Siegfried een zwarte idylle

Geschreven bij: Siegfried

Na het collectief afserveren van De Procedure bleek bij veel leden van onze leesclub behoefte te bestaan om opnieuw een werk van de beroemde Harry Mulisch ter hand te nemen, want dat kon immers alleen maar beter zijn. We haalden daarom Siegfried van de biebplank en draaiden er ruim 60 kopieën van. Harry's herkansing. We kwamen tot de volgende conclusie:

Siegfried zou het verhaal zijn over de zoon van Adolf Hitler en Eva Braun, vooraf een fantastisch onderwerp natuurlijk. Het blijkt achteraf meer het verhaal over het echtpaar dat om politieke reden als de jongens pleegouders werd aangewezen. Vreemd genoeg blijkt van beide invalshoeken in de eerste 30% van het boek nog niets te merken. In dit stadium laat Mulisch' duidelijke alter ego Rudolf Herter zich te veel van diens geaffecteerde erudiete kant zien. Het komt noch deze 'zwarte idylle', noch de zich verheven opstellende hoofdpersoon, want dat blijkt de beschreven schrijver tóch te zijn, ten goede.
Het vangen van Hitlers raadselachtig gebleven persoonlijkheid in een net van fictie zorgde voor verdeeldheid binnen onze club. Sommigen van ons vonden het een magistraal idee, fantasie als werktuig van het begrip. De meesten vonden het too much, vooral ook omdat Mulisch veel woorden gebruikt om weinig te vertellen. Het maakt het boek ook nodeloos ingewikkeld. Idylle- oneigenlijk vooral.
Pas op de helft van het boek doet de persoon Siegfried, via de melding van het staatsgeheim dat juffrouw Braun een kindje verwacht, zijn intrede. Te laat eigenlijk, maar toch blijkt het Mulisch te lukken de te lang stilgestaan hebbende trein op gang te kunnen trekken. Het werkelijke Siegfried-deel is origineel, absurd en interessant. Maar het denderen blijkt slechts van korte duur. Noch de zoon, noch de 'hij' die als ontastbare duivelse dimensie door het boek spookt wordt voldoende uitgewerkt. Te weinig om het slot te kunnen onderbouwen althans. De delen uit Eva Brauns fictieve dagboek staan feitelijk al buiten dit enigszins gemakzuchtige en teleurstellende slot.
Desondanks zou Siegfried ons 4 sterren (66%) waard zijn; het goede weegt simpelweg zwaarder dan het minder goede in dit boek. Ouderwets spatiegebruik als in bijv. 'even min', het eigenwijze gebruik van onderkast in 'weense', 'engelse', 'oostenrijkse', 'amerikaanse' enz. en het storende en smorende effect van overmatig kommagebruik echter kost dit boek op de finale afslag 2 procent. 3 sterren dus. We hadden na De Procedure anders gehoopt, maar de glans van de naam Harry Mulisch is er voor ons nu wel af.

Geschreven bij: Siegfried

De inhoud: het verhaal begint rustig met de aankomst van Rudolf Herter (een bekende Nederlandse schrijver) samen met zijn vriendin Maria in Wenen (de stad waar zijn roots liggen en de stad van Adolf Hitler). Daar heeft hij een afspraak met een interviewster genaamd Sabine. Tijdens het interview komt Herter op het ongewone idee om een boek te schrijven over Hitler. Eerst heeft hij geen inspiratie, maar dan wordt hij onverwacht aangesproken, tijdens een signeersessie door een stel bejaarden (Ulrich en Julia Falk). Zij nodigen hem vervolgens uit voor een bezoek bij hun in een bejaardentehuis. Herter gaat, uit nieuwsgierigheid, in op hun vreemde uitnodiging.
De Falks vertellen dan aan hem dat ze bedienden waren in het domein van Hitler. Vervolgens vertelt Ulrich dat zij moesten laten uitschijnen aan de buitenwereld dat de zoon die Hitler had met Eva Braun (Siegfried) hun zoon was. Hierna komt Herter te horen dat Siegfried vermoord moest worden, omdat zijn vrouw niet helemaal Arisch zou zijn. Uiteindelijk kreeg Ulrich het bevel van Hitler om Siegfried te doden, dat hij zonder bezwaren uitvoerde. Hierna werden de Falks overgeplaatst en kregen zij te horen dat Hitler en zijn vrouw zelfmoord gepleegd hadden.
Na zijn bezoek keert Herter terug naar zijn hotel om het verhaal te verwerken en in te spreken. Het verhaal kent een plots einde als Maria Herter overleden terugvind in zijn kamer.

