Onbehagen nieuw licht op de beschaafde mens

Het grote onbehagen in onze cultuur en samenleving uit zich in respectloosheid, onbeschoftheid en weinig vertrouwen in elkaar. Ondeskundigheid, populistische visies, radicale visies, racistische taal en argumentaties, losbandigheid, exibisionisme, zelfverrijking en graaicultuur en politieke onzekerheid, gebrek aan leiderschap en weinig geestelijke en/of godsdienstige sturing. Een verlichtingsdenken dat is doorgeslagen in "ikke ikke en de rest kan stikken".

Een mooie uitspraak in hoofdstuk 18: 'Wie Freuds realiteitsprincipe erkent, zal de wereld willen hervormen. Wie het realiteitsprincipe ontkent zal het willen vernietigen.' Met deze uitspraak voor ogen besef ik des te meer dat de Trumps en de Wilders'en van deze wereld hard bezig zijn het onbehagen van mensen op onbeschaamde wijze te voeden en te exploiteren. 'Onbehagen' staat vol met uitspraken die het overdenken meer dan waard zijn.

Het artikel heeft adem: het is enerzijds als in één ruk geschreven, anderzijds verraadt het een lange rijpingstijd. Zeer genuanceerd ook: tomeloos optimisme over de menselijke natuur, zoals we dan enige decennia terug zagen, is achterhaald en onvruchtbaar, maar dat is ook het pessimisme van deze tijd.

Dit is echt een leuk boekje voor mensen die geen filosoof zijn maar wel filosofisch geinteresseerd. Bas Heijne schrijft goed, leesbaar, inspirerend. Erg leuk.

Wat mij betreft is er momenteel geen betere analyse van de huidige tijdsgeest. Warm aanbevolen voor iedereen die deze ingewikkelde tijden beter wil begrijpen.

Het artikel stelt de juiste vragen en roept op waakzaam te zijn voor verdere polarisatie tussen bevolkingsgroepen.