Het huis aan de Gouden Bocht

Een historische roman, waarin de zeden en het moraal van het Amsterdam in de Gouden Eeuw tot leven komt. Nella Oortman ontwikkelt zich in zo'n vier maanden tijd van een Assendelfts plattelands meisje tot de Amsterdamse vrouw des huizes van een geslaagde VOC-koopman. Het brengt haar niet het geluk waarvan zij als jong meisje droomde. De karakters worden goed uitgewerkt, de oorzaak van de matige belangstelling die Johannes Brandt voor zijn jonge echtgenote toont laat zich makkelijk raden, maar de rol van de helderziend lijkende miniatuurmaakster blijft wat mysterieus. Pas aan het eind van het boek wordt duidelijk wie degene is, die in de proloog begraven wordt. Als lezer kun je je goed verplaatsen in het verhaal en meeleven met de personages. Ik heb het poppenhuis van Nella Oortman enkele maanden geleden in het Rijksmuseum gezien en dat geeft het lezen van dit boek, hoewel het een fictief verhaal is, toch een kleine meerwaarde.

Het is het jaar 1687. Petronella Oortman (18) wordt uitgehuwelijkt aan vooraanstaand Amsterdammer en VOC-koopman Johannes Brandt. Aangekomen in haar nieuwe huis in de Gouden Bocht van de Herengracht wordt ze echter alles behalve met open armen ontvangen. De jonge bruid kan maar moeilijk wennen aan haar nieuwe leven in het respectabele grachtenpand, waar ze samenwoont met haar stugge, ongetrouwde schoonzus Maren, de dienstmeid Cornelia die geen blad voor de mond neemt en de donkere bediende Otto. Als huwelijkscadeau ontvangt ze van haar echtgenoot een poppenhuis, een miniatuur van het huis waarin zij wonen. Ze begrijpt het niet en ze is lichtelijk beledigd, en nog altijd verveeld. Maar het tij lijkt te keren als ze een geheimzinnig pakketje ontvangt, waarna nog vele volgen. In een wereld vol pracht en praal, schijnheiligheid en verraad leert de jonge Petronella de touwtjes en daarmee haar lot in eigen handen te nemen. Het huis aan de gouden bocht is het debuut van de Britse actrice Jessie Burton. Ze weet met haar treffelijke beschrijvingen en sublieme zinsconstructies de wereld in het laatzeventiende-eeuwse Nederland tot leven te wekken. Boeken als deze laat de lezer de geschiedenis van het eigen land met heel andere ogen bekijken. Burton heeft de personages tot in de puntjes uitgewerkt, zodat de lezer zijn beeld van hen steeds moet bijstellen. Niet enkel maken zij een ontwikkeling mee, de lezer raakt, gewild of ongewild, aan hen gehecht. Burton deinst er niet voor terug om daarvan gebruik te maken. Na het lezen van het boek wordt de lezer achtergelaten in de eenentwintigste eeuw met een gebroken hart en tegelijkertijd een gevoel van dankbaarheid – dankbaarheid voor het mogen lezen van dit kunstwerk.

Ik heb heel erg van het boek genoten. Het neemt je mee in een bijzondere tijd voor Nederland. Het verhaal is zo pakkend geschreven dat je makkelijk meeleeft. (ook al zou de opsomming van feiten in het echte leven misschien wat ongeloofwaardig zijn) Ik heb het boek met een traan en een zucht gesloten, me afvragend hoe het de hoofdpersonen verder gegaan zou zijn. Ik hoop dat Jessies volgende boek snel vertaald wordt!

Nieuwsgierig geworden door de titel en de uitdagende samenvatting kocht ik het boek. Goed geschreven, de nieuwsgierigheid prikkelend, een mooi tijdsbeeld.... tot halverwege. Daar bekruipt je het gevoel dat het allemaal wel heel snel gaat, en begint het gevoel van 'mooi boek' af te brokkelen. Op driekwart wordt het boek ongeloofwaardig, en het einde is ronduit een deceptie, de plot valt ongelooflijk tegen. Het boek eindigt voordat het goed en wel begonnen is. Zonde en een gemiste kans. Mijn exempaar eindigt in een andere boekenkast.

Ik werd aangetrokken door het originele gegeven van een hoofdrol voor een bestaand poppenhuis uit het Rijksmuseum en de prachtige cover. Maar helaas werden mijn verwachtingen niet waargemaakt. Het verhaal komt gezocht over, verhaallijnen worden niet afgemaakt en de beschrijvingen zijn af en toe volledig ongeloofwaardig. De tijdsspanne van een paar maanden waarin alles zich afspeelt draagt daaraan bij. Dat ik het boek toch heb uitgelezen komt door de spanning en suspense in het boek en het tijdsbeeld dat wordt neergezet. Maar mijns inziens was er van dit gegeven veel meer te maken dan nu is gedaan.

Op een prachtige wijze krijg je met dit boek een inkijkje in het Amsterdamse leven in de tijd van de VOC. Schitterend gedaan aan de hand van de poppenkast uit het Rijksmuseum. Thema's als religie, huwelijk, sexualiteit en de gelaagdheid in de samenleving komen hierin naar voren zonder dat het een zwaar of ingewikkeld boek wordt om te lezen. Een echte aanrader!