Ma

Hugo Borst beschrijft in dit boek hoe zijn moeder langzaam overgenomen wordt door de Alzheimer. Hij doet dit op een hele respectvolle, liefdevolle manier. In één woord een schitterend boek.

Ik heb erg genoten van dit boek. Het is prachtig geschreven, met veel respect voor zijn moeder. Heel herkenbaar als er ook iemand in je omgeving is die vergeetachtig wordt.

Het boek Ma werd mij aangeraden door een vriendin die mijn persoonlijk situatie kent. Net als de auteur heb ik ook een moeder met Alzheimer. Hierdoor waren de meeste situaties van Hugo zo herkenbaar dat ik zowat mijn eigen moeder er in herkende. Het boek raakte mij hierdoor dus op een persoonlijk vlak. Het voordeel is dat het boek ondanks het zware onderwerp toch geen zware dobber is. Ik raad aan dit boek zeker te lezen als je zelf een familie lid hebt met deze afgrijselijke en mens onterende ziekte. Maar ook als je meer wil weten over deze ziekte is dit boek een absolute aanrader. Ik ben blij dat Hugo Borst dit verhaal geschreven heeft, ik hoop dat er nog veel meer over dit onderwerp uit zijn pen komt.

Ademloos...ik begon aan "Ma" en kon niet ophouden met lezen. Voor ik het wist werd ik meegenomen door Hugo Borst en voelde ik de pijn maar ook de liefde die uit dit boek spreekt. Van sterke vrouw veranderd Ma langzaam in een meisje dat angstig de wereld in kijkt. Toch word ik niet treurig van dit boek, het is zelfs af en toe erg grappig. De korte verhaaltjes geven een goede kijk op het verloop van dementie en de invloed hiervan op familie.. Relativerend neemt de schrijver op een prachtige manier genoegen met de Ma die ze nu is, stelt gerust en troost haar, wat een liefde! Voor iedereen die ook maar iets met dementie te maken heeft of heeft gehad: lezen! En voor diegenen die er niks mee te maken hebben: ook lezen, deze achterbakse ziekte komt om de hoek voor je het weet! Ik heb het in een ruk uitgelezen.... Anya Henzen Deventer

