Kameraad Baron een reis door de wereld van de Transsylvaanse aristocratie

Kameraad Baron
Kameraad Baron
Auteur: Jaap Scholten
  • Nederlands
  • Paperback
  • 9789046705698
  • Druk: 13
  • mei 2016
  • 424 pagina's
Alle productspecificaties

Jaap Scholten

Jaap Frederik Scholten (1963) werd bekend met zijn roman Tachtig uit 1996, waarin de rebelse jongeman Frederik van H., een telg uit een Twents textielgeslacht, centraal staat. De ellende met die familie van mij is dat ze allemaal zo verdomd succesvol zijn, luidde de veelbetekenende eerste zin van de roman. Ook Scholten kwam uit zo'n familie: het voorgeslacht van zijn vader bouwde het textielbedrijf J.F. Scholten & Zonen op, dat later fuseerde met enkele andere ondernemingen tot de Koninklijke Nederlandse Textiel Unie (KNTU), totdat dit mammoetbedrijf in het begin van de jaren zeventig failliet ging. Scholtens moeder kwam uit de bekende Stork-familie, die de bekende machinefabriek tot bloei bracht. Scholten studeerde enige tijd industriële vormgeving in Delft en grafische vormgeving en reclame aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam. Daarna had hij verschillende baantjes - deels om afstand te nemen van zijn familie - voordat hij zich op het schrijven richtte. Scholten in Historisch Nieuwsbladover zijn loopbaanwijziging: Tot afgrijzen van veel familieleden heb ik twee jaar lang verkondigd dat ik postbode wilde worden. Dat leek me de ideale baan om te combineren met schrijven. Dat heb ik nooit gedaan. Wel heb ik allerlei baantjes gehad, van barkeeper tot chauffeur. Het was voor mij heel bevrijdend. Scholtens debuut was de verhalenbundel Bavianehaar & Chipolatapudding (1990), die verscheen bij Thomas Rap en die vol stond met bravoureachtige verhalen van jongemannen als 'Elvis' en 'Hunter' die voortdurend op reis zijn en in café's en op feesten rondhangen; immer volgeladen met drank, maar ook volkomen wezenloos over hun bestaan. Pas de volgende ochtend begreep ik dat die avond voor mij een nieuw leven was begonnen. Het verheffende bezitsloze leven van de nomade. Zonder fiets, als herder van de zon, loop ik alles en wacht op de dag dat mijn huis in vlammen opgaat. Na Bavianehaar & Chipolatapudding stortte Scholten zich zowel op het filmschrijven als op de roman Tachtig die in 1996 zou verschijnen. Scholten schreef verder het script voor de film Beauville, over een oude man die voor hij sterft zijn zoutwaterschildpadjes naar zee wil brengen. In 1995 werd dit scenario in Los Angeles verfilmd door de Belgische regisseur Rudolf Mesdag met in de hoofdrollen Julien Schoenaerts en Marianne Sagebrecht. Tachtig, dat in 1996 verscheen, gaat over de jonge Frederik die uit een patriarchaal geslacht van Textielbaronnen in Twente stamt en al enige tijd probeert aan de jachtlustige familie te ontsnappen. Hij moet een aantal dagen op het huis van zijn grootmoeder en wordt zo weer even in de familiesfeer ondergedompeld. Hij is zoekend, maar weet niet waarnaar. Zijn grote liefde Calanda hangt hem de keel uit, maar zijn nieuwe liefdesavonturen beklijven ook niet. De roman speelt zich af in vijf dagen - van dinsdag tot zondag - en wordt, naarmate de dagen