Wijsheid in emotieover de mandala van de vijf boeddha's

om onze te cerebrale ingesteldheid te verruimen naar gevoel en denken moet je dit lezen

Wijsheid in emotie... De mandala van de vijf boeddha's: daarbij gaat het om vijf belevingswerelden die wij mensen kunnen hebben. De kern van het onderricht over de vijf boeddha families is dat het ons kan helpen om de positieve energie die in negatieve emoties (bijvoorbeeld hebzucht, woede) gevangen ligt, te ontdekken en deze te bevrijden. Het boek kent een heldere structuur: na een paar inleidende hoofdstukken krijgen elk van de vijf boeddha families een hoofdstuk. Ook worden enige vormen van meditatie beschreven die in het proces behulpzaam zijn, met instructies. Er is een verklarende begrippenlijst aan het eind van het boek. Per boeddha familie wordt de structuur gehanteerd dat eerst enige klassieke boeddhistische termen worden geïntroduceerd en besproken. Ten tweede maakt Han de Wit elk van de vijf boeddha families concreet en levendig voelbaar als vijf belevingswerelden, die elk hun eigen vorm van helderheid en verwarring kennen, met een eigen emotionele kleur. En ten derde beschrijft hij hoe we in elk van die belevingswerelden verwarring en negatieve emoties kunnen onderkennen en transformeren tot helderheid van geest. Duidelijk wordt dat onze bewustzijnsenergie steeds heen en weer schommelt tussen de open, 'egoloze' vorm en de egocentrische, gesloten vorm. Met die open vormen zijn vijf wijsheden verbonden: alomvattende, spiegelende, gelijkmoedige, onderscheidende en alles-volbrengende wijsheid. De egocentrische vormen, versluieringen of neuroses, worden aangestuurd door, respectievelijk, onwetendheid, afkeer, trots, gehechtheid en jaloezie. Zo hebben we dus te maken met vijf wijsheden, en vijf manieren waarop de greep van egocentrisme die wijsheden versmalt tot negatieve emoties. Steeds is er de vraag: hoe manifesteert zich de ontwaakte energie? En: hoe gaan we om met de niet-verlichte kant? Met de beoefening van bepaalde meditaties kunnen we steeds beter ons egocentrisch perspectief onderkennen en transformeren in het egoloze perspectief van de boeddha-energie. De meditaties die gepresenteerd worden zijn: Aandachtsmeditatie (gericht op een focus, een vorm), Ruimte ervaren ofwel vormloze meditatie, meditatie van Onvoorwaardelijke Liefde, en Compassie meditatie. Bij het benoemen van de belevingswereld van de families, van hun energie, beschrijft Han de Wit onder andere ervaringen van bepaalde landschappen, de seizoenen, belevingen in de kunst. Hij verwijst naar direct zintuiglijke ervaringen, gebruikt beeldende metaforen, op een manier dat ik me direct aangesproken voel. Een paar voorbeelden. Over de Vajra familie: (70) 'In termen van muziek is de energie briljant, helder gedefinieerd, klaterend, met een subtiele, precieze vreugde zoals we die bijvoorbeeld bij Mozart kunnen horen... Denk ook aan het aspect van bijna mathematische helderheid bij Bach'. En in termen van voedsel verwijst hij hier naar een gerecht dat heel vers is, heel precies opgemaakt, met veel oog voor detail, zoals bijvoorbeeld Japanse sushi. Ik word blij van de genuanceerde Nederlandse taal die Han de Wit bezigt, met uitdrukkingen als: de aandacht raakt 'bevangen' in een herinnering, emotie; 'begoocheld zijn' door bepaalde gedachten, onze natuurlijke compassie wordt 'versmald' tot eigenliefde. Met zijn uitnodigende, eenvoudige taal - die we ook uit zijn eerdere boeken kennen - weet hij 'en passant' veel belangrijke boeddhistische noties te verduidelijken. Hij geeft bijvoorbeeld een heel heldere toegankelijke uitleg bij het begrip 'leegte', 'emptiness'. Deze notie verwijst naar de openheid, die weer kenbaar wordt bij deconstructie van onze vaste ideeën: als we kunnen rusten in de onbevangen, non-conceptuele ruimte van de ervaring. Daar waar we ook open kunnen zijn voor de vijf wijsheden in de boeddha families, voor de wijsheid in onze emoties. Kortom: zeer aanbevolen!