Kaas roman

Kaas is het verhaal (want een roman kan je het niet noemen) over een paar maanden in het leven van de kantoorklerk Frans Laarmans. Na de dood van zijn moeder laat Frans zich overhalen door een kennis, meneer Van Schoonbeke (“de schuld van alles”) om vertegenwoordiger te worden in België en Luxemburg van de Nederlandse “volvette” edammerkaas. De broer van Laarmans, die dokter is, maakt een vals medisch attest op voor de werkgever van Laarmans, de General Marine and Shipbuilding Company. Laarmans, die van handel drijven helemaal geen kaas heeft gegeten, pakt het helemaal verkeerd aan. Op het ogenblik dat er al 20 ton kaas is geleverd om te verkopen, Is Laarmans enkel bezig met het inrichten van zijn kantoor en het bestellen van mooi briefpapier met de hoofding van zijn firma G.A.F.P.A. (General Antwerp Feeding Products Association). Omdat hij steeds thuis wil zijn voor het geval de telefoon zou gaan, werft hij vertegenwoordigers aan, maar al gauw blijkt dat die vertegenwoordigers niet van plan zijn om hun job serieus te nemen. Nu hij handelaar is, krijgt Laarmans meer aanzien bij de vrienden van Van Schoonbeke, die hij wekelijks ontmoet. Die kennissen zijn uiteindelijk de enigen aan wie Laarmans een bol kaas kwijtraakt. Laarmans ziet in dat hij niet geschikt is als zakenman en schaamt zich daarvoor tegenover zijn gezin. Hij keert terug naar zijn saaie kantoorjob tussen zijn collega’s, die hem erg waarderen. De verhaallijn van het boek is eenvoudig, wat kenmerkend is voor het werk van Willem Elsschot. Alles wat hij schrijft is functioneel en staat in het teken van het slot. Er zijn geen overbodige details. Je hebt meteen door waar de schrijver naartoe wil met zijn verhaal. Ik ga dan ook niet akkoord met wat Niels Stalenberg schrijft in zijn recensie, namelijk dat het boek veel verrassende wendingen kent en dat het heel onverwachts kwam dat Laarmans stopt met zijn kaashandel. Het eenvoudig taalgebruik is absoluut niet storend. Het oud-Nederlands levert wel vaak grappige zinnen op. Elsschot vervormt ook veel gewone begrippen door er steeds het woord ‘kaas’ voor te zetten, wat het boek ook heel levendig maakt. Bijvoorbeeld : “Tussen hen mij staat immers een kaasmuur” en “Wat een geluk dat zij die kaasramp niet bijwoont”. Ik deel de mening van Niels Stalenberg over wat hij noemt, het ‘perspectief’ van waaruit het verhaal is bekeken. Het was wellicht aangenamer geweest als Elsschot meer dan één karakter had uitgewerkt, en niet alleen dat van Laarmans. Volgens mij doet hij het bovendien niet eens grondig, want het enige wat je over de man te weten komt, is dat hij al bij al beseft dat hij een mislukkeling is, en niet is weggelegd voor de handel. Dit is wel heel mooi beschreven: “Een vader moet immers uit één stuk zijn. Of hij burgemeester is, bookmaker, klerk of losse werkman, dat komt er minder op aan. Maar iemand die begint met jarenlang zijn plicht te doen, wat die plicht dan ook zij, en die dan ineens en ongevraagd een operette gaat spelen als ik met die kaas, is dat nog wel een vader?” Hoewel het boek is geschreven in 1933, blijft het verhaal actueel, zoals Harry N. Sieran schrijft. Hij vergelijkt de handel in kaas van Laarmans met de vele internetbedrijfjes die tot mislukken gedoemd zijn. Dit heeft geleid tot de “dotcom-crisis”. Kaas is niet het beste boek dat ik gelezen heb, maar deze klassieker uit de Nederlandse literatuur is toch een must. Elsschot is erin geslaagd om op een humoristische manier enerzijds de walging te beschrijven van Frans Laarmans voor kaas, en anderzijds de liefde voor zijn gezin.

