Dagboek 1. 1954-1957

Boek omdraaien
  • Nederlands
  • 1e druk
  • 9789028242012
  • mei 2005
  • Paperback
  • 381 pagina's
Alle productspecificaties

Frida Vogels

Frida Vogels (Soest, 1930) is de auteur van De harde kern. Het boek bestaat uit drie delen. Het eerste deel (inmiddels uitverkocht) bevatte 'Kanker' en 'De naakte waarheid', het tweede deel bestaat volledig uit 'Met zijn drieën'. Het derde en laatste deel bestaat uit gedichten.

In 1994 werd haar de Libris Literatuurprijs toegekend voor het tweede deel van De harde kern. De schrijfster wilde de prijs niet zelf in ontvangst nemen. Wel achtte ze het gewenst de volgende toelichting te geven: 'Een schrijver schrijft een boek. Als een uitgever er iets in ziet, wordt het gepubliceerd. Het wordt door litteraire critici besproken en vindt geleidelijk zijn weg naar de lezers voor wie het bestemd is. Eventueel geeft de schrijver, na verloop van tijd, een interview, compleet met portret, om aan de inmiddels ontstane belangstelling voor zijn persoon tegemoet te komen en een eigen mening over zijn werk te geven. Als het werk de schrijver overleeft, geldt wie dan leeft, wie dan zorgt.'

Naast schrijver is Frida Vogels ook vertaler van Italiaanse auteurs als Salvatore Satta, Primo Levi, Giacomo Debenedetti en Cesare Pavese. Ook bezorgde zij Onder het ijs van Bert Weijde, verschenen in 1994.

In mei 2005 verscheen het eerste deel van haar Dagboek. De complete uitgave van haar dagboeken zullen ca. 16 delen beslaan. Inmiddels zijn tien delen verschenen.

De drie schrijvers, Frida Vogels, J.J. Voskuil en Bert Weijde, hebben niet alleen literaire opvattingen gemeen, maar treden ook als personages op in elkaars boeken. Op verzoek van de uitgeverij heeft Frida Vogels samen met J.J. Voskuil een aantal fragmenten uit persoonlijke brieven van henzelf en van Bert Weijde gekozen, waarin zij zich over elkaars werk uitlaten:

J.J.Voskuil aan Frida Vogels
B. heeft nu die strandwandeling, die hij jou ook voorgelezen heeft, uitgetikt, en nog een wandeling, een nogal lugubere wandeling in het donker over de ringdijk, door het opgespoten land. Vooral dat eerste verhaal is meesterlijk.

Hoewel ik in mentaliteit ver van hem afsta, heb ik hier in Nederland alleen bij hem nog een gevoel van verwantschap. Als we zondagavond laat met de tram naar hem toerijden, het idee dat zijn huis en dat van ons door een door Amsterdam overkoepelde tunnel verbonden zijn, zoals ik dat vroeger had toen we nog studeerden.

Bert Weijde aan Frida Vogels
Het gedicht vind ik mieters. Het wekt de illusie een stroom van gedachten te begeleiden en in te dammen ook. Als je het de eerste keer hebt gelezen, begin je overnieuw maar nu met het beeld van de vlieger voor ogen. Je ziet dan in de verte (nabeeld in de lucht - de laatste regel op het papier) de vlieger stilstaan boven de nerveuze bewegingen. Daarna het verknoopte touw en tenslotte wordt er weer op de vlieger gewezen.

Toen ik de knoop in het touw getekend had, ben ik begonnen te schrijven.

Lousje Voskuil aan Frida Vogels
B. was enthousiast over het boek. Hij bracht het gisteravond terug en kon het vrijwel spellen. Hij had het nergens saai gevonden en absoluut niet benauwend. Hij had alles begrepen zoals het begrepen moest worden en praatte daarover op de hem eigen openhartige manier. De dromen had hij allemaal verklaard en hij had er dingen uitgehaald waar H. niet aan gedacht zou hebben. Hij had verwantschappen met H. ontdekt, die hem veel plezier hadden gedaan. Hij had ook meteen begrepen dat het boek weerstanden wekt en vond het mieters dat het zoveel selectiever is dan Bij nader inzien. 'Wie dit niet goed vindt, kan de kast op,' zei hij.

J.J. Voskuil aan Frida Vogels
Ik denk nu over een boek over het Bureau, omdat ik merk dat dat met toch enorm dwars zit. Voorlopig zal het wel bij denken blijven, omdat ik absoluut niet zie hoe ik zo\'n vervelend onderwerp vorm kan geven.

Frida Vogels aan J.J. Voskuil
Dat je een boek over het Bureau zou schrijven, heb ik eigenlijk altijd gedacht. Je hebt er 30 jaar lang onvrijwillig een groot deel van je leven gesleten. Hoe gaan mensen in zo'n gedwongen situatie met elkaar om? Niet als mensen, maar volgens de wetten van de situatie, in dit geval het wetenschappelijke bedrijf.

