Het verraad aan de verlichting Pleidooi voor een nieuwe vooruitgangsbeweging

Geweldig boek. Echt een pageturner die iedereen zou moeten lezen, zeker mensen die verzand zijn in links doemdenken. Boudry zet een doorwrocht betoog neer in de beste tradities van Pinker, Rosling en andere factbased denkers. Hij laat zien dat de opkomst van de verlichting, open markten en technologische vooruitgang de grootste sprong in menselijk geluk en welvaart hebben gerealiseerd sinds het begin van ons bestaan. Hij maakt korte metten met drogredenen die het westen de schuld te geven van alle ellende in de wereld en laat zien uit welke filosofische flaters dit zwartkijken geboren is. De ondertitel van het boek is “Pleidooi voor een nieuwe vooruitgangsbeweging”. Ik hoop dat dit werk leidt tot een nieuwe maatschappelijke beweging die de valkuilen van extreem links en extreem rechts weet te omzeilen en zich weer baseert op de fundamenten die de verlichting ons aangereikt heeft; optimisme, rationaliteit en dadendrang.

De Vlaamse filosoof Maarten Boudry (1984) schreef weer een geweldig boek. Ik kon ‘Het verraad aan de Verlichting’ maar amper wegleggen, zoveel interessante analyses maakt hij, zo gedurfd is het, zoveel vaart zit erin. Net als zijn andere boeken, oa over klimaatverandering en vooruitgang, durft Boudry opnieuw tegen de heersende ideologieën in te denken. In 'Het verraad aan de Verlichting' stelt hij dat links-progressieve denkers hun oorspronkelijke idealen van rede, vooruitgang en universele waarden zijn kwijtgeraakt. Waar progressieven ooit vooropliepen in het omarmen van wetenschap, technologie en mensenrechten, overheerst nu pessimisme over moderniteit, economische groei en de menselijke rede. Boudry beschrijft hoe ideologieën als het postmodernisme, slachtofferschapdenken en ecologisch doemdenken de kernwaarden van de Verlichting ondermijnen. De menselijke vindingrijkheid en rationeel debat maken plaats voor wantrouwen en cynisme. Boudry pleit dan ook voor een herwaardering van de Verlichting, die hij ziet als fundament voor vooruitgang, democratie en vrijheid. Hij benadrukt het belang van vertrouwen in wetenschap en technologische innovatie om bijvoorbeeld klimaatverandering op te lossen, in plaats van te vervallen in verlammend doemdenken of anti-groei-ideologieën. Volgens hem is de progressieve agenda verwaterd, terwijl conservatieven juist steeds vaker opkomen voor moderne verworvenheden als vrijheid van meningsuiting, kernenergie en vrouwenrechten. Een deel van het boek dat vuur zal trekken, gaat over Israël. Boudry verdedigt Israël als een verlicht bastion in een autoritaire regio, met vrije media, democratie en LGBTQ+-rechten. En ik kan niet anders dan met hem instemmen. Tegelijkertijd vind ik dat hij het Israëlische geweld en de kolonistenpolitiek in Gaza en de Westbank onvoldoende aan de kaak stelt. Wie verlicht denkt en op wil komen voor mensenrechten wereldwijd, hanteert dezelfde maatstaf voor menselijk lijden in Israel als in Palestina. Het verraad aan de Verlichting is een krachtig en prikkelend pleidooi voor het hervinden van vooruitgangsgeloof en verlicht humanisme. Het boek daagt progressieven uit om hun ideologische koers kritisch te heroverwegen en zou zeker door hen gelezen moeten worden.

Een mooi boek waar het heengaat met onze beschaving. En dat is niet de goede kant op. Geen boek wat je in 1 adem uitleest,want het vraagt je volle aandacht. Gewoon 1 hoofdstuk per keer lezen,dan kun je het rustig op je laten inwerken. De schrijver krijgt bedreigingen aan zijn adres,dus heeft hij een gevoelige snaar geraakt.

Helder geschreven en erg interessant. Leerzaam boek en het geeft een duidelijk inzicht in waar en hoe het toch helemaal fout gaat bij de linkse denkers politici en burgers inzake bescherming van onze democratie, vrijheid en het niet meer begrijpen of volgen van de gedachten van de verlichting die juist Europa hebben gemaakt zoals het is.

Zou verplichte lectuur moeten zijn in het secundair onderwijs.

Prachtig, hoopgevend boek! Met enkele scherpe rafelranden die aan het onderliggende betoog niet afdoen. Zal menigeen soms zwaar op de maag liggen, zeker ter linkerzijde. Mocht de rechterkant wat achterover leunen: te gemakkelijk gedacht (meen ik te kunnen opmaken).