Winteruren

Geschreven bij: Winteruren

Een prachtig boek dat je blijft boeien van begin tot het eind. Daarna sla je het met een zucht dicht. Zo knap meeslepend geschreven. Wacht al op zijn volgende boek. Een nieuwe schrijver in België land waar wij zeker meer van gaan horen.

Winteruren is het debuut van Filip Bastien, het boek won meteen The Indie Awards 2018. The Indie Awards zijn in 2017 in het leven geroepen om het harde werken van Indie-auteurs (auteurs die niet aangesloten zijn bij een uitgeverij) te belonen en ze in het zonnetje te zetten. Elk jaar worden deze awards uitgereikt. En nu is het boek dan uitgegeven door uitgeverij Hamley Books in een prachtig vormgegeven editie.

Het boek is geschreven als een eerbetoon aan de grootvader van de auteur, Richard van Wayenberghe. Gedurende de Tweede Wereldoorlog werd hij opgepakt voor een verzetsdaad en naar een strafkamp in Noord-Frankrijk gestuurd (La Coupole). De auteur heeft in zijn roman echter gekozen voor zijn opsluiting in het beruchte strafkamp in België, Breendonk, ‘Het kamp van de waanzin’.

De hoofdpersoon uit de roman, Richard van Wayenberghe, kijkt terug op zijn leven. Het verhaal begint in Werchter in 1989. Richard zit aan het sterfbed van zijn vrouw Anna-Maria. Al wakend bij zijn vrouw beleeft hij verschillende flashbacks. De auteur kiest ervoor om die flashbacks schijnbaar willekeurig, ook door de tijd, te laten plaats vinden. De flashbacks volgen elkaar op, wisselend in tijd en wisselend tussen Fientje en Anna-Maria. Fientje is zijn jeugdliefde, Richard valt voor haar wanneer hij slechts tien jaar oud is. Prachtig is de tijdschets van het leven in 1925. Later komt Anna-Maria in zijn leven, haar leert hij in 1932 kennen. Eigenlijk kan Richard niet kiezen tussen beide vrouwen en dat zal gedurende een groot gedeelte van zijn leven zo zijn.

Richard beleeft veel avonturen in zijn leven, het boek laat zich dus niet alleen lezen als een liefdesroman, het is ook een avonturenroman. De avonturen beleeft hij met zijn beste vrienden Nico en Johan. Het zijn kameraden door dik en dun, niet alleen als kinderen, ook als volwassenen. Ook de moeder van Richard speelt een grote rol in zijn leven evenals zijn afwezige vader. Afwezig omdat hij dood is, gestorven in de grote oorlog, de Eerste Wereldoorlog. Een bekend symbool van die Eerste Wereldoorlog zijn klaprozen. Die klaprozen komen in het verhaal van Richard soms ook voor, de symboliek is dan herkenbaar.
In de Tweede Wereldoorlog dreigt de geschiedenis zich te herhalen. Richard gaat in het verzet, wordt verraden en opgepakt. Hij lijkt ten dode opgeschreven te zijn in het strafkamp Breendonk. Een strafkamp met een echte martelkamer, er zijn maar weinig overlevenden van dit strafkamp. Maar Richard, dankzij onverwachte hulp, overleeft. Hij gaat door met zijn leven vol met onverwachte wendingen.

Mijn mening: In het begin van het boek had ik wat moeite met het snel wisselen van de verhaallijnen. Schijnbaar willekeurig verspringt het verhaal in tijd. De hoofdpersoon is altijd Richard maar de tijd schiet van 1925 tot 2017 en terug; een regelmaat is er, zeker in het begin, niet in te ontdekken. Dat maakt dat er snel een aantal personages worden opgevoerd en het duurt even eer je als lezer die personages in het totale verhaal kunt plaatsen. Later blijkt dat het verspringen helemaal niet zo willekeurig is, de auteur heeft er een bedoeling mee. De samenhang tussen de verschillende tijdlijnen wordt naarmate het verhaal vordert steeds duidelijker. Op het einde van het boek vallen de puzzelstukjes samen en is het verhaal compleet. Mooi gedaan.

Het verhaal speelt grotendeels in België. In het taalgebruik gebruikt de auteur soms wat Vlaamse woorden, mij stoort dat in het geheel niet, sterker nog, het gebruik ervan is altijd functioneel en voegt een extra dimensie toe aan het verhaal.