De dikke bundel eigen publicaties die je bij je afscheid aangeboden kreeg, was de bekroning van een wetenschappelijke carrière. Dat al je artikelen zich tégen wie zich groot maakten in de wetenschap keerden, maakte niets uit. Als ze goed waren, en dat moesten ze zijn om vernietigend te zijn, maakten ze je ei­gen positie elke keer sterker en je kans om mensen te vinden die zich als mensen lieten aanspreken dus kleiner; met als eindresultaat, dat je hebt bijgedragen tot de opwaardering van jouw tak van wetenschap en dat de paar anderen voor wie je een mens meende te zijn ook alleen maar geïnteresseerd bleken in je status. Zo'n schimmenspel wekt wrok, en bij jou de dringende behoefte om je ware gezicht en de gezichten van al die anderen te ontbloten.

J.J. Voskuil aan Frida Vogels
Het gedrag dat jij in je boek beschrijft is voor mij een raadsel en behalve onvoorspelbaar dikwijls irritant. Mijn eerste, emotionele reactie is vaak: kan dat verdomme niet anders?

Het kan dus niet anders. Daar gaat het om, en dat maak je heel duidelijk. Daar begint voor mij ook het gevoel van verwantschap. Ik wil gekend worden zoals ik ben en niet er stiekum tussenuitknijpen met medeneming van zoveel mogelijk geheimen. Die behoefte vind ik bij jou ook.

Frida Vogels aan J.J. Voskuil
Mijn boek gaat tot op het bot zoals geen ander boek dat ik ken en dat is de kracht ervan, maar ik heb alleen mijn eigen rekening opgemaakt en ben aan de anderen niet toegekomen. Het is een asociaal boek (al komen er veel aardige mensen in voor) en dat is het jouwe nu juist niet. Jij houdt duizenden bladzijden lang en en door honderden personages heen vast aan een kriterium van menselijkheid waar je weinig concrete bevestiging voor vindt, en al die mensen zouden je, in een ogenblik van genade, zielsdankbaar moeten zijn voor het werk dat jij aan ze hebt verricht.

J.J. Voskuil aan Frida Vogels
Nu ik Het Bureau af heb, lees ik Rybakov: Stof en As. Wat mij aanspreekt, is de morele maatstaf waaraan hij mensen toetst. De situatie waarin hij zich bevindt, maakt dat hij weinig tijd nodig heeft om te oordelen. Meestal zijn een paar woorden al genoeg. Dat maakt zijn persoonsbeschrijvingen simpel. Niettemin emotioneert hij me hevig op de ogenblikken waarop een van die mensen met gevaar voor eigen leven partij durft kiezen. Het zijn er niet veel, maar ze zijn er. Kennelijk is dat wat ik zoek en het zoeken van die mensen is ook de grondslag van mijn boeken.

Samenvatting

Frida Vogels roman De harde kern (verschenen in drie delen in 1992-1994) was een poging om een mensenleven sluitend te beschrijven. Dit dagboek, het eerste van zestien delen, volgt datzelfde leven op de voet. Maar het vertelt een heel ander verhaal: een verhaal van dagelijkse gebeurtenissen, wisselende stemmingen, ontmoetingen, anekdotes en gesprekken, gevarieerd, inconsequent en spontaan. Hoewel dagboek en boek uit eenzelfde behoefte aan rekenschap en op grond van dezelfde feiten zijn geschreven, is er bijna geen overlap. Die ook voor Vogels zelf verrassende ontdekking bracht haar ertoe om na de publicatie van De harde kern haar dagboekschriften, naar hun aard niet voor andere ogen bestemd, tot een leesbare tekst te bewerken, voorlopig zonder andere reden of doel dan het plezier dat zij daar zelf in had. Toen het typoscript af was, gaf ze het bij haar uitgevers in bewaring. Het is op ons verzoek dat het dagboek nu wordt gepubliceerd.

