Voor de val twee overlevenden, een vriendschap

Het boek maakt niet waar wat er op de achterkant vermeld staat. Het zou gaan over de vriendschap tussen een man en een kind die als enige een vliegtuigramp overleven. Deze vriendschap komt nauwelijks aan bod in het boek. Ik vind dat er weinig verdieping in het boek zit. Vreemd verhaal.

‘Voor de val’ vertelt het verhaal van Scott en JJ, twee overlevenden van een vliegtuigongeluk. Maar daarnaast krijg je via flashbacks te lezen wie de andere passagiers waren en welke bemanningsleden er op de vlucht zaten. Dat levert in eerste instantie veel vragen op: waarom zaten al deze mensen in dit privévliegtuigje? Hoe goed kenden zij elkaar? Hoe kwam de kunstenaar erbij? En wat is er nu precies gebeurd voordat het neerstortte? Maar uiteindelijk zorgen al die flashbacks er mede voor dat je antwoord krijgt op al je vragen. Noah Hawley heeft een prachtige, levensechte schrijfstijl. De scène van Scott en JJ in het water nadat het vliegtuigje is neergestort, zag ik haast helemaal voor me. Je voelt bijna de kou en de wanhoop van Scott en het verdriet en de angst van JJ. Ook tijdens andere momenten in het boek zie je de scènes zo voor je. Dat geeft de roman net wat extra’s, waardoor het verhaal in je hoofd blijft zitten. Hawley werkt met zijn verhaal naar een indrukwekkend einde toe, waar je op al je vragen (en meer) een antwoord krijgt. De auteur voegt daar ook nog enkele verrassende elementen aan toe. Al met al is ‘Voor de val’ een zeer mooi boek dat je nog even door je hoofd blijft spoken als je het uit hebt.

Toen ik las dat Noah Hawley de scenarioschrijver van Fargo is, wilde ik dit boek heel graag lezen. Ik ben zo’n fan van Fargo (de tv-serie) en je kunt duidelijk merken dat Noah Hawley schrijft voor tv. Het boek zit vol met filmische scenes en alles is zo goed beschreven dat je gelijk alles helemaal voor je ziet. Noah Hawley heeft echt een typische schrijfstijl, waar ik heel erg van heb genoten. Naast de schrijfstijl zit het verhaal van ‘Voor de val’ ook nog eens heel goed in elkaar. Het begint als een roman, waarbij je ontroerd wordt door de band die de kunstenaar en het jongetje met elkaar hebben. Het eindigt als bijna een thriller, omdat er door middel van flashbacks langzaam losgelaten wordt wat er vóór het ongeluk is gebeurd. In het begin vond ik het zo’n prachtig boek en daardoor werd ik ook zo verrast door het einde, wat het boek eigenlijk nog beter maakte. Ik kon het al niet neerleggen, omdat de schrijfstijl zo fijn is, maar het thrillerelement zorgde ervoor dat ik het uit moest lezen. Noah Hawley is een ervaren schrijver en dat merk je. Hij heeft een filmische schrijfstijl wat ervoor zorgt dat je je helemaal in kan leven in het verhaal. ‘Voor de val’ begint als een roman en eindigt als een thriller die je niet meer los wilt laten. Wat een prachtboek!

