Hoe overleven we? Een graphic novel over intergenerationeel trauma en heling

Hoe overleven we? Door: Francine Oomen. Francine ken ik van haar geweldige graphic memoir: Oomen stroomt over. Dat boek gaat over de overgang, nog ver weg voor mij en toch boeide én raakte het me. Daarom dat ik graag “Hoe overleven we” over intergenerationeel trauma en heling wou lezen. (Oké, het feit dat ik ptss heb speelt ook een rol.) Puur toevallig zag ik dat Het Uur van de Wolf een documentaire over haar uitzond. Die heb ik net voor het lezen van deze graphic novel gezien. Ik zou je aanraden om deze ook te zien, voor of na het lezen, dat maakt niet veel uit. Je krijgt extra inkijkjes, inzichten, en je ziet Francine ook regelmatig aan het werk (heel boeiend en inspirerend). Ze heeft 5 jaar aan dit boek gewerkt hoorde ik, en dat snap ik. Oomen is aan iets begonnen waarvan ze de afloop niet kende, omdat het boek gaat over de zoektocht naar het trauma van haar moeder, en later naar dat van zichzelf. Het is immens moedig om al die lastige, moeilijke dingen te onderzoeken, eerlijk te analyseren en ze daarna ook nog duidelijk, aangrijpend (maar nooit pathetisch) op papier te krijgen, in woord en beeld. Haar verhaal in boekvorm is logisch opgebouwd, het is persoonlijk én maatschappelijk relevant. Het is een puzzel, een zoektocht en een vorm van therapie in één. Voor de lezer is het een prachtige graphic novel, voor mensen met een trauma een herkenbaar hart onder de riem én een soort van zelfhulpboek. Ik las al verschillende boeken over trauma maar ik las nog nooit eerder zo duidelijk over de verschillende vormen van reactie op een trauma en wat die reacties op de langere termijn teweegbrengen. De ‘loeiboei’ is ook een geweldige metafoor. Het is grappig om sommige personages (die in Francine wonen) weer voorbij te zien komen in dit boek. Ik hoop dat ze verder gaat met het schrijven van dit soort verhalen. Oomen’s leven was niet makkelijk maar ze is niet langer dat meisje van 12, 13, 16 jaar. Ze is een vrouw met littekens en trauma’s die de moed heeft gevonden om diep in zichzelf neer te dalen en die reis met ons te delen. Dikke merci en diepe buiging.

Ik vind dit écht een prachtig boek. Op authentieke wijze, humoristisch, gevoelig en ook nog eens geweldig geïllustreerd, ontvouwt zich een persoonlijk verhaal. Een verhaal van een reis om persoonlijk en intergenerationeel trauma onder ogen te zien en te helen. Ook nog eens worden in het boek bijzonder laagdrempelig 'en passant' enkele essentiële trauma concepten behapbaar uitgelegd. Minder dan lyrisch kan ik niet zijn over dit werk!

Dit boek heeft zoveel helderheid gegeven door het complete verhaal weer te geven, het verleden van ouders, verleden, en het heden. Het geeft inzicht wat er gebeurt als er familie’geheimen’ onbesproken blijven en wat er in het nu gebeurt. Helder en vooral met veel humor in beeld gebracht, waardoor zo’n complex en pijnlijk verhaal heel luchtig te lezen is. Moet zelf lachen om de metaforen die ik herken! Veel aha momenten gehad. Het heeft me veel inzichten en woorden gegeven, en kan het boek als een soort leidraad voor mijn verhaal aanhouden in mijn proces.

Voor iets heftigs als traumaverwerking blijkt een graphic novel een fantastisch middel. Aanrader!

Wat een mooi boek, alsof je in t hoofd van de schrijver mee gaat in gedachten en gevoelens. En echte aanrader

Traumaverwerking zo beeldend uitgelegd! Dit helpt mij meer dan alle therapieën die ik gevolgd heb