vorderen, steeds beklemmender. Ik sta achter het raam en kijk hoe zij wegfietst. Ik laat haar in de steek. Ik kan niet anders. Tachtig werd allerwege bejubeld en Scholten een grote toekomst toegedicht. Arjan Petersnoemde de roman in de Volkskrant goed nieuws voor de vaderlandse romanlezer en Ed van Eeden roemde in Utrechts Nieuwsblad zowel de stijl als de plot: geestig, vlot geschreven, razend knap verteld. Onno Blom in Trouw: Het einde van Scholtens roman verraadt meer idealisme dan het begin deed verwachten. Het sarcasme van Frederik keert langzaam om in zijn tegendeel. Hij dóet iets. `Het is gezegd, het is niet onopgemerkt gebleven', staat er, nu met een knipoog naarGerard Reve,op één pagina voor het eind. Zo heeft Jaap Scholten - het moet gezegd: zonder al te veel diepgang - de innerlijke tegenstrijdigheid van Frederik in een lekker leesbaar verhaal weten te gieten. Na het succes van de roman wijdde Scholten zich geheel aan het schrijven. Probleem was daarna lange tijd dat een dergelijke nadrukkelijk schrijversschap hem enigszins verlamde. Ter afleiding deed hij verschillende andere schrijfklusjes, waarvan het merendeel voor film. Zo schreef hij de KRO-televisiefilm Wodan!, onder regie van Norbert ter Hall en een speelfilm met de werktitel Luna (regie Jean van der Velde). In 2001 verscheen zijn tweede roman Morgenster. Het boek draait om de bekende Molukse treinkaping op 11 juni 1977 in Drente. In de chaos die vervolgens in het dichtstbijzijnde ziekenhuis ontstaat worden de jongetjes Octave en Finn geboren. De baby's worden verwisseld en zo groeien beide jongens op de verkeerde families: de een bij een chique familie, de ander bij een middenklasse muesli-etend gezin. Centraal staat de vraag wat belangrijker is: genen of opvoeding? De moeder die je baart of de moeder die een pleister op je knietje plakt als je bent gevallen? De recensenten bleken verdeeld over Morgenster, hoewel de roman uiteindelijk wel op de longlist van de AKO literatuurprijs terecht kwam. Tom van Deel ( Trouw) vond dat Scholten weliswaar niet onaangenaam vertelt, maar dat de roman als geheel niet kon boeien. In psychologisch opzicht is de roman voornamelijk constructie. Pieter Steinz was in NRC Handelsblad positiever: Saai is Morgenster niet, daarvoor laat Scholten te veel spectaculaire gebeurtenissen op elkaar volgen. En ja, de ware toedracht rondom de Molukse wanhoopsactie bij De Punt zal nog een tijdje in het geheugen blijven hangen. Maar een eigentijdse David Copperfield of Great Expectations is Scholtens langverwachte tweede roman niet geworden. Scholtens laatste boek is het verhaal Mercedes dat het eerste deel vormt van de 'Bandini-reeks' van het tijdschrift Bunker Hill. Het verhaal gaat over een zwangerschap die in een avond en een nacht zijn beslag neemt - een thema dat ook al in de gelijknamige korte film Mercedes van Marc de Cloe voorkomt, waarvoor Scholten het scenario schreef. De film werd geselecteerd voor Kort!, een samenwerkingsverband tussen de NPS, het Nederlands Fonds voor de Film, het CoBo Fonds en het Stimuleringsfonds. Op bol.com vind je alle boeken van Jaap Scholten, waaronder het nieuwste boek van Jaap Scholten.

