Tirza

Ik heb het boek net uit en moet me aansluiten bij enkele beoordelingen van hieronder: Ik vond het in zijn geheel teleurstellend. Er zaten enkele intelligente bedenkingen in over het leven en relaties, maar het verhaal en de karakters misten heel wat realisme en diepgang. Een meesterwerk is dit zeker niet en de vergelijking met grote Russische schrijvers uit het Juryrapport van de Gouden uil is helemaal uit de lucht gegrepen. Grunberg probeert een hedendaags verteller te zijn, maar i.p.v. in de kopgroep zit hij voor mij eerder achteraan in het peleton: tussen Koch en Brusselmans maar ver achter Zafon en Hosseini om maar enkelen te noemen. Het is duidelijk dat Grunberg ‘om den brode’ (elke dag x-aantal pagina’s) schrijft en dat daardoor het verhaal regelmatig van richting of toon verandert, zonder een bepaalde lijn of opbouw. Ook de personnages veranderen (zonder duidelijke reden) van karakter en temperament. Hofmeester wordt in het begin bv. afgeschilderd als een introverte saaie huisvader en naar het einde toe wordt hij opeens een joviale moderne Indiana Jones die menigeen begeestert. Zijn echtgenote is in het begin dan weer een zelfzekere brutale ‘femme fatale’ en naar het einde toe een bezorgde afhankelijke moeder-huismus. Niet erg geloofwaardig, evenals sommige passages in het verhaal: Hofmeester wordt betrapt met zijn broek op de enkels tijdens het feest voor zijn dochter. Een kwartiertje later loopt hij doodleuk terug tussen de gasten alsof er niets gebeurd is. Zo zit het boek vol met ondenkbare situaties en onwezenlijke dialogen. ‘Tirza’ gaat terug het schap in bij de ‘flutboeken’. Ook ‘Huid en haar’ van Grunberg vond ik bijzonder zwak. Snel een kwaliteitsboek uitzoeken om af te kikken...

Tirza van Arnon Grunberg is een roman met als hoofdpersoon Jörgen Hofmeester. Hij is op het eerste gezicht een wat saaie man, wiens trots in zijn kinderen ligt. En dan vooral in zijn jongste dochter Tirza, die hij de 'Zonnekoningin' noemt. Zijn echtgenote is drie jaar geleden weggegaan om een relatie met haar oude jeugdliefde te beginnen. Dan staat ze opeens weer op de stoep, vlak voor het eindexamenfeest van Tirza. Dit feest verloopt voor alle partijen anders dan gedacht, vooral als Jörgen het vriendje van Tirza ontmoet: een jongen die volgens hem precies op Mohammed Atta lijkt. De jongen wordt voor hem de personificatie van het terrorisme in de wereld. Vanaf dan begint Jörgen steeds verder af te glijden, maar hoe ver precies komt de lezer pas als allerlaatste te weten... Dit was het eerste boek dat ik las van Arnon Grunberg. Ik had er al veel over gehoord, het leek mij een intrigerend verhaal. Vanaf bladzijde een zat ik meteen in het boek. De schrijfstijl was wat mij betreft heel boeiend, hoewel regelmatig ook nogal plat. Normaal gesproken kan ik mij aan plat taalgebruik storen, maar op een of andere manier komt Grunberg er prima mee weg. Misschien omdat andere zinnen juist bijna poëtisch geschreven zijn. De afwisseling maakt het interessant en spreekt tot de verbeelding. Qua thematiek spelen vaderliefde en xenofobie toch wel de grootste rollen, al zijn dat zeker niet de enige thema's in Tirza. Vooral het eerste thema is mooi uitgewerkt. De band die Jörgen met zijn jongste dochter heeft is alles behalve vanzelfsprekend. Soms lijkt de band zelfs beklemmend, wat naar mate het boek meer vordert steeds meer tot uiting komt. Eigenlijk is Jörgen vooral bang. Bang om toe te geven dat hij zijn baan kwijt is, bang om te sterven, bang om Tirza te verliezen... Angst is dan ook een rode draad door het verhaal heen. De personages zijn bijzonder en staan allemaal op zich. De lezer ziet het verhaal vanuit Jörgen's perspectief, hij is dan ook het meeste uitgewerkt. Tirza zien we eigenlijk alleen maar zoals hij haar ziet; dat is jammer, maar tegelijkertijd ook boeiend. Vaak voelde ik met Jörgen mee en op sommige momenten kon ik me zelfs met hem identificeren, wat best eng is eenmaal bij het einde aangekomen. Dit getuigt in ieder geval van een goede schrijfstijl en 'echt' neergezette personages. Tirza heeft bij mij een diepe indruk achtergelaten. Het is een intrigerende roman over liefde en angst in al zijn vormen. De schrijfstijl is afwisselend en daardoor interessant, maar echt interessant zijn de personages, de thema's en de manier waarop deze zijn uitgewerkt. Al vanaf het begin krijgt de lezer een beklemmend gevoel, wat in deel drie alleen maar wordt uitvergroot tot een schokkende climax. Dit is een boek wat ik niet gauw zal vergeten.

