Hartschade

Hartschade, letterlijk en figuurlijk. Hoe bepalend is een warme, omarmende jeugd? Hoe bepalend zijn ervaringen uit een jeugd voor een volgende generatie? Hoe bepalend is een oorlog voor generaties daarna? En waar dit boek zeker over gaat: hoe belangrijk is werkelijk luisteren en maatwerk leveren in de zorg? Is de patiënt een ding of een mens met gevoel, eigen gedachten, een wil ? Hartschade is een indrukwekkend, vlot lezend, autobiografisch verhaal dat binnenkomt en de lezer achterlaat met veel gedachten. Vanuit een niet chronologisch prettig vertelperspectief wordt veel van het levensverhaal van Hella de Jonge aan de lezer bekend gemaakt. Dit is nodig. Een oproep aan de medici om signalen op te pakken met betrekking tot hartproblemen bij vrouwen. Het is al een kwart eeuw bekend in de medische wereld dat hartklachten bij vrouwen zich anders uiten dan bij mannen, maar moet nog steeds doordringen. De auteur ontsnapt ternauwernood aan de dood juist tijdens een fietstest die zij nota bene zelf moest aanvragen door een communicatiefoutje van het ziekenhuis. Er wordt een tocht beschreven langs diverse artsen totdat er één wel luistert, een gastro-enteroloog die de klachten diagnosticeert als hartproblemen. Tot verbazing zijn er ook plots stents geplaatst zonder dat het thuisfront wordt ingelicht – ‘Ik was een object geworden.’ Het is bijzonder hoe De Jonge de regie krijgt en met name neemt over medicatie, welke artsen wel of niet een tweede bezoek krijgen en haar leven leeft zo zij dat graag wil. De keuzes die ze maakt zijn niet zonder reden. Vertrouwen speelt een grote rol in het verhaal. Het ontbreken van vertrouwen ligt in de basis, haar jeugd. Het leren vertrouwen in relaties lukte beetje bij beetje toen ze haar man leerde kennen. In haar jeugd mocht ze geen emoties tonen. Ze was altijd lastig: ‘Er zijn, maar er niet mogen zijn.’ Haar joodse ouders hadden veel erger meegemaakt werd gezegd. De relatie met haar inmiddels hoogbejaarde vader is nog steeds moeizaam. Ze blijft hem bezoeken en bellen in de hoop dat ‘de liefde zou zegevieren’ en er erkenning komt voor haar als schrijver. Haar moeder Eva die ook hartpatiënt was, leeft niet meer. De Jonge moet altijd horen dat Eva wel vijf bypasses had en dat was veel erger. Eva haar moeder is in de oorlog omgekomen en ‘had altijd heimwee naar haar moeder’. Het missen van een warme gezinssituatie van toen en de gebruikelijke ouder-kind relatie heeft ook gevolgen voor de onderlinge verstandhoudingen tussen de kinderen Asser. En er is meer te vertellen. Op de omslag geen hart. Wel een knuffelkonijn: een oogoperatie, een kind en alleen zijn. Het wantrouwen in de medici daarentegen komt ook voort uit schrijnende verliezen. Een zoontje is als baby overleden, waarschijnlijk ook hartproblematiek. Kleindochter ‘poppelientje’ waarvan ze een ‘piepklein rood kusje’ kreeg, is op 7-jarige leeftijd overleden. De intieme, ontroerende gesprekken tussen De Jonge en haar dochter zijn integer verteld. Hoeveel kan er in een mensenleven gebeuren? Vele opvallende zinnen komt de lezer tegen: ‘Ze maken een ander mens van je in de zorg’, ‘Nu heeft u even niets meer te zeggen’, ‘U heeft maar één hart werd opeens van een cliché een dreigende realiteit’ of zo mooi: ‘Je hoeft niet bang te zijn, ik blijf bij je.’ Dit openhartige verhaal dat als een goederentrein voorbij dendert in je gedachten, aan je gevoel, je zintuigen op scherp stelt en je hart bezeert is een oproep van een sterke vrouw die noodgedwongen ten strijde is getrokken tegen de medische wereld. Sinds enige tijd is zij ambassadrice voor stichting Hart voor vrouwen. Laat je niet zomaar naar huis sturen: volg je gevoel, wees alert, sta op. Wees baas over eigen hart. Lees het boek. Aanrader.

