De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje

Laat je niet afschrikken door de wonderlijke titel, want het meisje waar het omgaat is een innemend, zeer intelligent en dapper Afrikaans kind. In dit sprookjesachtige verhaal werkt ze zich op vanuit de latrines in de Sloppenwijken van Soweto naar een prachtig landhuis in Zweden. Hoe ze daar komt, is misschien wat onwaarschijnlijk. Maar zijn sprookjes dat niet altijd? Niet nadenken, gewoon laten meevoeren door de zinnen. Het boek bestaat uit zeven delen die ieder met een citaat beginnen, zoals 'Niets duurt eeuwig in deze slechte wereld. Zelfs ons verdriet niet.' van Charlie Chaplin.Alle 24 hoofdstukken hebben duidelijke titels als 'Over stoppen die doorslaan en de helft van een tweeling die zijn broer neerschiet.' en 'Over een moord op een dode man en twee zuinige mensen.' Weet je in ieder geval wat je wachten staat.

De titel zegt al meer dan genoeg over dit humoristische boek. De schrijver vertelt het wonderbaarlijke relaas van de uiterst intelligente Zuid-Afrikaanse Nombeko. Nombeko leeft een naar leven in onvrijheid en weet Zuid-Afrika te ontvluchten. Ze belandt uiteindelijk in Zweden waar ze samen met de Zweedse tweelingbroers Holger 1 (die eigenlijk niet bestaat) en Holger 2; een altijd boos meisje, Celestine en nog een stel andere markante figuren, waaronder drie Chinese meisjes, een paranoïde Amerikaan en een gevallen Zweedse gravin in een turbulent verhaal belanden. Ook nemen een aantal beroemde personen aan het verhaal deel: de Zweedse koning Carl XVI Gustaaf, de huidige Zweedse premier Fredrik Reinfeldt, de Zuid-Afrikaanse oud-premier P.W. Botha, de Chinese president Hu Jintao, de Israëlische politici Tzivi Lipni en Ehud Olmert zelfs de onlangs overleden Nelson Mandela maakt twee keer zijn opwachting. De kracht van het verhaal ligt daarin dat de opeenvolgende gebeurtenissen allemaal hoogst onwaarschijnlijk lijken, maar door het vakmanschap van de schrijver Jonas Jonasson toch realistisch blijken te zijn. Moeiteloos knoopt de schrijver bijzondere zaken en onderwerpen aan elkaar en neemt de lezer hierdoor mee op zijn reis vol met humor, absurditeiten maar ook warme en ontroerende momenten. De combinatie van deze elementen doet denken aan de markante Britse Monty Python verhalen uit de jaren zeventig. De schrijver Jonasson verbindt een atoombom, tien kilo antilopenvlees, de Israëlisch veiligheidsdienst Mossad, een kussenfabriek, de Zweedse monarchie en Chinese Han kunst moeiteloos tot een boeiend en goedgeschreven verhaal. Alle lezers van de debuutroman van Jonasson ‘De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween’ zullen meer dan tevreden zijn met dit geweldige tweede boek van Jonas Jonasson!

