Perszuivering de Nederlandse pers 1944-1951

'Hoe kan een bevolking ooit haar rustpunt hervinden, zoolang het in de krantenwereld broeit en gist?', schreef De Journalist in april 1946.
Het was inderdaad erg onrustig in de pers na de bevrijding: journalisten en directeuren moesten worden gezuiverd, er waren conflicten over de wijze waarop de perswereld georganiseerd diende te worden en de oude pers vocht met de uit de oorlog voortgekomen nieuwe, oud-illegale bladen om de gunst van het lezerspubliek.
De perswereld was door de bezetting erg verdeeld geraakt: degenen die hadden doorgewerkt stonden lijrecht tegenover degenen die waren gestopt toen de Duitse druk te groot was geworden en tegenover de medewerkers van de illegale pers. In illegale kring leefde hoop op een grondige vernieuwing van het perswezen na de bevrijding. Die bleef center uit en de oud-illegale bladen, die na de bevrijding legaal verschenen, waren al snel in een strijd op leven en dood gewikkeld met de machtige krantenconcerns die na de zuivering weer terugkeerden. Wat was de positie geweest van de journalist en de persondernemer in bezettingstijd? Waar was de juiste scheidslijn te trekken tussen 'goed' en 'fout'? De in September 1945 ingestelde Commissie voor de Perszuivering werd met die beoordeling belast. In 1947 volgde een beroepsinstantie, de Raad van Beroep voor de Perszuivering. Het werk van beide instanties staat in deze uitgave centraal. Wat waren de normen, wat het resultaat en hoe werd er op gereageerd? Aan de orde komt ook het regeringsbeleid ten aanzien van zuivering en organisatie van de pers. Wilde de Nederlandse regering in London nog zowel personen als bedrijven aanpakken, na de bevrijding volstond de overheid met het zuiveren van personen. Het probleem van de organisatie van de pers - de ordeningskwestie - bleef jarenlang een punt van discussie. De Persraad, een door de regering ingesteld adviescollege, moest regelend optreden bij de talloze conflicten tussen de oude en de nieuwe bladen die nog geruime tijd zorgden voor onrust in de perswereld.