Hella heeft al een tijd klachten en krijgt heel veel medicatie maar helpen doet het niet.Van het kastje naar de muur worden gestuurd met telkens een andere diagnose. Totdat tijdens een fietstest die haar dochter Roos heeft geregeld ,duidelijk wordt dat ze wel degelijk ernstige hartklachten heeft.Ze heeft een hartinfarct gehad. Ze komt in het ziekenhuis terecht,aan de monitor en verbonden met slangetjes aan meters die haar lichaamsfuncties meten. Door de juiste cardioloog te treffen is het vertrouwen in de medici weer iets toegenomen en heeft Hella op haar eigen wijze een manier gevonden om met haar ziekte om te gaan. De indringende gesprekken met haar vader en haar dochter Roos raken je diep in het boek Haar eigen ervaringen met de medische wereld staan in het boek, maar ook allerlei andere aspecten uit haar heden en verleden spelen een rol in ‘Hartschade’. Diverse herinneringen uit haar jeugd komen in het boek voorbij. Zo kende De Jonge een harteloze opvoeding doordat haar ouders zwaar beschadigd werden door de oorlog . Ze verloor haar zoontje aan een onopgemerkte hartkwaal en haar 7-jarige kleindochtertje Maggie stierf tijdens een operatie Hartschade’ is de autobiografische roman waarin zij aandacht vraagt voor het feit dat het nog altijd te vaak voorkomt dat bepaalde fysieke klachten bij vrouwen niet worden herkend als hartfalen. Hartproblemen dienen zich bij mannen anders aan dan bij vrouwen. Mannen krijgen meestal pijn op de borst; de klachten bij vrouwen zijn doorgaans veel vager, zoals pijn in de buik, nek, schouders of rug, vermoeidheid, kortademigheid en duizeligheid. Het gebeurt nog veel te vaak dat de huisarts vrouwen met dergelijke klachten ‘het bos in stuurt’ met een verhaal over de overgang. Toen Hella de Jonge zélf met deze misstand werd geconfronteerd, besloot ze er een boek over te schrijven. Ik vond het een mooi boek om te lezen,en heel nuttig dat er meer aandacht wordt gevestigd op de symptomen van een hartaanval bij vrouwen.

Hella de Jonge HARTSCHADE Nog even volhouden mevrouw! Hella de Jonge, die een autobiografisch boek schrijft, heeft ernstige gezondheidsklachten. Ze gaat er mee naar de huisarts en komt dan in het ondoorgrondelijke medische circuit terecht. Ze gaat van uroloog naar gastro-enteroloog, via de reumatologie naar de longarts en zelfs nog naar de hypnotherapeut! Soms voelt ze zich gerustgesteld, maar ja als de medicatie niet helpt, helpt ook het ‘Nog even volhouden mevrouw!’ niet. Nog even volhouden mevrouw! Hoort ze ook zeggen tijdens de fietsproef, die uiteindelijk via haar dochter Roos is geregeld. Tot ze zich: ‘Direct aankleden!’ moet… blijkt ze een hartinfarct op de fiets te hebben gehad! Komt linea recta bij de cardioloog voor een dottersessie terecht.. of het heeft geholpen? En dan die experimentele medicijnen, die geven ongekende bijwerkingen. Ze stopt er mee. “Kom maar terug als je weer wilt prikken en verder wilt gaan!” krijgt ze te horen na het vertellen van haar klachten en dat ze er mee wil stoppen. Nog even volhouden … zegt ze tegen zichzelf. Ze blijft zich niet fit voelen, het voelt niet goed, terwijl dat wel de bedoeling is. ‘nog even volhouden!’ Puur op wilskracht is ze in staat de toespraak tijdens de dodenherdenking op 4 mei in de Nieuwe Kerk te houden voor een groot aantal toehoorders. Hartschade is niet alleen de fysieke hartschade die de Jonge moet lijden. Zij heeft erg veel last van de psychische hartschade. Haar ouders hebben als Joden de oorlog overleeft, maar het is wel duidelijk dat beiden (zeker moeder!) aan een oorlogstrauma lijden. Veel empathie heeft ze als kind van moeder niet ervaren en vader was nooit thuis, altijd aan het werk! “Ik moest onzichtbaar blijven! Er niet mogen zijn is voor een mens niet te verdragen.” De vader-dochter relatie ligt nu nog steeds gevoelig. Ook hij is niet instaat tot empathie met zijn dochter. Vader wordt opgenomen met een hartinfarct, Hella en Freek rijden bij nacht en ontij naar het ziekenhuis! Zij willen hem steunen, maar weer zien zij: ‘… het vragen om aandacht en het afweren van geboden hulp!’ Moeilijk voor Hella die medelijden met hem heeft….’maar o, wat heeft die man mij een pijn gedaan! ‘ Hartschade ontstaat ook door het verlies van dierbaren. Hun zoontje is overleden en hun kleindochter Maggie. Dat bij al die andere ‘schaden’ te moeten verwerken….. “Schrijven is het mooiste wat er bestaat, daar kun je je ziel en zaligheid in leggen. Het kan je troosten” Een prachtig boek met persoonlijke verhalen, dapper hoor Hella! Om je zo bloot te geven. Laat alle vrouwen dit lezen en weten: ‘nog even volhouden’ kan een dooddoener zijn! Wees zelfbewust!