“Iedereen komt ergens vandaan. We hebben allemaal een verhaal, onze levens verlopen langs grillige wegen en komen op onverwachte manieren samen.” Elf mensen gaan aan boord van een vliegtuig. Elf mensen die toevallig bij elkaar komen: de bemanning, twee miljardairs met hun echtgenotes en van wie er een zijn kinderen meeneemt, een persoonlijke beveiliger en een kunstenaar. Geen van hen vermoedt dat het vliegtuig binnen zestien minuten zal neerstorten in zee. De enige overlevenden zijn een jongentje van vier en Scott Burroughs, de kunstenaar, die hem weet te redden. Noah Hawley begint voortvarend. In een vlot tempo voltrekt de ramp zich bijna zichtbaar voor je ogen. De strijd van Scott om niet alleen zichzelf, maar ook de jongen van de verdrinkingsdood te redden, is adembenemend. Amper bijgekomen in het ziekenhuis volgt al de eerste blik op Sotts voorlopige toekomst. Ondervragingen door verschillende instanties die de ramp onderzoeken. Zij moeten de feiten bij elkaar scharrelen, ontbrekende stukjes invullen. Er is een vliegtuig neergestort. Lag dat aan een mechanische fout? Was het een menselijke fout? Met andere woorden wie kan er de schuld krijgen en wie is er straks aansprakelijk? Of is er soms meer, was er wellicht een explosie, was het mogelijk een aanslag? Net als je helemaal in de vaart van het verhaal zit gaat Hawley over op een rustiger tempo. Via flashbacks maken we kennis met de personen die in het vliegtuig zaten. Wie waren zij, wat dreef hen en hoe kwamen ze ieder voor zich op datzelfde noodlottige moment samen. Met het verhaal van ieder personage worden er mogelijkheden gegeven om er achter te komen wie of wat de ramp heeft veroorzaakt. Deze flashbacks wisselt Hawley af met een confronterende uiteenzetting over de manier waarop wij met de overlevenden van een ramp omgaan. En dan vooral wat betreft de media. De behoefte van de nieuwszenders om elk stukje nieuws te brengen op een sensationele manier, waarbij sommige journalisten soms zover gaan dat ze verzinnen wat ze niet weten, is ronduit stuitend. Journalistiek “hoorde objectieve verslaglegging van feiten te zijn, hoe tegenstrijdig die ook waren. Je past het nieuws niet aan aan het verhaal. Je deed simpelweg verslag van de bestaande feiten. Wanneer was dat opgehouden zo te zijn? Een privévliegtuig stort neer. Een man en een jongen overleven het. Informatie versus amusement.” Als Scott wordt uitgenodigd voor een interview “is dat niet om het verhaal recht te zetten, zodat het eindigt, maar om er een nieuw hoofdstuk aan toe te voegen, een nieuwe wending die het gebeuren voortstuwt naar nog een week van kijkcijfers.” En dan is er het einde. Een einde dat wellicht een anticlimax is voor sommige lezers, maar naar mijn mening juist goed is gekozen. Het laat ons namelijk inzien hoe wij in de huidige maatschappij van terreuraanslagen denken in complotten en aanslagen; hoe wij alle nieuwsuitzendingen van de verschillende zenders volgen om maar zoveel mogelijk bevestiging te vinden van wat wij zelf, al dan niet gestuurd, vermoeden. Ik heb ruim een week gewacht om helder te krijgen wat ik nu van het boek vond. Al lezende had ik steeds het idee dat ik niet wist wat de schrijver precies wilde met het verhaal. Was het een thriller? Was het toch meer inhoudelijk? Want zelfs in de meest spannende stukken zaten gedachten en inzichten die verder gingen dan een eenvoudig whodunit verhaal. Het voelde als twee legoblokjes die niet helemaal pasten. De kritiek op de maatschappij, het door mij nog niet eerder genoemde thema van wilskracht en het zelfinzicht van de hoofdpersoon, het gaat allemaal zo veel verder dan de tekst op de achterflap doet vermoeden. Het is juist diezelfde diepgang die voor mij reden is om het boek nog een keer te lezen.

Vol goede moed startte ik in dit boek. Na alle recensies en de teksten op de flap, was ik zeer geïntrigeerd en had ik zeer hoge verwachtingen. De schrijfstijl is redelijk, leest grotendeels lekker weg. De opbouw van het boek vind ik leuk: in flashbacks van alle personen van de crash krijg je een stukje achtergrondverhaal en de laatste uren/minuten te lezen. Tussendoor het heden, met het onderzoek en alle speculaties. Ik vond het eind echter zeer, zeer teleustellend. Ik hou van boeken waarbij het plot me verrast, die complex in elkaar zitten. Dit was echter veel te simpel en erg voorspelbaar vanuit de laatste 50 pagina's. Verder veel onbeantwoorde vragen, veel gaten in het verhaal, nergens spannend of verrassend. Ik zou het boek in ieder geval niet aanbevelen.

Goede verhouding prijs/kwaliteit, prima staat.