Warm, liefdevol en aangrijpend zijn de eerste drie woorden die bij me opkomen als ik het boek ‘Ma’ van Hugo Borst moet typeren. In de voor hem zo kenmerkende schrijfstijl met korte, krachtige en heldere zinnen, beschrijft Borst op prachtige wijze het ziekteproces van zijn moeder die aan dementie lijdt. Van de periode dat ze nog zelfstandig woont tot en met haar onvermijdelijke opname in een verpleeghuis. Daarbij wordt ‘Ma’ steeds met alle liefde verzorgd door haar twee zoons en hun echtgenotes. Als je zelf in een vergelijkbare situatie zit, zoals ik, en van dichtbij de vernietigende kracht van ‘meneer Alzheimer’ meemaakt, zul je ongelooflijk veel herkennen in dit boek. Maar ook als je helemaal niet bekend bent met het thema dementie, zal dit boek je bij de strot grijpen. De volgende scène, waarin zijn moeder nog zelfstandig woont in haar appartement aan de Robert Kochplaats, kan je moeilijk onberoerd laten. De wereld wordt steeds verwarrender en angstiger voor haar. Op een avond staat ze voor het raam en gebaart druk naar een voorbij lopende buurvrouw dat er iets aan de hand is. Ze geeft aan dat ze bang is en de buurvrouw alarmeert Hugo. […] ‘O god, ik ben zo blij dat je er bent’, zegt ma tegen me. Ik druk mijn wang tegen de hare. ‘Niks aan ’t handje, ma. Wat lief dat de buurvrouw zo goed op je let.’ […] Terug in de huiskamer ga ik tegen ma aan zitten, sla een arm om haar heen. Zo zitten we een minuutje samen te zijgen.[…] Bij zo’n scène houd ik het niet droog. Je voelt de onvoorwaardelijke liefde voor zijn moeder in de vezels van bijna elk woord. Als zijn moeder net is opgenomen in het verpleeghuis en hij teruggaat naar haar oude huis om nog even ‘geur te snuiven’, voel je ook zijn onmacht en zijn verlangen naar hoe het vroeger was. […] Het is een vertrouwde lucht die ik in een flesje zou willen stoppen, zoals ik mijn moeder van vóór haar alzheimer ook het liefst in een doosje had willen doen. Om het dan af en toe te openen om een zinnig praatje te kunnen maken over de boeken die we aan het lezen zijn. […] We leren mevrouw Borst ook kennen als een ongecompliceerde vrouw, opgegroeid in een arbeidersgezin, die zichzelf ontwikkelde via haar interesse in kunst en literatuur. Een sterke, streng maar rechtvaardige vrouw die ‘wereldkampioen troosten’ was. Toen Hugo’s bijna vierjarige zoon de diagnose PDD-NOS kreeg, vertelden hij en zijn vrouw dit als eerste aan zijn ouders. […] Mijn moeder luisterde, en toen ik brak, sloeg ze haar armen om me heen. Ik voelde mij weer een kleine jongen. Als er wereldkampioenschappen troosten bestonden dan zou mijn moeder op het ereschavot staan. Toen ik haar losliet, had ze het ergste verdriet geabsorbeerd als een schoon keukendoekje het water uit een omgevallen glas. […] Hoe liefdevol en hoe mooi kun je een moeder beschrijven? Een lezeres van zijn kroniek in het AD vraagt of zijn moeder het niet erg gevonden zou hebben dat hij schrijft over hoe het met haar gaat in het verpleeghuis? Zelf zou ze dit namelijk heel erg gevonden hebben. Zijn antwoord is even helder als legitiem wat mij betreft: […] Ik maak haar niet belachelijk, ik lach haar niet uit, ik val haar niet af door de uitwassen van de genadeloze rotziekte die haar is overkomen tot in detail te beschrijven. Integendeel. Door over haar te schrijven, bestaat ma nog: ze is niet afgeschreven, ook al is zij een afgeleide van de moeder van wie ik heel mijn leven hou. Ik heb het gevoel dat ik haar met deze stukjes trouw blijf. […] Wat mij betreft had Hugo Borst geen mooier en liefdevoller eerbetoon aan zijn moeder kunnen schrijven dan met dit boek. Stiekem was ik al een beetje verliefd op Hugo nadat hij jaren geleden, bij DWDD, eens flink de oren waste van de moeder die haar zoontje Tom uitsluitend rauw voedsel te eten gaf: ‘Mevrouw, u bent een extremist!’ Maar met ‘Ma’ heeft hij helemaal mijn hart gestolen.

Ma geschreven door Hugo Borst bevat mooie verhalen over hoe hij zijn moeder, die aan dementie lijd, ziet en verzorgd. Dit doet hij op een hele toegankelijke en mooie manier. Het boek staat vol met grappige en lieve herinneringen. Het boek leest erg makkelijk weg ondanks dat het deels een zwaar thema behandeld. Ze trekt aan het losse vel. Ze lijkt te zeggen: zo lelijk, hilarisch gewoon. Ik ga er in mee: ‘Ze zijn oerlelijk, ma, die armen van jou. Dat gerimpelde vel, kijk dan, het lijkt wel een plastic broodzakkie.’ Ze bestudeert ze weer, giechelt, slaat haar hand voor haar mond. Ik moet eerlijk zeggen dat het boek mij niet echt raakte. Ik heb weleens bij boeken dat ik hard aan het lachen ben of aan het huilen. Dit was bij Ma niet het geval. Toch heb ik zeker wel genoten van de vertelwijze van Hugo Borst. Hij verteld zijn verhaal zonder literaire opsmuk en dat is zeker een verademing. Borst schrijft liefhebbend over zijn moeder en verteld eerlijk hoe het eraan toegaat in het verzorginghuis. De eerlijkheid is verfrissend. Ma is vooral een eerlijk, mooi en grappig boek vol met lieve herinneringen!