TijlEbookroman

Het Europa van 1618-1648 is het decor van deze bijzondere schelmenroman. Tijl Uilenspiegel was een legendarisch personage uit de veertiende eeuw, bekend van zijn streken, grappen en grollen. Hij reisde zo vrij als een vogel door Europa en trok zich niets aan van God noch gebod. De auteur heeft deze legendarische beroemdheid geplaatst in de zeventiende eeuw. Te midden van het geweld, vooral door de spanningen tussen katholieke en gereformeerde staten, vindt hij zijn weg. De opbouw is niet chronologisch, het verhaal begint met een verslag van een dorpsbewoner. De bevolking is er zo arm als Job en dan is er plots vertier:  'De huif was van rood zeildoek. Ervoor hurkte een oude vrouw. Haar lichaam zag eruit als een buidel, haar gezicht als leer, haar ogen als twee piepkleine zwarte knoopjes. Een jongere vrouw met zomersproeten en donker haar stond achter haar. En op de bok zat een man die we herkenden, ook al was hij hier nog nooit geweest, en toen de eersten het weer wisten en zijn naam riepen, wisten ook de anderen het weer en zo klonk er algauw van alle kanten uit vele monden: ‘Tijl is hier!’'  Geen wonder dat hij de aandacht trekt, ook al doordat hij een echte entertainer is.Samen met het meisje en de oude vrouw speelt, danst en zingt hij de sterren van de hemel. In de toneelstukken die opgevoerd worden herken je zonder meer Romeo en Julia en De Storm van William Shakespeare. Het koordlopen waar hij zo op geoefend heeft doet hij alleen en oogst daarbij niets dan bewondering.   Als voorafschaduwing van wat er nog te gebeuren staat tijdens de komende tijd in roerig Europa horen we Tijl een spotlied zingen over Winterkoning, de keurvorst van de Palts. Dit is koning Frederik*  die maar één winter koning is geweest, daarna is hij verdreven door het leger van keizer Ferdinand II. Tijl zal een belangrijke rol spelen in het leven van Ferdinand en zijn vouw Elizabeth, Liz. Jacobus l van Engeland is haar vader, die steunt het jonge paar vooral in woord, niet in daad, dat komt hem politiek niet uit.   De beschrijvingen van de natuur en de grote betrokkenheid van de bevolking bij natuurverschijnselen, wordt prachtig beschreven, niet teveel, niet te weinig, vaak betoverend:   'Het wordt stil. Men hoort alleen de wind en het loeien van de koeien. Er is een wolk voor de zon geschoven, tot opluchting van doctor Kircher is het lichtspel in de boomkruin verdwenen. In plaats daarvan ritselen, ruisen en fluisteren de takken in de wind. Het is koud geworden. Waarschijnlijk gaat het dadelijk weer regenen.'  De roman is rijk aan historie en magisch realisme. Dit is een heel mooie combinatie, omdat het de harde oorlog in een bovennatuurlijk decor plaatst. De vrijbuiter Tijl doet dingen die niet kunnen, maar ze horen bij hem. Mensen kunnen hem niet zo goed doorgronden, hij heeft een speciale blik waarmee hij de ander in verwarring brengt, dat komt door zijn ogen. Het boek leent zich zeker voor een herlezing, het is onmogelijk om de fantastische inhoud in één keer te bevatten. Hulde aan Daniel Kehlmann voor zijn schitterend proza, de spanning die hij in het verhaal brengt en zijn aandacht voor menselijke relaties. 

De onsterfelijke kunstenmaker Tijl Uilenspiegel kennen we uit volksverhalen. Deze schrijver giet Tijl in een eigentijds rits verhalen, waardoor Tijl veel meer gaat leven en we zijn betekenis beter gaan begrijpen. Het verhaal zit uitstekend in elkaar. In narren-sprongen door de tijd belicht door de ogen van de alwetende verteller maken we steeds meer kennis over de mogelijke ervaringen van Tijl. De verhalen zijn heel aannemelijk en ik heb genoten van de vertelkunst van Daniël. Het lijkt op Angelsaksische literatuur. Het is doorspekt met humor en inlevingsvermogen. Tijl's levensmotto is: “Niet sterven, dat is veel beter.” Het doet mij concluderen dat de Tijl van Daniël een groot levenskunstenaar is.

De meeste lezers wil ik adviseren dit boek te lezen (ondanks al die reclame). Er zijn vele gebieden waarop het je aanspreekt, het bevat: spanning, filosofie, het is verrassend en het meest in hele mooie zinnen; om wat te noemen. Daniel Kehlmann vertelt een heel mooi meeslepend verhaal. En....hulde aan de vertaler.

Leest als een sprookje, is spannend en erg goed geschreven.

Het enthousiasme over de verhaallijn deel ik niet, de humor en mooie verhaallijnen zeker wel. Door de hoofdstukken die reltief kort zijn en in tijd heen en weer springen is de verhaallijn moeilijker te volgen dan in Het meten van de wereld van dezelfde auteur. De historie is echter weer fenomenaal en los van het fragmentarische in de verhaallijn erg leuk.

Heel goed boek, beter dan verwacht, (vond de cover wat minder) het geeft een inkijk in het leven tijdens en na de 30 jarige oorlog (eigenlijk een eerste WO) Tijl Uilenspiegel, eerst van een mythisch figuur, dan toch heel menselijk, ook de armoede van de mensen toen..