Psychologie van het uiterlijk tevreden met het uiterlijk, maar de perfectie lokt

Psycholoog Liesbeth Woertman heeft een mooi boek geschreven dat ik met heel veel plezier gelezen heb. De literatuur wordt heel helder en overzichtelijk op een rijtje gezet. Fijn en toegankelijk geschreven. En ook wijs –en dat vind ik wel bijzonder (en uitzonderlijk). Bv hoe ze de overwegingen noemt om wel of een cosmetische ingreep te ondergaan. Ook de leuke gedichten die in het boek zijn opgenomen voegen veel toe. Naast psychologische auteurs kwam ik ook mensen tegen als Abraham Joshua, Joep Dohmen, Wilhelm Schmid. Interessante denkers die veel te melden hebben over levenskunst. En natuurlijk prachtig dat een citaat van Epictetus het uitgangspunt is. Het is mooi dat zijn filosofie tot vrijheid leidt, en dat hij zelf ook aanvankelijk (letterlijk) slaaf was, later vrij man. Dit boek biedt in feite ook handvatten om weer vrij te worden. Zonder de auteur dwingend of normatief wordt: ze geeft zelf eigenlijk ook een spiegel met haar boek. In welke spiegel wil je kijken? Laat je niet ringeloren door de cosmetische industrie en massamedia. En hoe kunnen we daar (als ouders, vrienden, collega’s, psychologen) aan bijdragen? Ook de stukjes over (veilige) hechting, de ander (of jezelf) niet tot object maken, aanvaarding van variatie en verschillen vond ik heel treffend. Kortom: een aanrader.

In Psychologie van het Uiterlijk wordt op inspirerende en treffende wijze aandacht besteed aan een maatschappelijk relevant onderwerp: de betekenis en waardering van ons uiterlijk. Door de heldere omschrijving van psychologische processen en sociaal-culturele aspecten die daarbij een rol spelen wordt duidelijk dat niet het feitelijke uiterlijk bepaalt of wij onszelf mooi vinden, maar de manier waarop wijzelf en anderen over ons uiterlijk denken. Dit boek kenmerkt zich door sterke theorie, krachtige teksten, mooie (persoonlijke) voorbeelden en een verrassend positieve invalshoek. Recente resultaten van wetenschappelijk onderzoek zijn op prettig leesbare wijze in de tekst geïntegreerd, wat het boek zowel vernieuwend als toegankelijk maakt. Kortom, een aanrader voor iedereen die zich voor dit onderwerp interesseert.

Makkelijk te lezen boek dat veel herkenning oproept. Beknopt beschreven met mooie en leuke gedichten of teksten ter illustratie.

Ik heb dit boek met een grote nieuwsgierigheid gelezen. Het behandelt de psychologie van het uiterlijk van mannen en vrouwen in verschillende stadia van hun leven. Hoe wij onszelf zien, ons zelfbeeld en lichaamsbeeld is namelijk niet iets wat van de ene op de andere dag binnen onszelf ontstaat. Het is iets wat in wisselwerking met onze omgeving plaatsvindt. We worden vanaf onze geboorte tot onze dood beïnvloed door onze omgeving. Het begint met de keuze van de kleren die je ouders voor je kiezen, de opmerkingen van klasgenoten, vrienden, geliefden en bijvoorbeeld reclames over shampoos, crèmes, auto’s enzovoorts. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere: Wie zijn tevreden over hun uiterlijk? Wie niet? Waarom niet? Kindertijd, pubertijd, volwassenheid, onvrede over het uiterlijk, perfectie, media en cosmetische chirurgie. Ik vindt het een degelijk boek dat wetenschappelijk onderbouwd is en bestemd is voor het algemene lezerspubliek. Het is dus geen zelfhulpboek waarin aannames van bekende tv-persoonlijkheden worden verkocht. De meerwaarde is volgens mij dat er een totaalbeeld vanuit verschillende perspectieven geschetst wordt. Vanuit de sociale psychologie, vanuit de levensfasen, vanuit de filosofische citaten enz. Een goed boek dat niet mag ontbreken in de boekenkast!

Haar heruitgave van Psychologie van het uiterlijk uit 2013 kwam in het roerige jaar 2020 uit. Naast een gehele herziening met recente columns en onderzoeksresultaten, laat Liesbeth Woertman in een extra, actueel hoofdstuk onder andere de coronacrisis kort aan bod komen. Woertman beschrijft op een mooie manier de ontwikkeling van het lichaamsbeeld van pasgeboren baby tot in de volwassenheid. Het boek staat bol van onderzoeksresultaten en af en toe moest ik me even door de cijfers worstelen om weer uit te komen bij de diepere laag, die het boek de moeite van het lezen waard maakt. Herhaling wordt niet geschuwd. Enerzijds maakt dit de inzichten heel duidelijk; anderzijds keert dezelfde informatie te vaak terug. De schoonheid van het verhaal schuilt in de gedichten, citaten en persoonlijke bespiegelingen en inzichten. Toch moet ook gezegd worden dat de hoeveelheid bronnen die Woertman aanboort indrukwekkend is. De literatuurlijst beslaat maar liefst achttien pagina’s. Ook bevat het werk een lijst met psychologische begrippen. Het is al met al een toegankelijk boek dat in een prettige schrijfstijl geschreven is en waarin de schrijfster een gevoelige en zachte kant in de mens naar boven haalt. Een kant die niet hoeft te streven naar perfectie, omdat perfectie niet bestaat en omdat ons echte zelf en uiterlijk goed genoeg zijn. Laat iedereen Psychologie van het uiterlijk aanschaffen. Naast de waardevolle inzichten die het verschaft in de psychologische en lichamelijke ontwikkeling van ieder mens, kan het ons verleiden ons spiegelbeeld te omarmen en onze naasten een liefdevolle en bevestigende spiegel voor te houden.

Het thema interesseert me. Zelf wil je er zo goed mogelijk uitzien, maar hoe ver ga je? Wat maakt iemand "mooi" ? Waarom vinden "mooie" mensen zich soms lelijk en interesseert het anderen weinig hoe ze eruit zien? Denk je er altijd hetzelfde over of heeft je leeftijd ermee te maken? Op al deze vragen geeft het boek inzicht. Er worden diverse onderzoeken in beschreven en daaruit zijn conclusies te trekken hoe ons gedrag en lichaamsbeeld tot stand komt. En ook de invloed van onze leeftijd en ontwikkelingsfase én de druk van de maatschappij. Hoewel ik het boek soms wat in herhaling vond vallen en wat breed uitgemeten, wat voor de volledigheid waarschijnlijk nodig is, heeft het veel duidelijk gemaakt. Het geeft inzicht hoe je je laat beïnvloeden en kan helpen om bewuster, opener te kijken naar jezelf en anderen. En mocht je cosmetische chirurgie overwegen? Lees dit dan zeker!