Kritische analyse: de gebeurtenissen worden vlot beschreven, maar het is niet altijd even duidelijk voor de lezer om te achterhalen wat het doel is van deze gebeurtenis. Alles vanuit het verhaal kan, in tegenstelling tot wat er in de recensie ‘Mulish’ Siegfried’ beweerd wordt, wel in zijn geheel beoordeeld worden. Er komen heel veel filosofische aspecten voor in het verhaal, wat ik persoonlijk moeilijk vind om te begrijpen en het biedt bovendien geen meerwaarde voor het verhaal. De auteur implementeert zijn gedachten op het hoofdpersonage en zoals in de recensies wordt vermeld voert Mulisch een alter ego op. Er zijn verschillende flashbacks terug te vinden in het verhaal, de langste en meest frappante is natuurlijk wanneer de Falks hun verhaal doen aan Herter. De rest van het verhaal verloopt chronologisch. Het einde stelde me eerder teleur, omdat Herter net die belangrijke informatie over Hitler te weten was gekomen toen hij overleed. Toen ik het boek uitlas, voelde het alsof ik nog maar in het midden van het verhaal was. Aangezien Herter net belangrijke informatie te weten was gekomen en nog aan zijn boek moest beginnen schrijven. Het boek heeft dus een open einde, wat wel past bij de verhaallijn van het boek. Ik had gehoopt dat het boek non-fictie was (aangezien de namen van Hitler zijn officieren en zijn vrouw historisch correct zijn), maar dit bleek niet zo te zijn aangezien er geen bewijzen zijn dat Hitler echt een zoon heeft gehad.

Eindoordeel: ik vond het een goed boek, maar het heeft me niet helemaal kunnen overtuigen. De filosofische aspecten van het boek spraken me niet echt aan. Het is daarom volgens mij eerder een volwassenenroman en minder geschikt voor adolescenten. In het begin is alles nog complex en vaag, maar naarmate het verhaal vordert, neemt de spanning toe waardoor je onafgebroken voort wilt lezen.

Geschreven bij: Siegfried

Siegfried is het eerste boek dat ik heb gelezen van Harry Mulisch. Wat mij op viel aan de schrijfstijl was het vele gebruik van bijvoeglijke naamwoorden, dit was niet storend.
Dan de inhoud: ik vond de inhoud verrassend omdat het anders verliep dan ik op eerste gezicht had gedacht. Voordat ik het boek ging lezen, hoorde ik dat Herter, een van de hoofdpersonen, een alter-ego van Mulisch zelf was. Daardoor heb ik het een beetje arrogant ervaren hoe Herter over zichzelf sprak. Zo zei hij bijvoorbeeld dat hij geloofde dat hij op de wereld was om mensen te plezieren met zijn boeken. Desondanks vond ik het niet storend en bleef ik geboeid tot de laatste bladzijde van het boek. Dit omdat ik mij de personages levensecht kon voorstellen en omdat de gebeurtenissen realistisch beschreven waren. Ook vond ik dat het verhaal goed was opgebouwd qua spanning en het aantal gebeurtenissen. Moeilijk aan het boek vond ik het einde waarin filosofische theorieën worden verbonden met het leven van Hitler.
Al met al vond ik het boek erg waardevol om te lezen en een goede aanvulling van mijn boekenkast!

Geschreven bij: Siegfried

Langdradig , dat vind ik wel een minpuntje.

Geschreven bij: Siegfried

Een goed boek voor de Nederlandse boekenlijst op school.

Geschreven bij: Siegfried

boek was in goede staat, zag er netjes uit

Leest lekker weg, zoals je van Mulisch verwacht. Een meeslepend verhaal waarbij je niet moet vergeten dat het fictie is...

was 2e hands maar verzending ging perfect en boek is als nieuw

Goede kwaliteit, voordelige koop, duurzaam, ik ben enthousiast!