Ikzelf ben geen grote lezer, dus het was nogmaals een uitdaging om een goed en geschikt boek te kiezen die voldoet aan mijn autistische trekken. Toen zag ik het gele kleine boekje liggen. Mijn grootste hindernis was al weg. Een heel klein boekje. Nu moest de inhoud nog een beetje meevallen, want zo’n klein boekje kan evengoed heel moeilijk zijn. Maar neen, ik las de korte inhoud en het bleek nog mee te vallen. Ook was het over een onderwerp dat me wel interesseert, aangezien ik Economie doe: handelen. De korte inhoud zei nog niet veel, maar wel genoeg om te weten dat ik het zou kunnen uitlezen zonder zuchten en blazen. Het boek ‘Kaas’ wordt een briefroman genoemd, omdat de hoofdpersoon (Frans Laarmans) zich nu en dan tot de lezer richt. Het gaat over een klerk, Frans dus, die eigenlijk de laagste status heeft in zijn familie. Zijn broer is een arts, dus je snapt wel wat ik bedoel. In het begin van het boek verliest Frans zijn moeder en op de begrafenis leert hij Mr. Schoonbeeke kennen door zijn broer. Een rijke zakenman met rijke vrienden. Hij doet een praatje met Laarmans en nodigt hem al snel uit om een keer op zijn wekelijkse borrel langs te komen. Als Frans daar is, voelt hij zich redenlijk ongemakkelijk tussen al die rijke zakenlui. Hij is slechts een klerk en er zitten CEO’s tussen van internationals. Naarmate de avond vordert, vraagt Mr. Schoonbeke of Frans het niet zou zien zitten om de vertegenwoordiger te worden van een Kaashandel. Frans natuurlijk heel enthousiast. Het verhaal gaat in principe vanaf nu alsmaar over Frans die worstelt met het ‘vertegenwoordig zijn’ van een Kaashandel. Aangezien hij geen enkele ervaring heeft met handelen pakt hij de hele zaak verkeerd aan. Hij is constant bezig met zijn bureau in orde te krijgen, merkpapier te krijgen, een echte baas te worden, maar ondertussen worden er meer gratis kazen weggegeven dan dat er verkocht worden. Ik vond het boek eigenlijk verrassend goed. Schiet me niet dood, maar ik lees normaal echt niet graag boeken. Omdat het boek zo klein was, had ik automatisch al meer moed om erin te beginnen met een positief gevoel. En zo is het ook gegaan. Het leest snel, is leuk geschreven en er was ook niet een té moeilijk taalgebruik waar ik een gloeiende hekel aan heb. Ik vond de 3e recensie echt raar. Het leek alsof de persoon die het geschreven heeft, Niels, totaal niet begrepen heeft waar het boek juist over ging. Hij vond het verrassend dat Frans de zaak niet kon runnen en ‘opeens’ stopte uit het niks met het hele zaakje. Het was toch redelijk verwachtend, aangezien hij een klerk was en niks van ervaring had…? Met de 1e recensie ging ik zo goed als helemaal akkoord. Alleen mocht er wat meer in mening volgens mij in het stuk. Het boek was eigenlijk ook een soort van levensles. Je moet soms beseffen dat je echt blij moet zijn met wat je hebt. Frans mocht dan wel een klerk zijn, maar hij was gelukkig. Hij is niet een persoon die gemaakt is om in de handel te zitten en de grote baas te zijn, maar hij is een simpele klerk die een fijn gezin heeft. En dat is mooi, meer hoeft dat vaak niet te zijn. Dat moeten mensen beseffen. Ik vind boeken met een soort van levensles altijd geslaagd, omdat het je aanzet tot denken. Ik beveel het boek aan voor iedereen die niet zo graag leest, maar toch een boek wilt of moet lezen. Het is kort, bondig en interessant. Als je met economie bezig bent, of deze richting doet is het ook nog eens een extra leuk kantje aan het boek! Het is inderdaad niet super spannend, of dat je niet gaat kunnen wachten met lezen door de spanning. Maar al bij al vond ik het echt een goed, beknopt boek en ben ik blij dat ik het gelezen heb.

