen geven, de zingeving zit immers in de eigen geest. Een minpuntje is het soms wat pompeuze taalgebruik. De zinnen zijn over het algemeen prima te volgen, maar soms voelen de 'grote woorden' wat misplaatst. Ik heb het boek rustig aan gelezen: een hoofdstuk per keer, en soms liet ik het een aantal dagen liggen: hoewel het over het algemeen vlot leest, doe je het meer recht als je de tekst af en toe een beetje 'herkauwt'.

Dit boek is zo origineel dat je het gelijk weer kunt gaan lezen als je het uit hebt. De zoektocht van de hoofdpersoon Charles zit vol verrassende momenten en discussies. Het boek blijft verrassen en zet je aan tot nadenken over het leven en zingeving. Het vraagt soms veel, maar het is de moeite waard!

Het boek “Filosofie van een krankzinnige” gaat over Charles, die beland is in een wereld waarin alles ter discussie staat en alles draait om het vinden van antwoorden over existentiële vraagstukken. Hoewel het geen boek is om in één ruk uit te lezen, dwingt het de lezer tot nadenken en maakt het nieuwsgierig. De onverwachte wendingen en bij vlagen sprookjesachtige sfeer zorgen ervoor dat je wilt blijven lezen. De verschillende personages dwingen de lezer na te denken over de eigen motieven en over het goed en kwaad in zichzelf. De schrijver gebruikt veel woorden om de sfeer en de karakters te omschrijven, daardoor wordt het soms wat bombastisch. Ook leidt het archaïsche taalgebruik soms af van het verhaal. In het boek zitten veel verwijzingen naar bijbelverhalen en bekende filosofen worden op de hak genomen. Het boek verrast van begin tot eind en geeft de lezer de opdracht om na te denken over de zin van het leven.

Filosofie van een krankzinnige is het meest bizarre boek dat ik ken. Bizar goed geschreven, bizar verhaal, bizarre personages. De hoofdpersoon, Charles, reist door een wonderlijk land, en ontmoet daar de meest excentrieke figuren. Zij doen hem constant overal aan twijfelen, waardoor de lezer met Charles zich af gaat vragen of hij zich al die tijd niet vreselijk vergist heeft in zichzelf en de werkelijkheid. Het boek is als één grote psychedelische trip, de schrijver speelt met de lezer, leidt ons een bepaald pad op, alleen maar om aan te tonen dat ook daar krankzinnigheid te vinden is. Bepaalde stukken waren zo complex dat ik ze nog een keer moest lezen, maar dat was het zeker waard! Er zitten zo ongelofelijk veel lagen in dit boek dat het mijn hoofd deed duizelen, maar op een goede manier! Wat mij het meest aansprak was de persoonlijke ontwikkeling van Charles. Je ziet hoe hij door het verhaal heen gelouterd wordt tot een goed persoon, en het wordt duidelijk hoe moeizaam en pijnlijk dat proces is. Zijn vrienden helpen hem daarbij, en vooral de nar speelt een sleutelrol. De verschillende personages vertegenwoordigen allemaal een bepaalde levensfilosofie, en de schrijver laat ze het dan onderling uitknokken. Dat is dolkomisch, maar ook erg leerzaam. Dit boek is aan te raden voor eenieder die geïnteresseerd in in existentiële vragen, maar ook voor iedereen die een fantasierijk verhaal met verassende plottwists kan waarderen.

Als Charles ontdekt dat hij ineens in een compleet andere wereld is, is hij alle houvast kwijt. Alles is anders en al snel ontdekt hij dat de logica die hij is gewend ineens onbestaande is. Hij ontmoet de grijze vrouw, de lilliputter en de Nar en samen gaan ze op weg naar… Ja, waar naar toe eigenlijk? De weg naar de normale wereld, de weg naar de wijsheid of simpelweg het overleven van de dag. Wellicht kan de Poel van Wijsheid hem helpen de kluwen van existentiële vragen te ontwarren en de oplossingen te geven voor de vele vragen die hij op zijn weg tegenkomt. De vele filosofische beschouwingen die worden geponeerd geven blijk van een diepzinnige kennis van de filosofie, maar staan wat te veel op de voorgrond zodat het verhaal soms ondersneeuwt in de vraagstukken. Het zet je wel aan het denken en de veelomvattende thema’s die de revue passeren maken het tot niet zo maar een verhaal maar zetten ook aan tot reflectie op de eigen denkwijzen. In hoofdstuk 11 wordt het verhaal onderbroken door een beschouwing van diverse filosofen om daarna weer verder te gaan. Dan blijkt dat niets was zoals je dacht en openbaart zich de tweede laag in het verhaal als Charles terug lijkt te zijn in de echte wereld. Een boek voor liefhebbers van filosofie of verhalen die je aan het denken zetten. In ieder geval een bijzonder origineel werk.