Laat los mijn hand

Edward Docx Laat los mijn hand Het thema van het boek is de zelfgekozen dood van een vader die lijdt aan de snel voortschrijdende ziekte ALS. Een thema dat in deze tijd actueel is. Niet in elk land kan men deze beslissing zelf nemen. In Engeland waar het verhaal zich afspeelt is dit niet toegestaan. Daarom kiest de vader ervoor naar Zwitserland af te reizen waar dit wel mogelijk is. De identificatie voor de lezer met deze problematiek is groot. Velen zullen met dit probleem, wel of geen euthanasie, te maken krijgen. De medische wereld is gericht op het gezond maken van zieken en medisch gezien kan men het leven verlengen. De vraag waarom het draait is of de kwaliteit van leven nog voldoende is om je als mens gelukkig te maken. Een tweede thema is de liefde. De liefde van de vader voor zijn eerste, maar vooral voor zijn tweede vrouw, is heel diep geweest. Zij is overleden. De eerste vrouw is alcoholiste geworden. Zijn twee oudste zoons verwijten hem zijn keuze, maar krijgen later begrip. De liefde van de vader voor zijn zoons is intens, zeker voor zijn jongste die hem begeleidt. Zijn schuldgevoel ten opzichte van eerste vrouw is er zeker, maar hij geeft aan dat hij niet anders kon. Liefde in het leven is misschien wel het allerbelangrijkste voor de mens. Liefde schept ons opnieuw en de dood zorgt ervoor dat de liefde intenser beleefd wordt. Het verhaal beschrijft de confrontatie tussen een vader, Larry, die lijdt aan de ziekte ALS en zijn drie zoons. De vader merkt dat zijn ziekte snel voortschrijdt en hij kiest voor actieve euthanasie. Zijn twee oudste zoons, Jack en Ralph uit een eerste huwelijk, zijn ertegen. Jack vindt dat het moreel niet kan. Hij wil zijn vader zien als grootvader van zijn drie kinderen. Ralph relativeert in moeilijke momenten. Zijn jongste zoon Louis uit het tweede huwelijk, wil doen wat de vader wenst. In Engeland is euthanasie niet toegestaan en daarom heeft de vader een afspraak gemaakt met een arts in Zwitserland, waar men wel zelf voor zijn dood kan kiezen. De vader vertrekt met de jongste zoon in een oud kampeerbusje. Later voegen zich zijn twee oudere zoons zich bij hen. De impact van de beslissing van de vader is groot voor zijn zoons. Ieder gaat er op zijn eigen manier mee om. Als lezer kun je je goed verplaatsen in de gevoelens van de vier personen. Het wordt een prachtige roadtrip van Engeland naar Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. Als de twee oudere broers erbij gekomen zijn, ontstaat er een intens samenzijn, waarbij gegeten en gedronken wordt, geluisterd naar muziek, gefilosofeerd wordt over dood, leven, de kwaliteit ervan. Herinneringen aan de jeugd worden opgehaald , aan het plezier dat men met elkaar gehad heeft, maar ook aan de harde confrontaties over minder plezierige dingen die voorgevallen zijn. De gevoelens hierover zijn nooit goed uitgesproken, maar krijgen nu alle ruimte. Uiteindelijk als het viertal aangekomen is in Zürich, bezoekt de vader de arts. Het slot bestaat uit een zeer ontroerende brief van de vader aan zijn jongste zoon. Het boek is ingedeeld in 5 delen: portret van een vader, leuke levenswijsheid, portret van zijn zoons, let us not talk falsely now, schilderingen op de muur. De dialogen zijn geweldig. Het is lastig om goede dialogen te schrijven. De doorgemaakte gevoelens van de verschillende personen worden hierin helder verwoord. Voor de lezer wordt het boek daardoor goed invoelbaar. Het verhaal is erg uitgesponnen, waardoor sommige stukken langdradig worden. De metaforen met de natuur doen niet altijd ter zake, deze hadden makkelijk weggelaten kunnen worden. Ze ondersteunen de tekst niet altijd. De problematiek en het verhaal zelf zijn sterk genoeg om te boeien en je als lezer aan het denken te zetten. Ik las het manuscript voor De Club van echte lezers van Uitgeverij Atlas-Contact. Juni 2017

Louis (Lou) Lasker rijdt met zijn aan ALS lijdende vader naar Zwitserland, omdat deze wil sterven voordat hij nog verder aftakelt. In Engeland is dat bij de wet verboden, dus moeten ze uitwijken naar Zwitserland, waar de organisatie Dignitas mensen die euthanasie willen, helpt sterven. Tijdens de reis (die van deze roman feitelijk een road novel maakt), wordt de verstandhouding tussen Lou en zijn vader op de proef gesteld. Hij heeft zelf aangeboden om zijn vader naar Zürich te brengen, maar worstelt toch met het naderende afscheid. Ook zijn halfbroers Ralph en Jack hebben het er moeilijk mee dat hun vader wil sterven. Ze gaan er allemaal op hun eigen manier mee om. Uit alles blijkt dat Edward Docx een geboren verteller is die lastige onderwerpen niet uit de weg gaat. De zinnen zijn prachtig gecomponeerd, de dialogen realistisch en soms schurend door de achterliggende spanning tussen de personages. “Laat los mijn hand” is niet alleen een indrukwekkende road novel, maar ook een verhaal over leven en dood, over de relaties tussen kinderen en hun vader en de relaties van de broers onderling. Maar bovenal is het een roman over liefde: liefde voor elkaar en liefde voor het leven. Een buitengewoon indrukwekkende prestatie. Een boek dat je niet snel zult vergeten.