Ik ben nu rijp genoeg om van elk blokje te kunnen genieten.

a) Korte inhoud: Het boek kaas gaat over een vijftig-jarige man uit Antwerpen. Zijn naam is Frans Laarmans. In het begin van het boek gaat het over zijn moeder die stervende is. Hoe ze haar laatste dagen thuis doorbrengt bij een zus van hem. Uiteindelijk sterft ze ook in het verhaal. Op de begrafenis van zijn moeder leert hij meneer Van Schoonbeke kennen door zijn broer, deze man zou zijn leven een andere wending geven. Eerst werkte Frans Laarmans als klerk (een persoon die administratieve werkzaamheden verricht onder het managementniveau, meestal op een kantoor) bij de firma General Marine and Shipbuilding Company. Maar door meneer Van Schoonbeke heeft Frans het voorstel gekregen om koopman te worden in het verhandelen van kaas namelijk Edammer. Hij zou grote hoeveelheden Edammer door moeten verkopen aan mensen. Dat blijkt niet van het leien dakje te lopen, het is een moeilijke opdracht om twintig ton kaas te verkopen op korte tijd. Frans geraakt zijn kaas niet kwijt en komt voor een moeilijke beslissing te staan. Stopt hij als koopman en wordt hij terug klerk op zijn vorig werk. Of blijft hij verder gaan met kaas verhandelen... b) Kritische analyse: De opbouw van het verhaal zit goed ineen. Ze laten je eerst in alle spanning afwachten wat er gaat gebeuren. En dan brengen ze stap voor stap duidelijkheid in het verhaal. De personages worden voorgesteld na de inleiding op een apart blad wat ik heel goed vind. Zo kan je al direct mee met het verhaal van in het begin. De auteur brengt ook een onverwachte wending in het verhaal waardoor je jezelf vragen begint te stellen over hoe het verder zou gaan en hoe het eventueel zou eindigen. Het deel waarbij de moeder van Meneer Frans Laarmans stierf, raakte me. Omdat het een triestig stukje was, met donkere en zware woorden.Ik vond ook dat er een mooie boodschap achter schuilde: een man die door omstandigheden gedwongen werd om een vak uit te oefenen dat in strijd is met zijn karakter,zijn aanleg en temperament. De auteur heeft kaas als titel gekozen omdat kaas een vorm,kleur heeft. Het ruikt en het stinkt soms.De stijl waarin het boek geschreven is, is wat ouder Nederlands. Sommige woorden zijn nog van het oude Nederlands afkomstig, maar het grootste deel is in het algemeen Nederlands geschreven. Toen ik het boek uitgelezen had, begon ik automatisch te denken over wat ik allemaal gelezen had en wat de boodschap achter dit verhaal was en daar ben ik na een tijdje ook achtergekomen. Je moet niet zomaar je laten beïnvloeden door andere mensen. Je moet een job hebben waarvoor je zelf gekozen hebt en die je ligt dan ga je vanzelf vertrouwen en zelfzekerheid uitstralen waardoor je veel liever gaat werken. c) Eindoordeel: Ik vond dit boek een moeilijk boek. Er kwamen veel moeilijke woorden in voor en het was redelijk ingewikkeld waardoor ik soms een zin twee of drie maal opnieuw moest lezen. Ik vond het boek te moeilijk voor mijn leeftijd. Ik zou het eerder aanraden aan mensen van mijn leeftijd die veel lezen en het gewoon zijn om moeilijke boeken te lezen en aan volwassenen. Ikzelf lees niet veel dus dit was een tegenvaller voor me want ik heb het boek wel begrepen maar ben er toch een tijdje mee bezig geweest om het tot me te laten doordringen. Helaas zijn er nog geen andere reviews van dit boek waar ik op kan inpikken. In het begin van het boek heb je eerst een korte inleiding. Eerst begreep ik niet waar de auteur met die korte inleiding naartoe wou, maar hoe verder je las hoe duidelijker het werd. De inleiding is vrij psychologisch en roept heel wat vragen op bij jezelf en over het verhaal.

Vol met humor, je voelt de charmante Vlaamse accent van de schrijver terug. Echt een leuk boek om te lezen, maar ook wel realistisch geschreven, een soort maatschappelijke dilemma in de mannenwereld.

Een geweldig boek!