Hartaanval dat is de conclusie die Hella krijgt te horen als ze in een ziekenhuis beland en dan de strijd begint om eigenlijk zo snel mogelijk weer beter te worden c.q. het proces van de hartproblematiek in goede banen te laten lopen. Vooral niet de patient willen zijn en ook zo betutteld te worden. Heel goed beschreven en ze is hier in dit boek dan ook recht voor zijn raap, maar eerlijk. Tevens komt in deze roman naar voren dat Freek ( de Jonge ) haar man en zij al heel vroeg een kind hebben verloren. Hetzelfde is bij haar dochter Roos gebeurd haar dochtertje is eveneens jong gestorven, ze ging de operatiezaal op en is erin gebleven. Er vinden bijzondere gesprekken tussen dochter en moeder plaats maar ook tussen dochter Hella en haar vader Eli Asser. Man op leeftijd en als hij geen zin om te praten of op zijn vingers wordt getict dan heeft hij zijn zinspreuk al klaar. En toch, hoe onaardig haar vader voor Hella ook is, ( mede een stuk oorlogservaring welke niet altijd even goed verwerkt is) Dus een bijzondere roman. Hella die hartaanval heeft gehad en hoe ga je er verder mee om. Ze wordt trouwens zeer goed en liefdevol door Freek gesteund en die helpt haar waar hij kan. De situatie van het verleden van Hella die jong een kind verliest net als haar dochter Roos en dan nog Opa Asser die ook nog het nodige op zijn zang heeft. Ik heb deze roman in een korte tijd gelezen en sterk beschreven en hoe heftig het verleden en het heden elkaar raken.

‘Hartschade’ is een autobiografische roman van Hella de Jonge, echtgenote van Freek de Jonge en dochter van Eli Asser. Na een lange zoektocht krijgt ze te horen dat ze problemen heeft met haar hart. In dit boek verwerkt Hella haar ervaringen met de medische wereld. Ook allerlei ervaringen uit haar jeugd worden in dit boek beschreven. Waaronder haar opvoeding, die te lijden heeft gehad van het oorlogsverleden van haar ouders. Het verlies van haar zoon en kleindochter en haar omgang met haar oude eigenwijze vader worden beschreven in het boek. “Hartschade” is een emotioneel en openhartig boek, waarin veel herkenbare en trieste gebeurtenissen van Hella en haar gezin/familie worden beschreven. De schrijfstijl is prachtig en dit verhaal zal zeker een steun zijn voor hen, die ook worstelen met de medische wereld. Maar ook voor de neutrale lezer is dit een openhartig en boeiend boek. De boodschap is om vooral geen patiënt te worden, maar mens te blijven.

Als ze haar ogen opendoet ligt ze in een witte kamer. Rondkijkend ziet ze boven de balie een bordje hangen met het bord: Hartbewaking. In haar familie zijn in diverse generaties dierbaren overleden door problemen met hun hart. Ze komt in het ziekenhuis voor een fietstest, iets waarvan ze denkt dat ze dat tussen wat afspraken door kan doen. De druk wordt steeds verder opgevoerd, en al gauw heeft ze het heel benauwd. De druk wordt nog wat opgevoerd, totdat de laborante haar snel afkoppelt en maant om zich in de kleren te hijsen. ‘Loopt u maar mee’. Hella zegt dat dat niet kan, ze heeft een afspraak met haar man, maar ze mag Freek niet eens bellen. ‘U heeft maar één hart’ en ze wordt razendsnel naar de Hartbewaking gebracht. Door de artsen allemaal alleen met hun functie en telkens een volgende letter van het alfabet te benoemen, benadrukt ze het onpersoonlijke perspectief van de medische wereld, zoals zij die beleeft. Voor hen is ze niet Hella de Jonge – Asser, maar een medisch probleem. Dit verhaal gaat niet alleen over de medische wereld of over letterlijke hartschade maar ook over figuurlijke hartschade. Als je een dierbare verliest, loopt je hart schade op. Op een heldere manier beschrijft Hella haar jeugd met een tirannieke vader, haar leven met Freek, een bekende Nederlander en bijzondere gesprekken met haar dochter Roos over diens overleden dochter.