De Zweedse auteur Jonas Jonasson begon zijn schrijverscarrière toen hij nog voor een aantal Zweedse kranten werkte. Daarnaast was hij sinds 1996 eigenaar van het succesvolle mediabedrijf OTW, dat hij in 2005 om gezondheidsredenen verkocht. Twee jaar later verhuisde hij naar Zwitserland waar hij zijn debuutroman De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween schreef. Het boek werd in 2009 uitgegeven en het jaar daarop was het de bestverkochte roman in Zweden. Jonasson won er tevens de Swedish Booksellers Award mee. In 2013 verscheen zijn tweede roman: De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje, dat meteen al een bestseller werd. Het veertienjarige Zuid-Afrikaanse meisje Nombeko Mayeki werkt als latrinewerker in de grootste township van het land: Soweto. Ze is analfabete, maar kan uitstekend rekenen. Door een man die haar lastigviel leert ze lezen en als ze op weg is naar de bibliotheek wordt ze door een dronken man aangereden. Nombeko wordt veroordeeld tot zeven jaar slavernij bij dezelfde man, een nucleair ingenieur. In haar vrije tijd leest ze alle wetenschappelijke boeken die er zijn en heeft daardoor meer nucleaire kennis dan de ingenieur. In Zweden krijgen Ingmar Qvist en zijn vrouw Henrietta onverwacht een eeneiige tweeling. De jongens worden Holger 1 en 2 genoemd. Nummer 1 wordt ingeschreven bij de burgerlijke stand, nummer 2 bestaat in feite niet. Nombeko komt in Zweden terecht en ontmoet Holger 2. Maar ook een atoombom van drie megaton kwam met haar mee. Waarna ze samen met nummer twee probeert de bom niet af te laten gaan, maar ook kwijt te raken. De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje kent een groot aantal verhaallijnen, maar de belangrijkste zijn toch die van Nombeko en Ingmar Qvist. Nombeko groeit op in het door apartheid verdeelde Zuid-Afrika. Jonasson ontkomt er eigenlijk niet aan om racisme en de blanke overheersing een rol in het verhaal te laten spelen. Dat heeft het ook, maar absoluut niet dramatische of belerend. Integendeel. Het is op een dusdanig luchtige manier geschreven dat het daardoor leuk is. Maar toch wel met een bepaalde ondertoon. Ook in het verhaal dat zich in Zweden afspeelt zit een klein beetje geschiedenis. Ingmar Qvist probeert zijn zoons namelijk antimonarchistisch op te voeden. Daarbij komt dan een klein lesje monarchie om de hoek kijken. Het aantal personages dat in het boek voorkomt is talrijk en de meeste van hen zijn nogal bijzondere en zeker uiteenlopende figuren. Toch slaagt Jonasson er uitstekend in die hoeveelheid overzichtelijk te houden. Je krijgt nergens het gevoel dat het verwarrend of onbegrijpelijk is. Datzelfde geldt in wezen ook voor de vele gebeurtenissen die elkaar in hoog tempo opvolgen. De structuur blijft behouden ondanks de wirwar die soms doet denken aan een niet te ontwarren kluwen spaghetti. Qua opzet en structuur doet dit boek soms denken aan zijn debuutroman. Ook in zijn eerste boek komen bommen voor, maken wereldleiders hun opwachting en beleven de personages bijzondere avonturen. Dit wil niet zeggen dat het een vergelijkbaar boek is. Dat is het niet. Het is eerder de stijl van schrijven die voor deze overeenkomst zorgt. Misschien is dat wel een beetje het visitekaartje van de auteur. Vanaf het begin van het verhaal is het al enigszins kolderiek, maar naarmate het vordert neemt het een steeds absurdistischer vorm aan. Er doen zich talloze situaties voor die buitengewoon onwerkelijk zijn. Het benaderen van die werkelijkheid is ook nooit Jonasson's doel geweest. Wat de auteur voor ogen had, is hem gelukt. Hij heeft een niet diepgaande roman geschreven die eigenlijk alleen maar voor vermaak bedoeld is. Daarin is hij met verve geslaagd.

Ook dit 2e boek van Jonas Jonasson is weer een boek wat je moeilijk aan de kant kunt leggen. Ik had het dan ook in een weekend uit. Helaas, want het is een heerlijk boek wat humoristisch geschreven is. Heel soms een tikje langdradig maar verder een absolute aanrader. Ik hoop dat zijn volgende boek snel verschijnt.

Een geniaal en geestig boek voor wie het intellectueel aankan! Een pageturner die je soms wel móet wegleggen om de absurde wendingen op je in te laten werken. Vlot, maatschappijkritisch en met ongelooflijk veel humor geschreven, waardoor je soms letterlijk in lachen uitbarst.

Ik was erg benieuwd hoe de tweede van Jonasson zou zijn. Het leek me best lastig om ‘De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween’ te evenaren maar daar is deze schrijver op glorieuze wijze in geslaagd. Eerlijk gezegd werd ik door ‘het bommenmeisje’ zelfs nog meer geraakt dan door de eerste. Het is een verhaal dat gelezen wil worden en vooral niet samengevat in een paar zinnen. Maar de dragende kracht van deze story is toch wel de briljante Nombeko die als een autodidact pur sang, zichzelf onderwijst in zo’n beetje alles en de kern van de dingen dan vele malen beter begrijpt dan de mensen die het zouden moeten snappen op basis van hun opleiding of positie. Het is werkelijk geweldig hoe de schrijver er in slaagt buitengewoon schrijnende omstandigheden te vatten in no nonsens taal, op een manier die zeer regelmatig niet alleen maar humoristisch is maar ronduit hilarisch. En passant geeft hij dan ook nog gratis en voor niets geschiedenislesjes weg, en krijgt de politiek regelmatig een veeg uit de pan. Ondanks het tumultueuze verhaal en de ongelooflijke wendingen die het regelmatig neemt komen aan het einde alle wegen, plots en sub-plots, draadjes en zelfs minuscule pluisjes keurig en wederom op een fantastische manier weer bij elkaar. Een meesterverteller deze Jonasson! Gun jezelf deze rollercoaster en laat je meevoeren.