Brief aan een middelmatige man

pleidooi voor een nieuwe publieke moraal

Brief aan een middelmatige man
Afbeelding 1 van 12

Uitgever: Ambo

Auteur: Joep Dohmen
  • Nederlands
  • 1e druk
  • 9789026322860
  • november 2010
  • Hardcover
  • 219 pagina's
Alle productspecificaties

Joep Dohmen

Prof.dr.Joep Dohmen (1949) is emeritus hoogleraar Wijsgerige en praktijkgerichte ethiek aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht.Recent werd hij benoemd tot lector Bildungaan het Centrum voor Humanistische Vorming.Daarnaast is hij verbonden aan de Hogeschoolvoor Toegepaste Filosofie en aan de BildungAcademie van de Universiteit van Amsterdam.Op 20 november 2015 houdt hij zijn oratie bij deaanvaarding van zijn lectoraat.Van zijn hand verschenen Nietzsche over de menselijke natuur, de bloemlezing Over levenskunst en Tegen de onverschilligheid. In het voorjaar van 2010 verscheen de door hem en Jan Baars samengestelde bloemlezing De kunst van het ouder worden. Samen met Maarten van Buuren stelde hij de bloemlezingen De prijs van de vrijheid en Van oude en nieuwe deugden samen. Op bol.com vind je alle boeken van Joep Dohmen, waaronder het nieuwste boek van Joep Dohmen.

Samenvatting

Enige tijd geleden verscheen in de Volkskrant een brief van een man wiens leven in het teken van de middelmaat stond. Hij had altijd wel meer willen doen om zijn talenten te ontwikkelen, maar het kwam er nooit van. Nu, op zijn vijftigste, kijkt hij terug op een kleurloos leven – en vraagt zich af of hij daar niet gewoon tevreden mee moet zijn. In Brief aan een middelmatige man geeft Joep Dohmen hem een antwoord.

Dohmen gaat in op de vraag wat het betekent jezelf te ontwikkelen, te ontplooien, te bilden. In een tijd waarin tradities en 'grote verhalen' geen vanzelfsprekende gidsende rol meer vervullen zullen we op eigen kracht betekenis aan ons bestaan moeten geven, daarbij weerstand biedend aan de dwingende verleidingen van markt, wetenschap en technologie. Hoe worden we meer dan alleen calculerende en consumerende burgers?

In zijn boek wijst Dohmen op de noodzaak van de ontwikkeling van een nieuwe publieke moraal, een moraal die mensen ertoe beweegt bewust naar hun eigen leven te kijken, en te streven naar sociale zelfverwerkelijking – naar een zinvol bestaan, te midden van en rekening houdend met anderen.

Recensie(s)

Als gevolg van afkalving van traditionele samenlevingsverbanden komt de vraag 'Hoe zal ik leven?' met verdubbelde kracht op de laatmoderne enkeling af. Volgens de auteur zijn veel mensen op zoek naar een nieuw (moreel) ideaal. Hij doet daartoe voorstellen voor een grondhouding annex levensstijl onder namen als 'zorg voor zichzelf' en 'sociale zelfontplooiing'. Dohmen staat in de humanistische traditie en bouwt voort op het werk van onder anderen Bieri, Foucault en Taylor. Zowel menslievendheid als zelfverwerkelijking dienen tot hun recht te komen. Tegenwicht wordt geboden tegen neoliberale zelfbeschikking en tegen een communitarisme dat het individu wegdrukt. Levenskunst bereik je niet zonder intensieve vorming ('Bildung'), die je zelf ter hand moet nemen. De lezer krijgt in vogelvlucht een toch vrij gedetailleerd beeld van een breed en actueel discussieveld. De auteur is hoogleraar ethiek aan de Universiteit voor Humanistiek; het boek is een uitwerking van zijn intreerede.