Geschreven bij: Winteruren

Winteruren, een roman, vol liefde en historische gebeurtenissen. Winteruren voert de lezer langs de grote gebeurtenissen van de twintigste eeuw: De Eerste en Tweede Wereldoorlog, De Koude Oorlog, de wereldexpositie in Brussel en de val van de Berlijnse Muur.
Hoofdpersoon in het boek, Richard van Waeyenberghe, is de grootvader van auteur Filip Bastien welke hij zelf helaas nooit mocht kennen. Toch is het boek geen waargebeurd verhaal. Het boek is fictie, maar doorspekt met reële gebeurtenissen uit onze geschiedenis, wat het erg interessant maakt om te lezen, een stapje terug in de vorige eeuw. Voor iemand die in de streek in België woont, waar het verhaal zich afspeelt zullen de vele herkenningspunten een waardevolle toevoeging zijn. Maar ook als je niet van België bent, is het zeer goed te volgen, want de oorlog kennen we allemaal.
Een roman, welke leest als een trein, waarin je veel liefde voelt ondanks alle ontberingen die Richard van Waeyenberghe moest doorstaan. Liefde die hij telkens vond, maar ook steeds opnieuw weer kwijtraakte door de barre omstandigheden.
Zo zijn er 2 liefdes in zijn leven gekomen, Josephine en Anna Maria. Beide proberen bij Richard vooraan te staan. Richard kiest in eerste instantie voor zijn allereerste liefde, Josephine maar het lot bepaald anders. Richard gaat tijdens de oorlog bij het verzet, wordt verraden en opgepakt, gruwelijk gemarteld door de nazi’s, maar weet weer te ontsnappen. Hij is voortdurend op de vlucht waardoor hij beide liefdes uit het oog verliest. Josephine duikt op de meest onverwachte momenten toch weer op in Richards leven, maar even snel verdwijnt ze ook weer. Anna Maria is het, die hem steeds de reddende hand lijkt te bieden in zijn penibele omstandigheden. Uiteindelijk zal Anne Maria het zijn die Richard door het leven leidt. Maar ook zij heeft haar geheimen na de doorstane oorlog. En zo rijzen er uiteindelijk toch wel wat vraagtekens bij Richard als hij zijn Anna Maria bijstaat op haar sterfbed. En dan zijn daar de verrassende onthullingen, die alle puzzelstukjes in het verhaal op zijn plaats laten vallen voor de lezer.
Het verhaal wordt verteld in flashbacks door de ogen van Richard van Waeyenberghe. Er zijn maar 11 hoofdstukken maar ieder hoofdstuk omvat meerdere terugblikken in de tijd, welke duidelijk aangegeven staan met jaartallen en plaatsnamen boven ieder leesgedeelte. Vlotte schrijfstijl, mooi lettertype wat prettig leest. Er wordt heel beeldend geschreven waardoor je je de angst van de hoofdpersonen levendig kunt voorstellen en zelfs voelen op bepaalde momenten, goede research gedaan, zeker belangrijk als verwezen wordt naar waargebeurde feiten.
Filip geeft ons met zijn boek Winteruren een kijkje in de historie zonder geschiedenisboek te zijn, een stapje terug in de tijd, heerlijk om te lezen.

Filip Bastien kreeg als eerste Vlaamse auteur de Indie Award juryprijs 2019 voor het meest memorabele karakter in zijn boek Winteruren, protagonist Richard van Waeyenberghe .

Geschreven bij: Winteruren

Dat Filip Bastien een nieuw fenomeen is, hoeft geen betoog. Neem het boek 'Winteruren', sla een willekeurige bladzijde open en lees: de zinnen dansen voor je ogen.
'Winteruren' verhaalt de zoektocht van een oorlogsveteraan naar zijn verloren gewaande jeugdliefde. Het verhaal leest als een raket en is psychologisch goed onderbouwd. Bijwijlen is Filips schrijfstijl overdonderend. Het verhaal blijft boeien tot op de laatste bladzijde.
Filip Bastien werkt graag met flashbacks. Dit geeft een speciale dynamiek aan het verhaal. Ik heb genoten van de soms fenomenale volzinnen en aan de denderende schwung.
Het boek is het (meermaals) lezen meer dan waard!
Ik geef graag een score van 5 sterren *****

