Leven toevoegen aan de dagen Van slechtnieuwsgesprek tot laatste adem en rouw – hoe een stervensproces verloopt

Praten over de dood doen mensen niet graag. Enigszins begrijpelijk om dat niet te doen, maar uiteindelijk wel onvermijdelijk, dat praten. Want dood gaan we allemaal, alleen niet altijd op een prettige manier. Als je bijvoorbeeld te horen krijgt dat je ongeneeslijk ziek bent, dement wordt, getroffen wordt door ALS of een herseninfarct krijgt waar je niet goed uitkomt. Wat doet het met jou, met je partner, je kinderen, je familie en vrienden? Dat is waar het boek ‘Leven toevoegen aan de dagen’ van Sander de Hosson en Els Quaegebeur in essentie over gaat. Bespreekbaar maken dat je op tijd nadenkt over wat je nog wil doen, kan doen in die laatste fase van je leven. Als je weet dat je ongeneeslijk ziek bent. Wat de mogelijkheden zijn, niet alleen op het lichamelijke maar vooral op het emotionele, spirituele en sociale vlak. Met een relatief moeilijk woord noem je dat palliatieve zorg. Een vakgebied, want dat is het, dat zich bezig houdt met de zorg voor patiënten die een ongeneeslijke, uiteindelijk dodelijk verlopende ziekte hebben waarbij er ook nadrukkelijk aandacht is voor de naasten. De kwaliteit van leven staat daarbij centraal. Vandaar ook dat Sander en Els hun boek de titel ‘Leven toevoegen aan de dagen’ hebben gegeven. Met als doel meer aandacht te vragen voor de palliatieve zorg en de professionalisering van daarvan. Ter verduidelijking, in de basis is de reguliere zorg gericht op ‘dagen toevoegen aan het leven’, mensen in leven houden, waarmee we hèt dilemma voor artsen en overig medisch personeel te pakken hebben. Wanneer kies je voor reguliere zorg en wanneer voor palliatieve zorg? Wanneer betrek je de mensen die het overkomt bij de keuzes die moeten worden gemaakt en op welke manier doe je dat? In het boek komen de vier domeinen van de palliatieve zorg die daarbij horen: de lichamelijke zorg, ook wel somatische zorg genoemd, de psychische kant, de sociale kant en de zingevingsproblematiek. Alle vier de domeinen spelen ieder een eigen rol en beïnvloeden elkaar daarnaast ook nog. Daarnaast besteden Sander en Els aandacht aan een actueel onderwerp als Advance Care Planning (ACP): een serie van gesprekken tussen de patiënt, de naasten en de betrokken zorgverlener(s), persoonlijk en intiem over iemands wensen, verlangens en grenzen. Het boek gaat niet over dodelijke ziektes, over bijvoorbeeld COPD, tumoren, herseninfarcten of over patiënten. Nee, het gaat over mensen zoals jij en ik die op een dag tijdens een slecht nieuws gesprek te horen krijgen dat hij, zij of een familielid een dodelijke, ongeneeslijke ziekte hebben of geconfronteerd worden met een onomkeerbare situatie als gevolg van een herseninfarct of dementie. Het boek is zeer waardevol voor mensen die zelf of in hun directe omgeving met palliatieve zorg te maken krijgen. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat circa 50% van de mensen niet nadenkt of praat over het sterven en de zorg in die laatste levensfase. Het boek maakt duidelijk wat er allemaal mogelijk is en waar mensen rekening mee kunnen en moeten houden. Welke keuzes er in die laatste levensfase kunnen en moeten worden gemaakt door de ongeneeslijk zieke mensen, hun familieleden en de zorgverlener(s). Hoewel het boek niet over een gemakkelijk onderwerp gaat, namelijk hoe je omgaat met mensen die te horen hebben gekregen dat ze ongeneeslijk zijn en welke beste zorg je ze kunt bieden, leest het wel gemakkelijk. Alle gevoelige, moeilijke en/of onbekende onderwerpen maken Sander en Els bespreekbaar en lichten dat in gewone, niet-medische taal nader toe. Je krijgt daardoor een beter beeld van wat er allemaal komt kijken bij een goede palliatieve zorg waardoor je kwaliteit van leven in die laatste levensfase naar een hoger en daarmee voor veel mensen waardevol niveau kunt (laten) brengen. Want de dood maakt heel veel zaken onomkeerbaar, zaken die je niet meer kunt herstellen als je daar te laat of niet over nadenkt. Alleen dat al zou een reden kunnen of moeten zijn om dit boek aan te schaffen.

Pakkende titel , mooi geschreven vanuit de medische kant.

Wat een fijn boek om te lezen wanneer je zelf of iemand in je omgeving te maken krijgt met een ongeneeslijke ziekte. Niet moeilijk, begrijpelijk, met voorbeelden en vol gevoel.

Een boek dat helpt om moeilijke onderwerpen te bespreken en te begrijpen

Veel informatie over het stervend proces. Belangrijk om te weten als je er zelf mee te maken hebt als naaste.

Dit is een boek wat nog ontbrak. In heldere taal worden inzichten gegeven en ervaringen gedeeld door een arts over de laatste levensfase en de palliatieve zorg. Ik vind het een erg goed en nuttig boek. Het zet aan tot nadenken.