Drs. H. Alblas

Lees de eerste pagina's

4.0
van de 5
3 reviews
0
0
1
1
1
2
  • Inspirerend
    1
  • eigentijds
    1
1
  • Moeilijk leesbaar
    1
  • middelmatig boek

    Dit boek heeft een veelbelovend thema, maar de uitwerking daarvan stelt teleur. In zijn nawoord vermeldt Dohmen dat dit geschrift de bewerking is van zijn oratie, die hij geschikt wil maken voor een breed publiek. Daarin is hij niet geslaagd. Dit boek is namelijk zeer moeilijk leesbaar. De begrippen en ingewikkelde termen buitelen over elkaar heen. Soms worden op één pagina tien filosofen aangehaald. Het voortdurend aanhalen van autoriteiten past in een wetenschappelijk werk, maar niet in een geschrift voor een breed publiek. Bovendien wekt het de indruk dat de schrijver leunt op anderen en zelf weinig of geen ideeën heeft. Ook de structuur van het boek is niet helder. De brief van de 50-jarige man aan de Volkskrant die als uitgangspunt dient, komt in het eerste gedeelte van het boek niet terug. Daardoor ontstaat de indruk dat deze brief “eraan is geplakt”. Het lijkt of er te weinig moeite is gedaan, of te weinig kwaliteit in huis is, om een leesbaar, goed gestructureerd verhaal te brengen.

    Aan het eind van het boek gaat Dohmen op de briefschrijver in. Hij doet op basis van de brief allerlei aannames over de “middelmatige man”. Deze zijn doorspekt van negatieve oordelen en vooroordelen. Dohmen reageert zonder mededogen op de “middelmatige” man, op een liefdeloze wijze. Door over deze man te oordelen schept Dohmen afstand tot zijn lezer. Immers: de lezer zal zich tot op zekere hoogte herkennen in de middelmatige man. Want is de middelmatige man niet in ieder van ons aanwezig? Of soms niet in Dohmen? Vindt Dohmen zichzelf geslaagd? Het lijkt alsof Dohmen zich verheven voelt boven de “middelmatige man”. De brief die Dohmen uiteindelijk tot de “middelmatige man” richt, is niet helder. Hij stipt dingen aan, maar werkt deze niet uit. Het is geen helder antwoord, waarmee de man uit de voeten kan. Dohmen heeft het in zijn boek over het belang van “bildung”. Maar wat is dat voor bildung? Het lijkt of Dohmen uitsluitend een intellectuele vorming voor ogen heeft. Nergens wordt gerept over een gevoelsmatige of intuïtieve vorming. Doordat de ervaring ontbreekt en de theorie van Dohmen niet wordt gekoppeld aan de realiteit van het dagelijks leven, blijft het boek “zweven”. In een boek voor een breed publiek zou het interessant zijn om als schrijver niet zelf buiten schot te blijven, maar de eigen ervaring ten opzichte van het thema naar voren te brengen. Daarmee zou Dohmen ook contact met zijn publiek kunnen leggen, dat nu ontbreekt. Het is een boek dat getuigt van cognitieve kennis, maar niet van wijsheid. Het hart, de bezieling en ervaring missen.

    De ambitieuze ondertitel van het boek is “Pleidooi voor een nieuwe publieke moraal”, maar waarin schuilt het nieuwe dat Dohmen naar voren brengt? Dohmen haalt vele denkers aan, maar wat is zijn eigen inbreng? Hoe creatief en vernieuwend zijn zijn eigen gedachten? Daar is weinig van terug te vinden. Kortom: een boek dat veel belooft, maar weinig waarmaakt, en daarmee een middelmatig boek.

    Vond je dit een nuttige review?
    32 13 Ongepaste review?
  • Brief aan een middelmatig man