Geschreven bij: Siegfried

Sinds de middelbare school heb ik bijna Harry Mulisch meer gelezen. Natuurlijk wel De aanslag, maar daar is het dan toch echt bij gebleven. Volgens mijn leraar Nederlands was er maar één schrijver en dat was de grote, grotere en nog veel grotere Mulisch. Na het lezen van Het stenen bruidsbed (waar we massaal niet doorhéén kwamen) en het bekijken van een interview met de schrijver zagen mijn klasgenoten en ik alleen maar andere grote dingen aan de schrijver: zijn bril, grijns, ego en natuurlijk zijn neus! Na het lezen van John Boyne’s boek De jongen op de berg (in juli dit jaar) kreeg ik de tip Sigfried eens te lezen. Beide hoofdpersonen groeide op, in Hitlers nabijheid, op de Obersalzberg.

Tot hoofdstuk 5 had ik mijn twijfels over het boek. Hoofdpersoon Rudolf Herter deed me wel sterk aan de schrijver zelf denken. Ook Herter is een beroemd schrijver, gescheiden, heeft twee volwassen dochters, is dol op het winnen van literaire prijzen, komt verwaand over en is een ouwe snoeper; hij lust niet alleen een lekker sachertaartje, maar houdt ook van een jong blaadje.

Wanneer Herter in Oostenrijk is om zijn nieuwe boek te promoten zegt hij tijdens een interview een boek te willen schrijven over Hitler. Er zijn al heel veel boeken over Hitler geschreven, maar er is er niet één waarin je Hitler echt leert begrijpen. Waar, wanneer en waardoor is het fout gegaan in zijn leven? Herter wil Hitler in een verzonnen situatie neerzetten om hem zo uit te lokken zijn zwakke punt te laten zien. Ondanks alles wat hij gedaan heeft, blijft die hysterische schreeuwer toch een mens? Of mag je Hitler geen mens meer noemen? Zat er onder dat uniformjasje een onmens verborgen, een niets een grote leegte? (dit zijn de woorden van Mulisch hoor ik heb zelf nooit leren filosoferen….)

Na afloop van een lezing in Wenen wordt Herter opgewacht door een bejaard echtpaar, Julia en Ulrich Falk. Het stel was tijdens de oorlog werkzaam op de Berghof en droeg al meer dan 60 jaar een groot geheim met zich mee. Het geheim blijkt een ongelooflijk verhaal dat naadloos aansluit bij Herters ideeën. Herter raakt er helemaal van in de ban, ziet in zijn dromen het dagboek van Eva Braun verschijnen en laat er allerlei ingewikkelde filosofische theorieën op los.

Wanneer Eva Braun zwanger raakt, wordt er door de fürher besloten dat Julia en Ulrich de ouders van het kind zullen worden. De kleine Siegfried groeit op als Siegfried Valk en is dol op zijn oom Wolf (Adolf) en tante Effi (Eva). Niemand op de Berghof weet wie de echte ouders van Siggi zijn. Wanneer het kind zes jaar oud is, krijgt Ulrich de opdracht het kind te doden. Een mens is toch niet in staat zijn eigen kind te laten vermoorden? Toont dit verhaal van de Falks aan dat er onder dat uniform van Hitler inderdaad geen mens maar een leegte verborgen zat? Moest Siegfried dood om het kleine spoortje Joodse bloed wat door zijn aderen zou stromen? Of omdat Hitler geen toekomst voor zichzelf en zijn volk meer zag?

Ik had graag wat minder over Herter en zijn vele vage theorieën en meer over het leven op de Berghof gelezen. Het verhaal over de kleine Siegfried zet je aan het denken. Wat als Eva en Adolf inderdaad samen een kind hadden gekregen? In het verhaal van het echtpaar Falk is veel aandacht voor Eva Braun. In tegenstelling tot Adolf is zij wel in staat lief te hebben; voor haar Dolf doet ze alles. Ze is ook dol op hun kleine Siegfried. Wat ik vervolgens dan weer onbegrijpelijk vind, is dat ze zijn dood zo makkelijk accepteert. Hoe kun je als moeder……Het is erg jammer dat Harry Mulisch dit niet wat meer uitgewerkt heeft. Helaas liet hij hoofdpersoon Herter uit het leven stappen voordat de schrijver het verhaal van Siegfried op papier kon zetten. Harry Mulisch verplicht zijn lezers nu eigenlijk om, net als Herter, eeuwig te blijven filosoferen over de gebeurtenissen op de Berghof.
https://www.hebban.nl/spot/boeken-met-een-ster/nieuws/siegfried-harry-mulisch