Richard Waeyenberghe is het hoofdpersonage in Winteruren. Zittend aan het sterfbed van zijn vrouw Anna-Marie, gaan Richards’ gedachten terug naar de Tweede Wereldoorlog en de wereldexpo van 1958. Wanneer hij een kaart ontvangt van zijn jeugdliefde Josephine (Fientje) werpt dit Richard nog verder terug in de tijd. De kaart brengt hem de boodschap dat het zijn laatste kans is om zijn voormalige liefde nog eenmaal te ontmoeten, maar hij kan zijn Anne-Marie niet alleen laten. De keuze valt hem echter niet gemakkelijk. Een keuze die hij in zijn leven diverse keren heeft moeten maken.

“De ziekenhuiskamer is niet anders dan alle andere ziekenhuiskamers: pastelgroen, kaal. Anna-Marie slaapt. Naast haar in de kamer ligt een vrouw van middelbare leeftijd. Ik observeer de schabouwelijke luchtpomp die haar ademwerk overneemt.”

Met Winteruren levert Bastien een zeer fraaie roman af die ontroerend en boeiend tegelijk is. De vele flashbacks maken het verhaal af en verduidelijken de keuzes en gedachten van hoofdpersoon Richard. Bovendien brengen deze flashbacks de lezer terug naar belangrijke gebeurtenissen die niet alleen Richards leven kleurden, maar dat deden in het leven van veel mensen.

Richard heeft geen gemakkelijk leven achter de rug. Zo doorleeft hij zowel de Eerste als de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zit hij geruime tijd gevangen in een concentratiekamp waar hij wordt gemarteld door de Nazi’s en maakt hij de Koude Oorlog alsmede de val van de Berlijnse muur mee. Alsof dat nog niet genoeg is voor één mensenleven, wordt Richard ook nog eens verscheurd door zijn gevoelens voor zijn grote liefde en de vrouw waar hij mee trouwde.

“In een oudbakken stoel wacht ze me op. Het licht van een eeuwig verre straatlantaarn beschijnt haar zilvergrijze haren. Een versleten, flanellen jurk draagt ze en een paar schoenen waarvoor een bedelaar zou bedanken. In de rimpels op haar voorhoofd lees ik vraagtekens. Dag Fientje, zeg ik.”

Bastien beschikt over een zeer fraaie, haast poëtische schrijfstijl en vooral het hoofdpersonage is bijzonder goed gekarakteriseerd. De emoties en gevoelens van dit personage worden gedetailleerd en met een duidelijk inlevingsvermogen beschreven door Bastien. Bijzonder detail is overigens dat de grootvader van de auteur model heeft gestaan voor de hoofdpersoon in Winteruren; een grootvader die hij echter nooit heeft mogen kennen en dat maakt zijn inspanningen wellicht nog knapper. Het is duidelijk dat Bastien zicht zorgvuldig heeft moeten verdiepen in het leven van zijn ‘opa Richard’. Het feit dat de auteur er voor heeft gekozen zijn boek te schrijven in de eerste persoon brengt Richard heel dicht bij de lezer.

Kortom, Winteruren is een prachtige, roman met diepgang.

De auteur
Filip Bastien (Eeklo, 1962) woont met zijn vrouw Annie in Werchter. In het dagelijks leven is hij systeembeheerder, daarnaast schrijft hij ook boeken. Filip Bastien kreeg als eerste Vlaamse auteur de Indie Award juryprijs 2019 voor het meest memorabele karakter in zijn boek Winteruren, protagonist Richard van Waeyenberghe .

Uitvoering
Uitgeverij Hamley Books
ISBN: 9789463967051
Paperback, 300 pagina’s

Waar te beginnen?

Wat een prachtig en bijzonder boek. Wat een prachtige, bijna poëtische taal. De brief van de vader van Richard, vanuit de loopgraven, is wat mij betreft een hoogtepunt van deze mooie taal.

Het verhaal is bijzonder. Je springt heen en weer in de geschiedenis, waarin de jaarwisseling van 1989/ 1990 de basis is.