Samenvatting

In Kameraad Baron bereist Jaap Scholten grote delen van Hongarije en Roemenië en ontmoet daar de nazaten van de eens zo aanzienlijke Transsylvaanse aristocratie. Met hen bezoekt hij de kelders en de zolders waar ze onder het communisme noodgedwongen woonden en de dwangarbeiderskampen waar ze stenen vergruisden. Met de jongste generatie zoekt hij truffels in de wouden van Transsylvanië en spreekt hij over de toekomst: hoe weer iets op te bouwen in een land dat zich in een moreel vacuüm bevindt?

Lees de eerste pagina's

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
Druk
13
Verschijningsdatum
mei 2016
Afmetingen
Afmeting: 21 x 13,5 x 3 cm
Aantal pagina's
424 pagina's
Kaarten inbegrepen
Nee
Illustraties
Met illustraties

Betrokkenen

Auteur(s)
Jaap Scholten
Uitgever
Olympus

EAN

EAN
9789046705698

Overige kenmerken

Extra groot lettertype
Nee
Gewicht
439 g
Studieboek
Nee
Verpakking breedte
135 mm
Verpakking hoogte
30 mm
Verpakking lengte
210 mm

Je vindt dit artikel in

Taal
Nederlands
Boek, ebook of luisterboek?
Boek
Aanraders
Prijswinnaars
Nieuw of tweedehands
Tweedehands

Reviews

10 reviews
4,0
van de 5
4
2
4
0
0
  • geschiedenis met een persoonlijke noot
    • grondig gedocumenteerd

    Geschreven bij Kameraad Baron

    Omdat ik vrienden in Roemenië heb en een zoon er woont met zijn Roemeense vrouw, was het boek voor mij interessanter dan het kennelijk voor de recensent was.
    Inderdaad ging het niet over de "gewone" burger, die het net zo zwaar had in die jaren door onteigening van grond en vee voor de kolchose, door uitsluiting van studie omdat je vader twee waterbuffels had bezeten en dus een rijke boer was enzovoorts.
    Maar het boek heeft niet voor niets die titel en over het lot de - inderdaad zeer rijke - adel wist ik nog niets.
    Het heen en weer schakelen van Hongarije naar Roemenië en terug paste helemaal inde geschiedenis van deze mensen.
    Wat dat betreft is het vergelijkbaar met "Het knoopjeskabinet" van Edmond de Waal over he tlot van een puissant rijke Joodse bankiersfamilie, waar ook heen en weer geschakeld wordt tussen Parijs, Wenen, Tokio en Odessa.

  • Nu terug in de tijd: Transsylvanië, Roemenië en Hongarije
    • Goede verhaallijn
    • Meeslepend verhaal

    Geschreven bij Kameraad Baron

    In het begin veel namedropping met daarbij een inzage in de voormalige grootsheid van verschillende families die behoren tot de elite van Hongarije/Roemenie/Transsylvanië tot circa 1949. Dat vind ik niet interessant. Wat moet ik met die feiten? Langzaam neemt Scholten mij mee naar het verleden en naar de schokkende gebeurtenissen voor die families. De perfect georganiseerde invallen op twee dagen in 1949 waarbij zij allemaal uit hun huizen en landgoederen zijn gezet, vervolgens verhuisd naar verre gebieden, de systematische pogingen van het communistische regime om hen af te breken. Schokkend en in detail beschreven. Scholten leeft in de wereld van de nieuwe generaties van deze oude families die heel langzaam terugkeren naar 'hun' Hongarije en hij heeft zo een ingang bij de mensen die deze afschuwelijke tijd hebben meegemaakt. Natuurlijk is het beeld dat Scholten schetst blauw gekleurd en niet neutraal maar dat pretendeert hij ook niet. Dit neemt allemaal niet weg dat hij tegen deze wereld aanleunt en meer hierover lijkt te weten dan alle individuele leden van de families. Maar dat geeft voor mij meteen aan dat hij nooit deel zal en kan uitmaken van deze groep. Hij blijft toeschouwer, maar wel één met hart voor Hongarije, zijn inwoners en geschiedenis.

  • Het Roemenië van Jaap Scholten

    Geschreven bij Kameraad Baron

    Vol verwachting begon ik aan het boek van Jan Scholten. Ik hoopte dat het boek, dat in 2011 winnaar was van de Libris Geschiedenis Prijs, me duidelijkheid zou geven in de jongste geschiedenis van de Roemeense aristocratie. Het boek blijkt voor het grootste gedeelte te bestaan uit de verhalen van de leden van aristocratische families die als gevolg van de komst van de Russen in het laatste jaar van WO II en het daarop volgende communistische bewind hun bezittingen kwijt raakten. Scholten geeft zelf al aan dat dit ‘inclusief mogelijke leugentjes, fabels en mythologiseringen’ gebeurt. Een echt geschiedenisboek is het dus niet.

    Het boek leest vlot, tenminste als je voor lief neemt dat je geen idee hebt waar het een en ander zich afspeelt. In de verhalen gaat het afwisselend over Hongaarse en Roemeense gebieden, steden en dorpen, die vrijwel overal met de Hongaarse naam aangeduid worden. Voor wat betreft Roemenië zul je die in geen enkele atlas terug vinden. Achter in het boek staat wel een (onvolledig) lijstje, maar dat betekent dat je steeds weer even uit het verhaal bent.

