No risk no fun risico's nemen met gezond verstand

Het boek geeft een goed overzicht van de meest recente modellen op het gebied van risicomanagement. De model dichtheid van het boek is groot. Om dit goed leesbaar te houden is het veelvuldig afgewisseld met praktijkvoorbeelden die tot de verbeelding spreken. Daarmee is het een goede aanzet en vertrekpunt om oude dogma's in het risicomanagement los te laten en opnieuw te verbinden wat moderne besluitvorming binnen organisaties vraagt: minder lineair denken, meer toelaten van onzekerheid en handvaten om daar bewuste keuzes in te maken.

Vancouver, Olympische Spelen in 2010. De piloot van de 4mansbob van het Nederlands Olympisch team moet beslissen: doen de 4 mee aan de wedstrijd, of niet? Er is grote kans op een medaille, dat zou voor het eerst zijn! Er is ook grote kans op een ongeluk in de levensgevaarlijke bocht 13, de reden waarom veel sterkere bobsleeteams zich hebben teruggetrokken (en Nederland dus kans op een medaille maakt!) Hoe groot is zijn risk appetite? No guts no glory? Hij doet het niet, deze Bange Bobber. Het risico is te groot voor hem. Zo begint het boek No Risk No Fun van Robert ’t Hart en René Pennings. De auteurs maken direct duidelijk dat risicomanagement niet alleen een proces is, maar vooral een houding. Dat is een sterk uitgangspunt in een wereld die gedomineerd lijkt te worden door steeds maar weer meer controles, maatregelen, wetgeving, procedures, verzekeringen en andere procedurele zaken. En waarin iedereen zich afvraagt hoe het vaak zo verschrikkelijk mis kan gaan, ondanks al die controles, maatregelen, wetgeving, procedures, verzekeringen en andere procedurele zaken. Door het gedrag van mensen, natuurlijk! Er wordt in het boek veel aandacht aan gedrag besteed, aan vooroordelen, intuïtie en vertrouwen, en de gevaren van groepsdenken bijvoorbeeld. Een gezamenlijk besluit heeft veel draagvlak, maar kan absoluut ineffectief zijn omdat er spraken was van tunnelvisie, niemand de gezellige sfeer wilde verpesten door tegen te spreken, of er verborgen agenda’s waren. Ken je de grap van: we gaan naar Abilene? Vader stelt het voor, iedereen denkt ‘he gadver, maar als de anderen willen doe ik net of ik het leuk vind’, en zo gaat de hele familie naar Abilene terwijl ze allemaal thuis hadden willen blijven. Sja. Zo neem je dus een besluit over een risico waar niemand achter staat. Een fout besluit. Aan het eind van het boek komt eindelijk wat ‘harde’ input (statistiek) aan bod, het kwantificeren van risico’s. Basiskennis hiervan is handig om dit hoofdstuk te waarderen, maar gelukkig niet nodig om de dilemma’s rond de waarde van het een mensenleven te begrijpen. Een jaar leven schijnt trouwens zo’n EUR 80.000 waard te zijn, goed om te weten als je over veiligheidsmaatregelen of ziektepreventie moet beslissen. De voorbeelden en casussen zijn de sterkste punten van het boek, allemaal herkenbaar en goed ingezet om de theorie te onderbouwen. Wat jammer is aan dit boek is dat er wel erg veel ideeën, inzichten en modellen worden gepresenteerd en daardoor de samenhang en de rode draad een beetje zoek is. Ik kreeg de indruk van een grabbelton: in elk hoofdstuk pak je weer wat interessante dingen uit die links en rechts uit managementliteratuur zijn geplukt. Maar het gaat nergens echt diep op een model of idee in, zodat je steeds denkt: hier moet ik meer over lezen. En zoveel spel- en stijlfouten!