Een indringende roman over een zeer actueel thema: het gewilde levenseinde! Een must-read voor iedereen, zeker voor politici! Vader/Pa is ongeneeslijk ziek, ALS slaat genadeloos toe. Hij wil zijn levenseinde zelf bepalen, maar moet daarvoor naar Zwitserland. Samen met zijn jongste zoon Louis ( 2e huwelijk) plant hij een road-trip. De andere 2 broers Ralph en Jack (1e huwelijk) komen er in Europa bij. Al op de veerboot van Engeland naar Europa blijkt dat pa niet zonder Louis’ hulp kan. De verbinding tussen vader en zoon wordt prachtig, bijna poëtisch beschreven. De aanwezigheid van de broers leidt tot discussiëren, debatteren, filosoferen. Pa wil goedkeuring, eigenlijk begrip voor zijn besluit. “Respecteer me!” Louis wilde pa steunen in zijn besluit. Maar de discussies over leven, liefde, religie en kunst brengen hem aan het twijfelen. Moet hij pa wel steunen in dit zelfverkozen einde? Ralph gaat sarcastisch om met het doel van de reis. Kom op pa, je hebt nog een paar dagen, doe wat je wilt. Hou je niet in, hier met die creditcard! Ralph is tegendraads, uitdagend, confronterend. “Leef pa, stoor je toch nergens meer aan!” Beide broers spreken zich uit tegen het besluit van pa. In de kathedraal van Troyes merkt Louis dat pa zelf ook begint te twijfelen. Gebruikt hij dit als uitvlucht om nog één keer met zijn zoons een road-trip te maken? Als requiem voor hem? Tijdens de road-trip vertraagt de tijd. Diepgaande gesprekken worden gevoerd over essentiële onderwerpen: liefde: “De liefde herschept ons.” “De dood maakt liefde intenser.” Over vaderschap, leven en zelfverkozen einde. Er volgt een heftige scene: traumatische gebeurtenissen uit het verleden zoeken een uitweg. Is dit de catharsis? De volgende dag zegt pa: Ik hou van jullie alle drie. Blijf vrienden! Hiermee zitten ze in de zone van leven naar dood. “Het is zijn beslissing”, verzucht Louis. Het boek is helder van structuur en opzet. De taal is mooi, poëtisch zo nu en dan. “De radio staat op iets klassieks dat zo mooi klinkt als een rivier die in de eerste dauw van het voorjaar over gepolijste kiezels stroomt”. (pag. 25) Een prachtig boek, indringend, raakt je hart, zet je aan tot denken over dit actuele onderwerp. Iedereen moet dit lezen, zeker politici die over dit onderwerp wetten ontwerpen!

Het boek gaat over familie(banden), liefde, vriendschap, het leven, de naderende dood en het uiteindelijke loslaten. Louis wil zijn vader begeleiden op zijn laatste reis, een roadtrip die hen van Engeland via Frankrijk en Duitsland naar Zwitserland zal brengen. Onderweg voegt eerst halfbroer Ralph zich bij het gezelschap en later zal ook de andere halfbroer Jack zich vervoegen. Een beetje als ‘Een voor allen, allen voor een’. Ze overnachten gezamenlijk in het camperbusje maar ook in een hotel. Ze houden een rolstoelrace in de grot maar ook de conversaties over nu en vroeger worden niet geschuwd. Daarbij komt nog wat ‘oud zeer’ naar boven maar uiteindelijk is het vader die er voor pleit dat ze samen verder moeten gaan en ze niet van elkaar moeten vervreemden. Aangekomen in de kliniek volgt een gesprek met een dokter en die schrijft een recept uit wat uiteindelijk drie maanden geldig zal zijn. En op het eind blijkt eens te meer dat de wijze levensles die vader aan Louis heeft geleerd er één is om in te lijsten: "Soms moet je mensen achterlaten om zelf door te gaan met leven". Laat los mijn hand is voor mij een pareltje gebleken, eentje die ik van harte aanbeveel om te lezen. Eentje die bij mij inderdaad recht mijn hart in knalde zoals de achterflap suggereerde. Eentje waar ik zelf toch blij van werd ondanks het zwaar beladen onderwerp voor sommige mensen.

pittig geschreven boek over een moeilijk thema - euthanasie - diepe onderlaag ivm familiale banden, echtscheiding, liefde - absolute aanrader

Een prachtig boek met een lach en traan. Het raakt je in je hart.