Je wordt meegnomen naar de Eerste Wereldoorlog, het Interbellum, de Tweede Wereldoorlog, de Wereldtentoonstelling in Brussel en het vallen van het IJzeren gordijn. In het decor van deze gebeurtenissen leef je mee met Richard. Een man die zijn leven lang heen en weer wordt geslingerd tussen twee vrouwen.

Het boek heeft in 2018 de Indie Award gewonnen voor “Meest memorabele personage” en daar kan ik mij absoluut in vinden. Richard is een personage dat je lang bij zult blijven.

Ik ben een beetje stil van het boek, zo heb ik ervan genoten, met Richard meegeleefd, in mijn hart gesloten. Het zelden dat ik zo’n prachtig boek tegenkom. Mijn oordeel: INDRUKWEKKEND

Geschreven bij: Winteruren

Recensie van het boek; Winteruren van Flip Bastien voor de Boekentoer

We arriveren in het verhaal op het moment dat Richard aan het sterfbed zit van zijn vrouw Anna-Maria. Aan de hand van terugblikken leren we dat Richards eerste liefde Josephine was. Toch is hij met Anna-Maria getrouwd.
De geschiedenis ontvouwt zich in WOII. Waar deze drie mensen elkaar weer verliezen en terugvinden. Het liefdesverhaal loopt als een rode draad door het boek. En hun levens blijven elkaar raken, zelfs op het eind, wanneer Richard nog eenmaal de kans krijgt om Josephine te ontmoeten.
De verschrikkelijke gebeurtenissen in de oorlog komen ten volle aan bod, als Richard in Fort Breedonk wordt opgesloten alwaar men een eigen folterkamer heeft. Het tekent heel duidelijk het beeld van die tijd.

Waar ik in het begin aan moest wennen, was de Vlaamse taal en het feit dat het verhaal door de tijd heen springt. Maar dit duurde maar even.
Het verhaal maakte me nieuwsgierig en trok me mee omdat het in een vlot tempo is geschreven. Het was behalve leerzaam, ook nog een erg emotioneel liefdesverhaal, waar ik via het boek deel van kon zijn.
Het ontroerde me ook en de personages zijn zo beschreven dat ik daar ook een goed beeld van had. Bovendien is het wel duidelijk dat een oorlog niet over is als deze is afgelopen.

Ik geef vijf sterren, omdat ik het een geweldig boek vind en er niet geloof in de stelling, dat het altijd beter kan.

Geschreven bij: Winteruren

Met Winteruren heeft Filip bewezen dat je een oorlogsverhaal ook met humor kan vertellen.
Met zinnen als: “Als er één Afrikaan was die ik meed ik als de gonorroe, was het François Safari wel…” krijg je mij wel aan het lachen. Ik ben ervan overtuigd dat humor, mits juist geproportioneerd en op het juiste moment gebruikt, mag in een boek wat over de tweede wereldoorlog gaat.
Wat me opviel was de sfeer van het boek. Ik keek als het ware over de schouders van Richard mee en voelde zijn ontluikende liefde voor zijn Fientje. De vrouw die alles voor hem was maar die hij nooit kreeg. Hij ging uiteindelijk voor the next best thing, maar was Anna-Maria hem waard? Had ze recht op zijn hart en kon hij over haar vreselijke daden heen stappen? Daar zit wat mij betreft de enige manco in dit boek. Ik had graag willen weten waarom hij uiteindelijk toch voor Anna-Maria is gegaan, ondanks dat ze een moffenmeid was geweest. De schrijfwijze, de humor en het respect waarmee Filip de personages beschrijft maakt dat ik hier zonder morren overheen kan stappen. Dit boek is een terechte Indie winnaar.

Geschreven bij: Winteruren

Een interessant verhaal van het leven en de liefdes van een man doorheen de belangrijke gebeurtenissen in de 20ste eeuw.

Een prachtig boek, in de ik-vorm geschreven, waardoor je meteen meegenomen wordt door de hoofdpersoon. Het boek speelt in verschillende periodes. Een gedeelte in de 2de Wereldoorlog, een gedeelte tijdens de Wereldtentoonstelling in Brussel en een gedeelte in de jaren '90.
Filip draagt het boek op aan zijn overgrootvader en heeft gebruik gemaakt van waargebeurde situaties. Het boek heeft ontroerende, gruwelijke en ook humoristische passage. Lees ook het interview met Filip www.bookstamel.com