Tot Het Laatste Uur Het Intrigerende Levensverhaal Van Hitlers Secretaresse

Dit boek beschrijft een deel van het leven van Traudl Junge en haar samenwerken met Hitler. Het is interessant omdat het een deel van Hitler laat zien dat we niet kennen, namelijk die van de vriendelijke en aardige persoon en gastheer. Ook beschrijft ze zijn eigenaardigheden en soms vreemde reacties. Het boek kent een aantal voorwoorden en naschriften, en het verhaal zelf is in een aantal delen opgesplitst. Het eerste is vrij kort en gaat over hoe Junge bij Hitler terecht kwam als secretaresse. Dit komt vrij nauw in de buurt met wat we zien in de film 'der untergang'. Het tweede deel gaat over het verblijf op de Berghof en alle personen die daar hun acte de presence gaven. Interessant voor wie geinteresseerd is in wie deze mensen waren en welke relatie Hitler met ze had, maar over Hitler zelf geeft het des te minder informatie en het uitwijden over de verschillende personages zegt niet zoveel, waardoor het al snel eentonig kan worden. Het derde stuk gaat over de aanslag op Hitler in 1944 door Stauffenberg. Daar zijn ook de gelijknamige films op gebaseerd. Deel vier gaat over de ineenstorting van Duitsland, hoe ze ontsnapt en beschrijft eigenlijk wat er in de film 'der untergang' wordt vermeld. Beetje jammer is wel dat Junge achteraf een soort van regelmatige "had ik het maar geweten..." zinsnedes in zet, kennelijk om het publiek te overtuigen van de slechtheid van Hitler. Dat breekt het verhaal eigenlijk een beetje af. Daarnaast had ik graag wat meer persoonlijke details gelezen over Hitler, wat dat betreft houdt Junge zich erg op de vlakte. Of dat is omdat ze het zich niet meer kan herinneren of om haar persoonlijke redenen, is onduidelijk. Wel krijg ik uit het verhaal sterk de indruk dat ze bewust bepaalde zaken weglaat. Over het algemeen leest het goed en is het een pakkend verhaal.

Tot het laatste uur beschrijft de ervaringen van Traudl Junge tijdens haar werk als secretaresse van Hitler. Het boek biedt een unieke en menselijke kijk op de persoon van Hitler, waar we hem in de media voor zijn als een typische verschijning, bijna een karikatuur. Het eerste deel van het verhaal van Junge biedt een vrij meisjesachtige kijk op de wereld om zich heen. Ze wil danseres worden en als ze in Berlijn op de kanselarij kan werken, is dat niet haar eigenlijke doel, maar is ze al een stuk dichter bij de 'grotemensenwereld'. Als ze de kans krijgt voor Hitler zelf te werken, vindt ze dat erg spannend. Junge was, zoals ze zelf schrijft, vrij naief. Politieke beschouwingen zullen we dan ook niet terugvinden, al wordt haar blik in het tweede deel van het boek wat kritischer. Ze omschrijft hoe alles en iedereen zich naar de wil van Hitler schikt. Hoe zelfs zijn secretaresses zich aan zijn dagindeling moeten aanpassen en met hem moeten dineren. Ook komt zijn grootheidswaan duidelijk naar voren, bijvoorbeeld als hij aangeeft geen kinderen te willen, omdat aan kinderen van een genie zulke hoge verwachtingen worden gesteld. Toch blijft Junge redelijk positief over haar baas: hij is erg vriendelijk naar vrouwen toe en heeft een vaderlijke bezorgdheid voor Junge. Het verhaal eindigt met de laatste dagen van Hitler in de Berlijnse bunker waar hij zelfmoord pleegt. Junge vlucht en we krijgen te horen hoe de rest van haar leven verliep. Duidelijk is wel dat ze in haar leven veel schuldgevoel ervaart. Ook medeschrijfster Melissa Müller lijkt te menen dat Junge veel schuldiger is dan men na de oorlog heeft geoordeeld. Ze is immers wel gearresteerd door de geallieerden, maar uiteindelijk vrij gesproken vanwege haar jeugdige leeftijd. Of je als lezer deze mening deelt, blijft gelukkig nog open. Het verhaal laat voldoende ruimte over om hier zelf over na te denken. Het boek van Traudl Junge is een zeer fascinerend verhaal. Ik kan het zeker aanraden. Ga het alleen niet lezen, als je een wat meer politieke verhandeling wilt lezen over de laatste periode van Hitler.

Een aanrader voor degenen die veel lezen over W.O. II. Normaal gesproken zou je iedere naaste medewerker van Hitler haast zonder pardon veroordelen, dit boek laat je echter zien hoe een 'goed mens' oprecht en eerlijk haar plicht deed voor een toch kwade zaak. Naïef, jong en onervaren meegaan met de heersende flow, uitdagingen zoeken, Traudl genoot van haar jonge leven zoals een ieder van ons dit zou kunnen doen. Niet wetend waar zij uiteindelijk terecht zou komen, niet beseffend wat haar werk daadwerkelijk zou bijdragen in het grotere geheel. Deze onschuld en ook haar oprechte trouw doen haar bijna een dom gansje lijken, toch kan dat absoluut niet van haar gezegd worden. De ontwikkelingen in het boek laten je gaandeweg haar groei zien, de puzzel gaat langzaam op z'n plek vallen. Hoe zij daarmee omgaat en hoe zij in het leven komt te staan, kweekt begrip bij de lezer en ook een stukje medegevoel.

Tot het laatste uur vond ik erg boeiend om te lezen. Met name ook omdat het niet in de eerste plaats om de oorlogspolitiek gaat maar om de "menselijke" aspecten van het dagelijks leven rondom Hitler. Je mag en kan een oordeel hebben over deze Traudl Junge, maar het boek stuurt niet naar een bepaald oordeel en dat is prettig. Je kunt helemaal vrij je gedachten erover laten gaan. In vond dit boek zeker een waardevolle aanvulling op wat er al bestaat over Hitler en de oorlogsjaren.

Interessante kijk op de binnenste ring om en de persoon van de hoofdrolspeler. Het boek is van goede kwaliteit, snel en verzorgd verzonden door boekhandel De Witte Ganzenveer.

Geeft prachtige inkijk in haar leven. Zeer de moeite waard om te lezen. Voor- en nawoord voegen niets toe.