Dit was mijn eerste boek van Arnon Grunberg en de meningen zijn verdeeld maar wat mij betreft een erg goed boek waarvan ik telkens weer uitkeek naar het vervolg. Hier en daar was het iets wat langdradig maar de bijzondere denkwijze van de hoofdpersoon en vooral de bizarre omgang met “de echtgenote” zorgde bij mij voor nieuwsgierigheid naar hoe het verhaal zou aflopen. Ik had graag nog een paar bladzijden er bij gewild met nog iets van een uitleg over waarom de hoofdpersoon bepaalde keuzes had gemaakt. Ik denk dat de schrijfstijl van de schrijver je moet bevallen om het boek leuk te vinden, ik zal in ieder geval zeker nog eens een boek van hem kopen.

Zojuist heb ik "Tirza" van Arnon Grunberg uitgelezen en dichtgeslagen. Wat kan ik erover zeggen? Ik vind het een heel apart verhaal. Een verhaal waarin voor mijn gevoel enerzijds heel veel gebeurt, en anderzijds vrij weinig. Er worden veel herinneringen in beschreven. Ik wist niet goed wat ik van Jõrgen Hofmeester moest denken. Soms vond ik hem aardig, wijs en zorgzaam overkomen, dan weer heel irritant, onaardig en onberekenbaar. Daardoor werden mijn gevoelens nogal heen en weer geslingerd. Sommige stukken vind ik saai en langdradig. Andere stukken vind ik zeer meeslepend, intrigerend en interessant. De aap die op het eind uit de mouw komt, had ik niet zien aankomen. Heftig, shockerend, maar wel passend in dit bizarre, onalledaagse verhaal. Ik vind het redelijk goed. Het is niet één van de beste boeken die ik in mijn leven heb gelezen. Ik beoordeel het met 3 sterren.

Het is erg jammer dat de film, en dus deze editie pas begint om twee derde van het orginele boek. Hierdoor is het niet altijd te begrijpen wat er echt in Hofmeester (de hoofdpersoon) omgaat en doet wat hij doet. De film editie van het boek vind ik ook erg langdradig in vergelijking met het orgineel. Ik zou aanraden om het orginele boek te lezen en niet deze film editie.

Met 'Tirza' weet Arnon Grunberg de lezer al vanaf de eerste bladzijde te pakken. Het verhaal wordt gefocaliseerd vanuit het personage Jörgen Hofmeester. De lezer komt hier middels de innerlijke dialogen van het personage heel dicht bij hem te staan. In het boek komen dan ook allerlei factoren samen waaronder de bijzondere band met zijn dochter Tirza, het onverwachte bezoek van de Echtgenote, de bezetenheid voor Mohammed Atta en het feit dat Hofmeester zijn baan verloren heeft. Ondanks dat de lezer met name in de hersenspinsels van Hofmeester blijft draaien, leest het boek vlot en aangenaam door. Grunbergs fenomenale schrijfstijl uit zich dan ook in de manier waarop hij in een relatief korte tijdspanne, door terug te blikken op gebeurtenissen in het verleden, een hele geschiedenis naar voren weet te brengen. Daarbij is er overigens een goede balans gevonden in de overgang tussen flashbacks en de huidige situatie waarin Hofmeester zich bevindt. Naarmate het lezen vordert, komt de lezer tevens nog voor een onverwachte wending te staan. Voor wie zich wil laten verrassen, is het boek dan ook een echte aanrader.