Het behoeft geen betoog dat het hier om een grote onderneming gaat. Door de inzet en het talent waarmee dit dagboek geschreven is, wordt het particuliere belang ervan ver overstegen. Het laat een leven zien met een hang naar extremen. Nog maar nauwelijks volwassen, doet de schrijfster metterdaad de sprong in de ruimte waar zo veel pubers van dromen: ze vertrekt naar Parijs, zonder geld, zonder plan, met niets dan haar dagboek gewapend, om 'liefde' en 'vrijheid' te zoeken. Vrijheid vindt ze, bij ogenblikken, en ze ontdekt dat ze ruimte voor zichzelf kan scheppen door te schrijven. Maar ze vereenzaamt en bekoopt een geforceerde, roekeloze poging om die eenzaamheid te doorbreken met een pijnlijke mislukking.
Het eerste deel van haar dagboek begint wanneer de schrijfster Parijs verlaat om door te reizen naar Milaan, nu vastbesloten om zich te wijden aan de literatuur en om haar angst voor contacten te overwinnen. In dat laatste slaagt ze zo onverhoopt goed, dat ze nog geen maand na hun eerste ontmoeting door een Italiaanse man ten huwelijk wordt gevraagd. Het patroon van haar verdere leven ligt dan vast. De keuze voor het huwelijk en daarmee voor een leven in Italië, waartegen ze door haar angst voor sociale contacten slecht opgewassen is, en de keuze voor het schrijven van het boek De harde kern, dat moet doordringen tot de kern van haar menselijk tekort, zijn moeilijk met elkaar te verenigen.
Met een uitzonderlijke alertheid op alles wat er om en in haar gebeurt en een bevrijdend vermogen om haar observaties in woorden te vangen, doet Vogels in haar dagboek verslag van haar zoektocht om tussen Nederland en Italië, leven en literatuur, vrijheid en gebondenheid, trouw aan zichzelf en trouw aan een ander, een evenwicht te vinden.
Het typoscript van Vogels' dagboek (1954 tot 1991) omvat bijna 7000 bladen, in boekvorm ongeveer twintig delen tussen de 250 en 450 pagina's. Er zullen drie delen per twee jaar verschijnen.
'Haar dagboeknotities geven blijk van een opmerkzame, kritische geest die onvermoeibaar doende is om tot een essentie door te dringen, de vinger op de zere plek te leggen, een nog preciezer en scherper oordeel te vellen over de wereld, zichzelf en de anderen. Haar taalgebruik is nooit onpersoonlijk, maar wel prettig afstandelijk, laconiek vaak ook en doet tijdloos aan, op het veelvuldige gebruik van 'mieters' na.' NRC Handelsblad.
'Het unieke van deze literaie documenten is er niet in gelegen dat de hoogstpersoonlijke worstelingen centraal staan, maar dat ze door de schrijfster genadeloos worden ontleed.' De Volkskrant

Recensie(s)

Wie genoten heeft van J.J.Voskuils 'Het bureau' moet dit eerste van de zestien dagboeken van Frida Vogels zeker lezen. De verwantschap is treffend. De auteurs kennen elkaar uit hun studententijd en zijn bevriend, zoals ook bleek uit Vogels' trilogie 'De harde kern' uit 1992. In 1954 besluit de 24-jarige Frida in Italie te gaan wonen. De turbulente politieke omstandigheden daar en elders in Europa in die jaren komen soms aan bod. Dat zijn de interessantste stukjes. Maar de auteur schrijft zonder warmte en enthousiasme, ondanks haar veelvuldig gebruik van het toenmalige modewoord 'mieters'. Ze noemt tientallen personen die de lezer niet kan plaatsen. De ik-persoon, die eigenlijk zelf ook duister blijft, knoopt een relatie aan met een Italiaanse student, met wie ze ten slotte trouwt, maar van enige genegenheid blijkt niets.

(Biblion recensie, Nel van der Heijden-Rogier)

5.0
van de 5
1 review
0
0
0
0
1
0
0
  • Frida Vogels, niet voor snelle lezers

    Lees eerst De Harde Kern: twee dikke delen met een intense beschrijving van het leven van eigenzinnige, erudiete Frida (1930), de manier waarop de gedreven schrijfster probeert vat te krijgen op dit leven en haar rol daarin, en de rol en invloed van haar medespelers (familie, vrienden, echtgenoot) op haar eigen leven. Een worsteling. Als deze worsteling je raakt geeft De Harde Kern honger naar meer Frida Vogels. Gelukkig zijn daar de Dagboeken, die ze bijhield vanaf 1954 en waarin onder meer achtergronden uit De Harde Kern nader belicht worden.
    Vogels is nu 84 jaar en schrijft nog steeds aan haar Dagboeken. Moge haar de tijd gegund zijn om te voltooien wat ze voor ogen heeft.
    Ik zou zeggen: alleen voor de liefhebber van (psycho-)literatuur; dit is geen snel leesvoer.

    Vond je dit een nuttige review?
    0 0 Ongepaste review?

Productspecificaties

Inhoud

Taal
Nederlands
Bindwijze
Paperback
Verschijningsdatum
mei 2005
Druk
1e druk
Afmetingen
20 x 12,5 x 2,6 cm
Aantal pagina's
381 pagina's
Illustraties
Nee
ISBN13
9789028242012

Vertaling

Originele taal
nl

EAN

EAN
9789028242012

Overige kenmerken

Gemiddelde leestijd
10 h

Je vindt dit artikel in

Categorieën
Aanraders
Bestbeoordeeld
Studieboek of algemeen
Algemene boeken
Nieuw of tweedehands
Tweedehands, Nieuw
Type boek
Biografieën
Bindwijze: Paperback
25, -
2 - 3 dagen Tooltip
Verkoop door bol.com
  • Gratis verzending
  • 30 dagen bedenktijd en gratis retourneren
  • Ophalen bij een bol.com afhaalpunt mogelijk
  • Dag en nacht klantenservice
  • Cadeautje? Laat het voor je inpakken en bezorgen
Andere verkopers (18)
Snelste levering
Op voorraad. Nu besteld, dinsdag in huis
Snelste levering
Tweedehands
Goed vanaf € 9,85
Tweedehands

Vaak samen gekocht

Vragen en antwoorden (0)