Plato Tackles Climate Change No Common Sense

Volgens Matthew Pye lijkt de keuze voor Plato op het eerste gezicht een onlogische. Immers: Plato was nu niet bepaald een voorstander van de democratie. Deze gaf, zo was toen de gedachte, teveel ruimte voor verlangens van mensen en hun wens belangrijk te zijn. Plato, een getraind kritisch denker, zou ons in zijn tijd wellicht de vraag gesteld hebben: Is het niet zo dat de klimaatcrisis voor het overgrote deel een probleem is dat veroorzaakt is door staten die democratisch en kapitalistisch zijn?” Als dialoog specialist was Plato bij uitstek iemand die in de zoektocht naar oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken iedereen wist te betrekken. In zijn tijd waren de Griekse tragedies niet zomaar toneelstukken die werden opgevoerd, maar boden deze momenten van samenzijn tijd voor collectieve reflectie, onder supervisie van een priester. In het boek legt Pye helder Plato’s driedeling van het ‘zelf’ uit, zoals uitgewerkt in diens boek De Republiek: * Epithumia – de eenvoudige menselijke geneugten als slapen, eten, drinken, sex en materiële rijkdom; * Thumos – vaak vertaald als de zucht naar erkenning, het verlangen belangrijk te zijn, soms uitmondend in de wens tot wraak of overwinning. Deze kracht kan de de zoektocht naar wijsheid en werkelijkheid overschaduwen, tenzij we deze met ‘moed’ in bedwang houden; * Nous – Deze ‘superkracht’ stelt ons in staat om de wereld vanuit een holistisch, universeel perspectief te begrijpen, en daarmee onze dagelijkse gang van zaken ver te overzien en overstijgen. Pye gebruikt deze driedeling om de vraag te beantwoorden: hebben we de morele en intellectuele integriteit om op te staan tegen het bestaande systeem en om vraagtekens te plaatsen bij voortdurende economische groei? Als oplossingen presenteert hij onder andere; * Rationele wetgeving richting 100% schone, circulaire energie – Dit vraagt ‘Sapere aude’ van ons: “sapere aude” betekent letterlijk “durf te weten”, waarbij aude de imperatief is van audere (“durven”, “wagen”) en sapere “weten” betekent; * Het maken van ‘wetten’ die zorgdragen voor ‘harmonie in de ziel’ – wetten die ervoor zorgen dat we meer gebalanceerd en gelukkiger door het leven laveren (‘legislation inside a context of well-being’), wetten die ervoor zorgen dat we onze vaardigheden, activiteiten kunnen ontplooien binnen gezonde omgevingen (idealiter de ‘Kallipolis – de schitterende stad). Volgens Hans Leewens, die het voorwoord schreef bij dit prachtig vormgegeven boek, is het woord ‘crisis’ afgeleid van het Griekse woord ‘krino’ en het woord ‘kri’ uit het Sanskriet, dat ‘tijd om te kiezen en handelen’ betekent. Hij nodigt ons allen uit om ‘Meester van onze eigen talenten’ te worden en deze in te zetten voor een Nieuwe Economie die niet zozeer gestoeld is op lineaire groei, maar op circulaire. Alleen als we het gehoor geven aan de ‘harde, naakte koude’ feiten combineren met het plezier in het scheppen van een nieuwe, hogere orde, kan uit een huidige ramp een renaissance ontstaan, die zijn weerga niet kent … Dit boek is een aanrader voor iedereen met een diepe liefde voor filosofie, wetenschap en klimaatverandering. Het boek is in het Engels geschreven.

Het boek geschreven door Matthew Pye is een geweldig boek dat de lessen van oude westerse filosofen gebruikt om een beeld te maken van de rampzalige klimaat verandering.