    Enkele jaren stuurde een man van toen 50 jaar een brief naar een krant waarin hij zich beklaagde over zijn middelmatigheid. Hij blonk nergens op een opvallende wijze in uit. Kortom, een mens zoals verreweg de meesten van ons. Erg duidelijk werd mij niet wat hij graag wilde. Bekendheid als een Bekende Nederlander, hetgeen de beste manier lijkt om, hoe dan ook, in de schijnwerpers te staan?
    Als mijn interpretatie over de briefschrijver klopt dan heeft Joep Dohmen heel andere ideeën hoe je aan de middelmaat kunt ontsnappen. Dohmen houdt zich, net als veel ander filosofen, bezig met de levenskunst. Ook in zijn oratie sprak hij over de ontplooiing van de mens, maar dan wel ten dienste van de gemeenschap. Zeker in een tijd van sterke individualisering waar vaste en bindende kaders voor veel mensen zijn verdwenen en roem, macht en rijkdom belangrijker (b)lijken te zijn dan solidariteit en empathie roept Dohmen op tot een nieuwe publieke moraal. De mens zal aan Bildung (waar niet opleiding mee bedoeld wordt) moeten doen om zichzelf als persoon te ontwikkelen en daarbij ook oprecht oog moeten hebben voor de medemens. Dohmen bespreekt veel filosofen en heeft m.i. best eigen ideeën en interpretaties. Ook voor de briefschrijver, hoewel die wellicht niet op een antwoord als dat van Joep Dohmen zat te wachten omdat de briefschrijver de indruk geeft dat hij zich niet erg wil inspannen. En dat is wel nodig om aan de middelmaat te ontsnappen, ook als je de visie van Dohmen en soortgelijke filosofen aanhangt.
    Een m.i. erg boeiend boek, maar niet voor een echt breed publiek. Daarvoor is het te veel geschreven door een intellectueel voor wie, om maar een voorbeeld te nomen, het werk van Foucault gesneden koek lijkt te zijn. Ik ben bang dat het boek voor veel middelmatige mensen aan de moeilijke kant is. Voor mensen met wat meer kennis en achtergrond is het naar mijn mening wel een helder boek dat zeker tot nadenken aanzet.

    Vond je dit een nuttige review?
    2 1 Ongepaste review?
  • Joep Dohmen gaat breder
    • Inspirerend
    • eigentijds
    • Moeilijk leesbaar

    Joep Dohmen heeft een zeer eigentijds thema bij de kladden. In dit boek wil hij naar een breder publiek dan zijn gebruikelijke wetenschappelijke kring. Daar waar hij in gewone mensen taal de huidige maatschappij beschrijft slaagt hij daar prima in. Met cynische humor zet hij de huidige samenleving van tv kijkers en dikdoeners te kijk. Maar als hij vervolgens dieper doorgraaft met filosofische onderbouwingen wordt de stof taai, verdrinkt hij in de veelheid filosofen die hij aanhaalt en lukt het hem niet zijn boodschap helder in een of twee alinea;s uit te leggen. Je voelt dat hij goed bezig is, maar helder en bondig overdragen is moeilijk. Het zou mooi zijn als hij zijn losse stijl een boek lang zou kunnen volhouden. Maar dat is een opdracht voor een ander boek. Al met al een zinvol boek. Een verademende kijk op de huidige wereld. Dus wat dat betreft een aanrader. Maar dan wel voor gevorderde (filosofisch ingestelde) lezers.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Hardcover
Verschijningsdatum
november 2010
Druk
1e druk
Afmetingen
20,8 x 13,1 x 2,5 cm
Aantal pagina's
219 pagina's
Kaarten inbegrepen
Nee
Illustraties
Nee

Betrokkenen

Auteur
Joep Dohmen
Uitgever
Ambo

EAN

EAN
9789026322860

Overige kenmerken

Extra groot lettertype
Nee
Subtitel
pleidooi voor een nieuwe publieke moraal

Je vindt dit artikel in

Categorieën
Nieuw of tweedehands
Tweedehands
Uitvoering
Boek
Verschijningsvorm
Hardcover
Studieboek of algemeen
Algemene boeken
21, 80
+ € 1,99 servicekosten
Alleen tweedehands
Als nieuw
Ongelezen. Conditie: Als nieuw. Editie: 1. Jaar: 2010. Taal: Nederlands.
Op voorraad
Voor 15:00 uur besteld, maandag in huis Tooltip
Verkoop door partner van bol.com boekenbalie.nl
  • Gratis verzending
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Tweedehands artikelen retourneren is vaak niet gratis
Andere verkopers (6)

Vragen en antwoorden (0)