    De aristocraten in zijn boek zijn bijna stuk voor stuk mensen die niets verkeerds deden en alleen maar goed waren voor de mensen die op hun grond en in de omgeving van hun landhuizen woonden. Wat dat betreft zijn er ook wel andere verhalen te vertellen. Maar die kom je in dit boek niet tegen.

    Het beeld dat Scholten van het hedendaagse Roemenië schildert is nog al gekleurd. Ik woon er zelf al 13 jaar en zie zelden of nooit parkeerplaatsen gevuld met Trabantjes, Dacia’s. De beschrijving van zijn tocht van Medias naar Cetatea de Balta wekt de indruk geheel over onverharde wegen te gaan terwijl het grootste deel al vele jaren geasfalteerd is. De nieuwbouw is per definitie lelijk en de nieuwe rijken,‘de roofridders van het kapitalisme’, weten zich geen van allen te gedragen.

    Wat mij nog het meeste dwars zit is dat het boek me het idee opdringt dat alleen de aristocratie het slachtoffer was van al de in het boek genoemde maatregelen. Ook de gewone boer en burger werd zijn grond ontnomen, gedwongen te verhuizen, ondergebracht in werkkampen, gevangen gezet, gemarteld en soms vermoord. Deze laatste groep kreeg zelden iets terug. De aristocratie heeft deels zijn grond en landhuizen terug gekregen. In het boek schrijft Scholten zelf dat er families waren die enorme bossen bezaten, soms wel 20.000 hectare groot, en dat vertegenwoordigd toch een aardig kapitaal.

    Een leuk boek om te lezen, maar niet als een geschiedenisboek.

  • Kameraad baron
    • Meeslepend verhaal
    • boeiend stuk geschiedenid
    • deels onbekende geschiedenis
    • Geen diepgang
    • Ingewikkeld verhaal
    • Moeilijk in te komen

    Geschreven bij Kameraad Baron

    Een heel interessant boek. Het is wat warrig geschreven, maar geeft een goed beeld van de geschiedenis van de hongaarse adel in Transsylvanië gedurende de laatste eeuw. Die geschiedenis is heel boeiend. De schrijver bekijkt de gebeurtenissen wat eenzijdig, gezien vanuit de hongaarse adel, dus dit kleurt m.i. Het beeld wel. Een goed boek om te lezen en te bespreken in leesgroepen geschiedenis.
    Het boek zou leesbaarder zijn geweest als de schrijver zich beperkt had tot één adelijke familie en hun geschiedenis diepgaander beschreven had.

  • De resente Geschiedenis in Hongarije

    Als je in Hongarije werk of leeft een aanrader om de achtergrond van de bevolking beter te begrijpen.

  • Schokkende geschiedenis
    • Goede kwaliteit
    • Voordelige koop
    • duurzaam

    Geschreven bij Kameraad Baron

    Een indrukwekkend boek over een nauwelijks bekende periode uit de geschiedenis van Roemenië.

  • Fascinerend boek
    • Goede kwaliteit
    • Voordelige koop
    • duurzaam

    Geschreven bij Kameraad Baron

    Zeer interessant en boeiend boek

  • Zeer goed
    • Goede kwaliteit

    Geschreven bij Kameraad Baron

    Pluspunt van dit artikel: goede kwaliteit

  • Interessant
    • vlot en goed geschreven

    Geschreven bij Kameraad Baron

    Prachtig inkijkje in de transsylvaanse aristrocatie.

  • Over het land van Dracula
    • Goede kwaliteit
    • nodigt uit tot nareizen

    Meeslepende geschiedschrijving over Transsylvanië

17 50
Op voorraad
Select
Voor 23:00 uur besteld, morgen in huis
Verkoop door bol.com
  • Gratis verzending door bol.com vanaf 20 euro
  • Ophalen bij een bol.com afhaalpunt mogelijk
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Dag en nacht klantenservice

Bezorgopties

  • Doordeweeks ook ’s avonds in huis

Expert beoordeling

Prijs voor het beste historische boek

Vaak samen gekocht

  • Waar wil je dit mee vergelijken? Je kan in totaal vijf artikelen kiezen. Er is nog plaats voor andere artikelen. ander artikel.